Orzeczenie · 2026-02-24

II SA/Kr 1314/25Uchylenie decyzji zwrot nieruchomości 5

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2026-02-24

NSANieruchomościWysokawsa

nieruchomościzwrot wywłaszczonej nieruchomościgospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjneegzekucja komorniczabezprzedmiotowość postępowaniaWSAKraków

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości, która w przeszłości należała do ojca skarżącej, a następnie została nabyta przez Skarb Państwa w drodze egzekucji komorniczej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie zwrotu, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ nieruchomość nie była przedmiotem wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że organ nie zbadał wystarczająco podstaw prawnych przejęcia nieruchomości i czy nie podlega ona reżimowi zwrotowemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że umorzenie postępowania było błędne, ponieważ istniała materialnoprawna podstawa do wydania decyzji merytorycznej (choćby o odmowie zwrotu). Sąd podkreślił, że przejęcie nieruchomości w drodze egzekucji komorniczej nie mieści się w katalogu przypadków objętych art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a brak tytułu prawnego po stronie Skarbu Państwa lub gminy do nieruchomości stanowiłby podstawę do odmowy zwrotu, a nie do umorzenia postępowania. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że właściwą formą rozstrzygnięcia jest decyzja odmawiająca zwrotu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umarzania postępowań administracyjnych jako bezprzedmiotowych w kontekście roszczeń o zwrot nieruchomości, a także zakresu stosowania przepisów o zwrocie nieruchomości nabytych w drodze egzekucji komorniczej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości w drodze egzekucji komorniczej i interpretacji przepisów o zwrocie nieruchomości. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw dotyczących typowego wywłaszczenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, która została nabyta w drodze egzekucji komorniczej, a nie w drodze wywłaszczenia, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, czy też powinno zostać rozstrzygnięte merytorycznie (np. poprzez odmowę zwrotu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postępowanie nie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, lecz powinno zostać rozstrzygnięte merytorycznie, nawet jeśli skutkuje to odmową zwrotu nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak przesłanki wywłaszczenia nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, a jedynie stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej zwrotu. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego narusza prawo strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania.

Czy przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa w wyniku egzekucji komorniczej mieści się w katalogu przypadków objętych art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który rozszerza zakres stosowania przepisów o zwrocie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa w wyniku egzekucji komorniczej nie mieści się w katalogu przypadków objętych art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Katalog aktów prawnych, na podstawie których nieruchomości mogły zostać przejęte lub nabyte przez Skarb Państwa lub gminę i podlegać przepisom o zwrocie, jest zamknięty. Egzekucja komornicza nie jest wymieniona w tym katalogu.

Czy brak tytułu prawnego Skarbu Państwa lub gminy do nieruchomości stanowi podstawę do umorzenia postępowania o zwrot, czy też do odmowy zwrotu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Brak tytułu prawnego Skarbu Państwa lub gminy do nieruchomości stanowi podstawę do odmowy zwrotu, a nie do umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Decyzja o zwrocie nieruchomości ma charakter konstytutywny i wymaga, aby Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego była właścicielem nieruchomości. Jeśli tak nie jest, decyzja o zwrocie byłaby niewykonalna, co stanowi podstawę do odmowy zwrotu, a nie do umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że sprawa powinna zostać rozstrzygnięta merytorycznie, a nie umorzona jako bezprzedmiotowa.

Przepisy (18)

Główne

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten reguluje sytuację, gdy zachodzi brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Nie może być interpretowany rozszerzająco i ma zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej.

Pomocnicze

u.g.n. art. 216 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 216 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134