II SA/Lu 204/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Końskowola odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Skarżący, zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przebywał w szpitalu psychiatrycznym na podstawie postanowienia sądu jako środek zabezpieczający. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że w placówce leczniczej strona ma zapewnione podstawowe potrzeby życiowe, a koszty pokrywa państwo, powołując się na art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza prawo do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności. Sąd administracyjny uznał tę argumentację za błędną. Podkreślono, że środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym nie jest karą pozbawienia wolności w rozumieniu Kodeksu karnego. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności (art. 13 ust. 1 u.p.s.) nie mogą być stosowane w drodze analogii do osób objętych środkami zabezpieczającymi, ponieważ ustawodawca ukształtował ich sytuację prawną odmiennie, a także ze względu na istotne różnice w zakresie przysługujących świadczeń bytowych. Sąd zwrócił uwagę, że pobyt w szpitalu psychiatrycznym nie zapewnia takich samych warunków, jak w zakładzie karnym, np. w zakresie środków higieny osobistej czy odzieży. Ponadto, sąd podkreślił, że przepisy o charakterze wyjątkowym, jak art. 13 ust. 1 u.p.s., powinny być wykładane ściśle i nie mogą być podstawą do stosowania analogii na niekorzyść jednostki. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem, że art. 13 ust. 1 u.p.s. nie ma zastosowania w sytuacji skarżącego, a także zbadanie przesłanek pozytywnych do przyznania zasiłku stałego, w tym wysokości dochodu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi, rozróżnienie między środkiem zabezpieczającym a karą pozbawienia wolności, zasady stosowania analogii w prawie administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wyłączający prawo do świadczeń z pomocy społecznej dla osób odbywających karę pozbawienia wolności, może być stosowany w drodze analogii do osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie może być stosowany w drodze analogii do osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego, ponieważ środek zabezpieczający nie jest karą pozbawienia wolności, a sytuacja prawna i zakres przysługujących świadczeń bytowych tych osób są odmienne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym nie jest karą pozbawienia wolności w rozumieniu Kodeksu karnego. Wskazał na istotne różnice w zakresie przysługujących świadczeń bytowych między osobami odbywającymi karę pozbawienia wolności a osobami objętymi środkami zabezpieczającymi. Zwrócono uwagę, że przepisy o charakterze wyjątkowym powinny być wykładane ściśle i nie mogą być podstawą do stosowania analogii na niekorzyść jednostki.
Czy osoba umieszczona w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego ma zapewnione podstawowe potrzeby życiowe w takim zakresie, aby wyłączyć ją z kręgu osób uprawnionych do zasiłku stałego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobyt w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego nie zapewnia wszystkich podstawowych potrzeb życiowych skarżącego w takim samym zakresie, jak osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, co uzasadnia potrzebę zbadania przesłanek do przyznania zasiłku stałego.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że szpital psychiatryczny nie zapewnia pacjentom środków higieny osobistej, odzieży ani obuwia, co odróżnia ich sytuację od osób osadzonych w zakładach karnych, którym takie świadczenia są zapewniane. W związku z tym, nie można uznać, że podstawowe potrzeby skarżącego są w pełni zaspokojone.
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły dochód skarżącego oraz czy zbadały wszystkie przesłanki pozytywne do przyznania zasiłku stałego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy obu instancji nie zbadały i nie rozważyły wyczerpująco wypełnienia przez skarżącego przesłanek pozytywnych przyznania zasiłku stałego, w szczególności nie ustaliły rzetelnie wysokości dochodu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wszechstronnego zbadania sprawy oraz ustaleń faktycznych. Podkreślono, że organ nie ustalił w sposób wyczerpujący, w jaki sposób wyliczono dochód skarżącego z gospodarstwa rolnego, a sporządzony wywiad środowiskowy nie pozwolił na rzetelne ustalenie sytuacji bytowej.
Przepisy (14)
Główne
u.p.s. art. 13 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis wyłączający prawo do świadczeń z pomocy społecznej dla osób odbywających karę pozbawienia wolności. Sąd uznał, że nie może być stosowany w drodze analogii do osób umieszczonych w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego.
u.p.s. art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Przesłanki pozytywne do przyznania zasiłku stałego, które organy miały zbadać ponownie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Cel pomocy społecznej, który powinien być uwzględniony przy rozpatrywaniu wniosku.
u.p.s. art. 3 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 250 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej.
k.k. art. 32
Kodeks karny
Katalog kar, w tym kary izolacyjne.
k.k. art. 93a § 1
Kodeks karny
Środki zabezpieczające, w tym umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym.
k.k.w. art. 111 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Zapewnienie warunków bytowych skazanym w zakładach karnych.
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego art. 10 § 2
Świadczenia przysługujące osobom z zaburzeniami psychicznymi w szpitalu psychiatrycznym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania organów dla dobra strony.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środek zabezpieczający w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym nie jest karą pozbawienia wolności i nie można stosować art. 13 ust. 1 u.p.s. w drodze analogii. • Pobyt w zakładzie psychiatrycznym nie zapewnia takich samych warunków bytowych jak w zakładzie karnym. • Organy nie zbadały wyczerpująco przesłanek pozytywnych do przyznania zasiłku stałego, w tym wysokości dochodu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na analogii do przepisów o karze pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
kara pozbawienia wolności i środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym to dwie całkowicie inne instytucje prawa karnego i nie mogą być utożsamiane • przepisy o charakterze wyjątkowym, zwłaszcza na gruncie przepisów z zakresu pomocy społecznej, powinny być wykładane ściśle, a nadto regulacje o takim charakterze nie mogą być podstawą do stosowania analogii
Skład orzekający
Jacek Czaja
sprawozdawca
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Maciej Gapski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi, rozróżnienie między środkiem zabezpieczającym a karą pozbawienia wolności, zasady stosowania analogii w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami osób objętych środkami zabezpieczającymi i ich dostępem do świadczeń socjalnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i karnym.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym pozbawia prawa do zasiłku? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.