II SA/Kr 1409/15Uchylenie opłaty za informacje publiczna naruszenie procedury 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpoczęła się od wniosku L.K. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów i rachunków Stowarzyszenia z lat 2011-2012. Stowarzyszenie ustaliło opłatę za udostępnienie części informacji w kwocie 294,06 zł. L.K. wezwała Stowarzyszenie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie tej opłaty. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę L.K. na ustalenie opłaty, uznając, że nie wyczerpano trybu przedsądowego, ponieważ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skarga zostały wniesione jednocześnie. L.K. złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę na podstawie art. 179a p.p.s.a., uznał podstawy skargi kasacyjnej za oczywiście usprawiedliwione. Sąd uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi i uchylił czynność ustalenia opłaty. Uzasadnienie wskazuje, że Stowarzyszenie nie zachowało procedury pobierania dodatkowych kosztów zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, w szczególności nie powiadomiło wnioskodawcy o wysokości opłaty w wymaganym terminie i nie dało możliwości zmiany lub cofnięcia wniosku. Sąd podkreślił, że Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane informacje mają taki charakter, co zostało potwierdzone w poprzednich orzeczeniach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProcedura pobierania dodatkowych opłat za udostępnienie informacji publicznej przez stowarzyszenia i inne podmioty niebędące organami administracji publicznej; obowiązek zachowania trybu przedsądowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia i jego statusu jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej. Interpretacja przepisów dotyczących opłat może być stosowana do innych podmiotów zobowiązanych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustalenie opłaty za udostępnienie informacji publicznej przez stowarzyszenie, które nie jest organem administracji publicznej, wymaga zachowania procedury przedsądowej w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie opłaty za udostępnienie informacji publicznej przez stowarzyszenie wymaga wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie opłaty za dostęp do informacji publicznej jest aktem z zakresu administracji publicznej, od którego nie przysługuje zażalenie, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po bezskutecznym upływie terminu na zajęcie stanowiska przez organ lub odmowie uwzględnienia wezwania, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Czy stowarzyszenie, które otrzymuje środki publiczne na realizację zadań, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stowarzyszenie dysponujące majątkiem publicznym lub wykonujące zadania publiczne jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu stwierdził, że stowarzyszenie otrzymujące dotacje finansowane ze środków publicznych dysponuje majątkiem publicznym i tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Czy stowarzyszenie może pobierać dodatkowe opłaty za udostępnienie informacji publicznej i jaka procedura powinna być zachowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stowarzyszenie może pobierać opłatę za dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji, ale musi przestrzegać określonej procedury.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie nie zachowało procedury pobierania dodatkowych kosztów, w szczególności nie powiadomiło wnioskodawcy o wysokości opłaty w terminie 14 dni i nie dało możliwości zmiany lub cofnięcia wniosku. Dodatkowo, Stowarzyszenie nie zastosowało trybu z art. 14 u.d.i.p. mimo zmiany sposobu i formy udostępnienia informacji.
Czy bezczynność stowarzyszenia w udostępnieniu informacji publicznej, w sytuacji wątpliwości co do charakteru informacji i obowiązku jej udostępnienia, stanowi rażące naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy, gdzie stowarzyszenie miało obiektywne wątpliwości co do charakteru informacji i obowiązku jej udostępnienia, bezczynność nie była uznana za rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak jednoznacznego orzecznictwa i literatury w kwestii obowiązku udostępniania informacji przez stowarzyszenia, a także nieprofesjonalna obsługa i potencjalna nieprecyzyjność wniosku, mogły uzasadniać wątpliwości stowarzyszenia i nie prowadzić do rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.d.i.p. art. 15 § ust. 1-2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot obowiązany do udostępnienia informacji może pobrać opłatę za dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji, powiadamiając o tym wnioskodawcę w terminie 14 dni.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1-2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji następuje w sposób i formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne na to nie pozwalają. W takim przypadku podmiot powiadamia wnioskodawcę o przyczynach i alternatywnych sposobach.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązany do udostępnienia informacji publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. e
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z dysponowania majątkiem oraz pożytkach i obciążeniach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewyczerpanie środków zaskarżenia lub trybu przedsądowego skutkuje odrzuceniem skargi.
p.p.s.a. art. 52 § § 1-3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia lub po uprzednim wezwaniu właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, jeśli ustawa nie przewiduje innych środków.
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin na wniesienie skargi po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wynosi 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu lub 60 dni od wniesienia wezwania, jeśli organ nie odpowiedział.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny może uchylić zaskarżone postanowienie i rozpoznać sprawę merytorycznie, jeśli podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada legalność zaskarżonej działalności administracji publicznej, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie prawne z odniesieniem do przepisów prawa.
Prawo o stowarzyszeniach art. 2 § ust. 1-2
Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach
Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1-2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy i sądy.
p.p.s.a. art. 146 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi, sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1-2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów obejmuje koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca skutecznie wyczerpała tryb przedsądowy poprzez złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi. • Stowarzyszenie nie zachowało procedury pobierania dodatkowych kosztów zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, w szczególności nie powiadomiło o wysokości opłaty w terminie i nie dało możliwości zmiany lub cofnięcia wniosku. • Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane informacje mają charakter informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Argument Stowarzyszenia, że skarżąca nie wyczerpała trybu przedsądowego, ponieważ wezwanie i skarga zostały wniesione jednocześnie (argument odrzucony przez WSA).
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej nie następuje w drodze postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, lecz w drodze aktu, stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającego jej wysokość, który kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. • Wyczerpanie trybu nastąpiło przez doręczenie Stowarzyszeniu [...] w G. 7 września 2015 r. wezwania o usunięcie naruszenia prawa z daty 2 września 2015 r., zaś negatywne stanowisko organu co do tego wezwania znajduje potwierdzenie w treści pisma skierowanego do L.K. , opatrzonego datą 19 września 2015 r. • Stowarzyszenie nie zachowało przepisów warunkujących możliwość legalnego pobrania opłaty dodatkowej. • Przetworzenie dokumentacji o łącznej liczbie 580 stron wymagało poświęcenia wielu godzin pracy, albowiem dla przetworzenia 25 stron niezbędnym jest około 1 godziny czasu...
Skład orzekający
Aldona Gąsecka-Duda
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
sędzia
Agnieszka Nawara-Dubiel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Procedura pobierania dodatkowych opłat za udostępnienie informacji publicznej przez stowarzyszenia i inne podmioty niebędące organami administracji publicznej; obowiązek zachowania trybu przedsądowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia i jego statusu jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej. Interpretacja przepisów dotyczących opłat może być stosowana do innych podmiotów zobowiązanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet przez organizacje pozarządowe, w kontekście dostępu do informacji publicznej. Pokazuje również, że stowarzyszenia mogą być zobowiązane do udostępniania informacji, jeśli dysponują majątkiem publicznym.
“Stowarzyszenie zapłaciło 380 zł za błąd proceduralny w udostępnianiu informacji publicznej.”
Dane finansowe
WPS: 294,06 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.