II SA/Gd 81/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Stegna o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wycięcia drzew. Skarżący domagał się wszczęcia postępowania w celu nałożenia kary pieniężnej na J. B. za usunięcie drzew z działki nr [...]. Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, oparł się na dwóch przesłankach zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Po pierwsze, uznał, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew z działki nr [...] zostało już zakończone decyzją SKO z dnia 30 sierpnia 2021 r., która uchyliła decyzję Wójta o wymierzeniu kary i umorzyła postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta, rozstrzygając o braku podstaw do wymierzenia kary, stworzyła stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w tej materii. Po drugie, Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, jest postępowaniem wszczynanym z urzędu przez organ administracji publicznej, a nie na wniosek strony. Pismo skarżącego mogło stanowić jedynie impuls do wszczęcia postępowania z urzędu, ale nie mogło wywołać skutku w postaci jego wszczęcia na wniosek. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona. Sąd uznał, że rozważania dotyczące statusu strony skarżącego w ewentualnym postępowaniu były zbędne, gdyż kluczowa była przesłanka braku możliwości wszczęcia postępowania na wniosek lub jego wcześniejsze zakończenie. W konsekwencji, WSA oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 61a k.p.a. w kontekście spraw wszczynanych z urzędu oraz zasady res iudicata w sprawach dotyczących kar administracyjnych za naruszenia ochrony środowiska.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie zostało zakończone decyzją umarzającą lub mogło być wszczęte tylko z urzędu. Konieczność analizy konkretnych przepisów materialnego prawa administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew, jeśli postępowanie w tej sprawie zostało już zakończone decyzją umarzającą lub jeśli takie postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną (res iudicata) lub gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu, a wniosek pochodzi od strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja SKO z 30 sierpnia 2021 r. umarzająca postępowanie w sprawie kary za wycinkę drzew z działki nr [...] stworzyła stan powagi rzeczy osądzonej. Ponadto, postępowanie w sprawie kar pieniężnych za usunięcie drzew wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Czy współwłaściciel nieruchomości, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary za wycinkę drzew, może żądać wszczęcia nowego postępowania w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zostało już zakończone decyzją merytoryczną lub umarzającą, lub jeśli postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzja SKO z 30 sierpnia 2021 r. rozstrzygnęła o braku podstaw do wymierzenia kary, tworząc stan res iudicata. Nawet jeśli skarżący nie był stroną w pierwotnym postępowaniu, nie uprawnia go to do żądania wszczęcia nowego postępowania w sprawie, która została już prawomocnie zakończona lub która z mocy prawa może być wszczęta tylko z urzędu.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 88
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 83f § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew z działki nr [...] zostało już zakończone decyzją SKO z 30 sierpnia 2021 r. umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. • Postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia jest postępowaniem wszczynanym z urzędu, a nie na wniosek strony.
Odrzucone argumenty
Organ błędnie zastosował art. 61a k.p.a. i art. 28 k.p.a. • Naruszenie prawa własności oraz prawa do dbałości o środowisko przez uniemożliwienie uczestniczenia w postępowaniu. • Decyzja SKO z 30 sierpnia 2021 r. dotyczyła innej nieruchomości niż ta, z której usunięto drzewa. • Wójt Gminy Stegna powinien wszcząć nową procedurę dotyczącą wycięcia drzew na działce nr [...]. • Każdy może zainicjować postępowanie w przedmiocie weryfikacji legalności usunięcia drzew.
Godne uwagi sformułowania
Skoro usunięcie drzew będących przedmiotem postępowania zostało usankcjonowane, nawet wskutek błędu organu, wydaniem zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, to drzewa te nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za ich usunięcie. • Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest postępowaniem wszczynanym wyłącznie z urzędu przez organ administracji publicznej. • Przepis art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie także w sprawach, w których przepisy administracyjnego prawa materialnego przewidują wszczęcie postępowania tylko z urzędu. • W doktrynie i orzecznictwie odnoszącym się do tej przesłanki wskazuje się, że organ wydaje postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania jeżeli m.in.: żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją; żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie; nastąpiło przedawnienie materialnoprawne. • Pismo skarżącego mogło stanowić co najwyżej impuls do wszczęcia postępowania z urzędu, ale skutku w postaci wszczęcia postępowania nie wywołało.
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a k.p.a. w kontekście spraw wszczynanych z urzędu oraz zasady res iudicata w sprawach dotyczących kar administracyjnych za naruszenia ochrony środowiska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie zostało zakończone decyzją umarzającą lub mogło być wszczęte tylko z urzędu. Konieczność analizy konkretnych przepisów materialnego prawa administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – możliwości wszczęcia postępowania i zasady powagi rzeczy osądzonej. Jest interesująca dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa ochrony środowiska.
“Czy można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie, która już się zakończyła lub może być wszczęta tylko z urzędu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.