Art. 136 Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Art. 136

Art. 136 1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. 2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części. 2a. W przypadku braku możliwości ustalenia adresu poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy zawiadomienia dokonuje się w drodze obwieszczenia. Obwieszczenie podaje się do publicznej wiadomości na okres 3 miesięcy poprzez wywieszenie w siedzibie właściwego organu oraz umieszczenie na jego stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej. Informację o obwieszczeniu właściwy organ podaje do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest nieruchomość. 2b. Zawiadomienie zawiera w szczególności: 1) wskazanie nieruchomości według księgi wieczystej lub zbioru dokumentów oraz według katastru nieruchomości; 2) oznaczenie decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę wywłaszczenia; 3) imię i nazwisko poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy; 4) informację o tym, że z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej; 5) pouczenie o skutkach niezłożenia wniosku o zwrot w terminie, o którym mowa w ust. 5 i 7. 3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. 3a. W przypadku gdy postępowanie w sprawie zwrotu dotyczy udziału w wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w jej części, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiadamia pozostałych uprawnionych o możliwości zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości albo udziału w jej części. 3b. W przypadku gdy zostało zgłoszone więcej niż jedno żądanie zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości lub w jej części, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, prowadzi jedno postępowanie dotyczące wszystkich żądań. 4. Przepisy ust. 3-3b stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3. 5. W przypadku niezłożenia przez uprawnionego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, albo od dnia następującego po dniu, w którym upłynął okres, o którym mowa w ust. 2a, uprawnienie do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części wygasa. 6. (utracił moc) 7. Uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2.

Powiązane przepisy

Art. 136 odwołuje się do:

Powołują się na art. 136:

Orzeczenia powołujące art. 136 (2179 orzeczeń)

IV KK 345/25· Sąd Najwyższy· 2026-03-27

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego jako oczywiście bezzasadną, zasądzając koszty obrony z budżetu państwa.

I OSK 183/26· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-03-25

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając zarzuty za nieskuteczne i potwierdzając związanie sądu wcześniejszym orzecznictwem.

I SA/Op 3/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu· 2026-03-09

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że nie było podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji bez wcześniejszego uzupełnienia materiału dowodowego.

III OSK 121/26· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-03-03

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji w zakresie oceny oddziaływania na środowisko.

I CSK 41/25· Sąd Najwyższy· 2026-02-25

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Skarbu Państwa, uznając, że podniesione zagadnienia prawne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie.

II SA/Rz 139/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie· 2026-02-24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., nie weryfikując prawidłowo terminu, w jakim organ pierwszej instancji odmówił uzgodnienia projektu decyzji.

II SA/Wr 848/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu· 2026-02-16

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że niezasadnie przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji bez wykazania istotnego wpływu niejasności na rozstrzygnięcie.

I OSK 934/24· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-02-13

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany pomimo upływu ponad 50 lat.

I OSK 349/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-02-13

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez utworzenie strefy ochronnej.

II SA/Bk 1904/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku· 2026-02-12

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że sprawa budowy zbiornika na nieczystości płynne wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ale sam sąd nie rozstrzygał merytorycznie o legalności budowy.

Potrzebujesz pogłębionej analizy orzecznictwa do art. 136 ?

Wypróbuj Lexedit Research