II SA/BK 980/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Miasta Białystok na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w I i II kwartale 2024 r. Miasto Białystok argumentowało, że kara została nałożona niesłusznie, wskazując na opieszałość organów w wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, co było przyczyną braku pozwolenia w spornym okresie. Podkreślano również brak negatywnych skutków dla środowiska oraz fakt, że wniosek o pozwolenie został złożony z dużym wyprzedzeniem. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że waga naruszenia prawa jest znacząca i nie można odstąpić od nałożenia kary, powołując się na brak pozwolenia w spornym okresie oraz fakt, że skarżący wcześniej posiadał pozwolenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, która jest warunkiem odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że organy powinny były dokonać kompleksowej analizy indywidualnej sytuacji skarżącego, uwzględniając charakter jego działalności, przyczyny braku pozwolenia, czas trwania postępowania o jego wydanie oraz brak negatywnych skutków dla środowiska. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że przepis wprowadzający karę pieniężną wszedł w życie 1 stycznia 2024 r., a postępowanie o wydanie pozwolenia było już w toku. Sąd nie stwierdził nieważności decyzji z powodu błędnego oznaczenia strony, uznając, że nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ostatecznie, sąd uchylił decyzje organów i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, odstępując od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego ze względu na powtarzalność spraw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena wagi naruszenia prawa przy stosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście kar administracyjnych, znaczenie indywidualnej sytuacji strony, wpływ opieszałości organów na ocenę naruszenia, zasada niedziałania prawa wstecz w prawie sankcyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem wodnym i karami administracyjnymi, ale jego wnioski dotyczące oceny przesłanek odstąpienia od kary są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jeśli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odstąpić od nałożenia kary, jeśli obie przesłanki - znikoma waga naruszenia prawa i zaprzestanie naruszenia prawa - zostaną spełnione łącznie. W niniejszej sprawie organy nie zbadały wystarczająco przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie dokonały kompleksowej analizy indywidualnej sytuacji skarżącego, nie uwzględniły braku negatywnych skutków dla środowiska, opieszałości organów w postępowaniu o wydanie pozwolenia oraz faktu, że przepis wprowadzający karę wszedł w życie w trakcie trwania postępowania o wydanie pozwolenia.
Czy skierowanie decyzji administracyjnej do Prezydenta Miasta zamiast do Miasta Białystok jako osoby prawnej stanowi wadę skutkującą nieważnością decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie błędne oznaczenie strony (Prezydent Miasta zamiast Miasta Białystok) nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie budziło wątpliwości co do podmiotu zobowiązanego i nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć oznaczenie strony było nieprawidłowe, nie było to uchybienie mające wpływ na treść rozstrzygnięcia ani nie skierowano decyzji do podmiotu w ogóle niebędącego stroną w sprawie.
Czy przy ocenie wagi naruszenia prawa dla zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. można uwzględniać okres sprzed wejścia w życie przepisu wprowadzającego administracyjną karę pieniężną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis wprowadzający karę pieniężną ma zastosowanie wyłącznie do stanów faktycznych zaistniałych od dnia jego wejścia w życie. Okres sprzed wejścia w życie przepisu nie może być argumentem wykluczającym wystąpienie przesłanki 'znikomego naruszenia prawa'.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kara pieniężna z art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. dotyczy stanu faktycznego po 1 stycznia 2024 r., odrębnie sankcjonowanego niż stan faktyczny do 31 grudnia 2023 r. Uwzględnianie okresu sprzed wejścia w życie przepisu prowadziłoby do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
Przepisy (19)
Główne
p.w. art. 472aa § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis wprowadza administracyjną karę pieniężną za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
p.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Usługi wodne, w tym odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, wymagają pozwolenia wodnoprawnego.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.
p.w. art. 472c § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Do administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy działu IVa k.p.a.
p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód stanowi usługę wodną wymagającą pozwolenia.
p.w. art. 389 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.
p.w. art. 414 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Obowiązek wystąpienia o nowe pozwolenie wodnoprawne co najmniej 90 dni przed upływem ważności poprzedniego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji, jeśli naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, gdy skierowano ją do podmiotu niebędącego stroną.
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa umorzenia postępowania.
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego i warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych art. 17 § ust. 5
Wymogi dotyczące urządzeń podczyszczających.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zbadały wystarczająco przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa. • Nie uwzględniono indywidualnej sytuacji skarżącego, w tym braku negatywnych skutków dla środowiska. • Opieszałość organów w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego powinna być uwzględniona przy ocenie wagi naruszenia. • Przepis wprowadzający karę pieniężną wszedł w życie po złożeniu wniosku o pozwolenie i w trakcie trwania postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały wagę naruszenia prawa za znaczącą. • Argument o opieszałości organów powinien być rozpatrywany w odrębnym postępowaniu. • Brak pozwolenia wodnoprawnego w spornym okresie stanowił naruszenie prawa, za które należy się kara.
Godne uwagi sformułowania
organy nie zbadały wystarczająco przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa • nie uwzględniono indywidualnej sytuacji skarżącego • brak negatywnych skutków dla środowiska • opieszałość organów w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego • kara pieniężna z art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w. dotyczy stanu faktycznego mającego miejsce po 1 stycznia 2024 r.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Elżbieta Lemańska
sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena wagi naruszenia prawa przy stosowaniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w kontekście kar administracyjnych, znaczenie indywidualnej sytuacji strony, wpływ opieszałości organów na ocenę naruszenia, zasada niedziałania prawa wstecz w prawie sankcyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem wodnym i karami administracyjnymi, ale jego wnioski dotyczące oceny przesłanek odstąpienia od kary są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście organów administracji i sądu do oceny naruszeń prawa, zwłaszcza gdy w grę wchodzą kary finansowe. Podkreśla znaczenie analizy przyczyn i skutków naruszenia, a nie tylko samego faktu jego zaistnienia.
“Kara za wodę bez pozwolenia? Sąd: organy muszą zbadać, czy naruszenie było naprawdę poważne!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.