Orzeczenie · 2023-12-13

II OSK 927/23Oddalenie skargi kasacyjnej decyzja o powrocie cudzoziemca 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-12-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
cudzoziemcyochrona międzynarodowauchodźcypowrót do krajuzakaz wjazduprawa człowiekaRosjaCzeczeniapostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. B., obywatela Federacji Rosyjskiej, od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie o zobowiązaniu skarżącego do powrotu i zakazie wjazdu na terytorium RP i strefy Schengen przez 5 lat. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym bezzasadne oddalenie skargi mimo dowolnej oceny dowodów, niepełnego ustalenia stanu faktycznego, braku uwzględnienia aktualnej sytuacji w Rosji (ryzyko przymusowego wcielenia do wojska, zemsta rodowa) oraz naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Kwestionował również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach, twierdząc, że nie uwzględniono ryzyka krzywdy w Rosji. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że większość zarzutów dotyczy wadliwej oceny dowodów, która nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślono, że ustalenia z postępowania o ochronę międzynarodową są wiążące, a pominięcie niektórych dowodów (np. zaświadczeń S. G. i Komitetu Przeciwko Torturom) nie miało istotnego wpływu. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, co skutkuje również niezasadnością zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenia dotyczące wiążącego charakteru decyzji o ochronie międzynarodowej w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu oraz wpływu zabezpieczenia tymczasowego ETPC na postępowanie administracyjne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i oceny dowodów w kontekście wcześniejszych postępowań.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez sąd administracyjny mimo wadliwej oceny materiału dowodowego przez organ, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi, jeśli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może stanowić podstawę uwzględnienia skargi jedynie wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięcie niektórych dowodów w postępowaniu administracyjnym nie jest równoznaczne z uznaniem, że doszło do naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego uwzględnienie skargi, jeśli nie wykazano istotnego wpływu tego pominięcia na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że kluczowe jest wykazanie istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. W analizowanym przypadku pominięcie zaświadczeń S. G. i Komitetu Przeciwko Torturom nie miało takiego wpływu, ponieważ opierały się na ogólnych praktykach, a nie bezpośrednich informacjach, i kwestionowały ustalenia z wcześniejszego postępowania o ochronę międzynarodową, które pozostały wiążące.

Czy ustalenia faktyczne poczynione w zakończonym ostateczną decyzją postępowaniu w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej są wiążące w późniejszym postępowaniu o zobowiązanie do powrotu, nawet jeśli skarżący przedstawia nowe dowody lub argumenty dotyczące ryzyka w kraju pochodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia faktyczne poczynione w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej są wiążące i nie mogą być w sprawie o zobowiązanie do powrotu podważane zaświadczeniami o treści sprzecznej z tymi ustaleniami, jeśli skarżący nie zakwestionował skutecznie tych ustaleń w odpowiednim trybie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia z postępowania o ochronę międzynarodową, zgodnie z którym skarżący nie był zagrożony zemstą rodową, są wiążące. Nowe dowody, takie jak zaświadczenia czy opinie psychologiczne, które kwestionują te ustalenia, nie mogą być podstawą do zmiany decyzji w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu, jeśli nie podważono skutecznie pierwotnych ustaleń.

Czy ryzyko przymusowego wcielenia do wojska i wysłania na wojnę w Ukrainie, a także ogólna sytuacja bezpieczeństwa w Rosji, mogą stanowić podstawę do udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany, jeśli te same okoliczności były już przedmiotem oceny w postępowaniu o ochronę międzynarodową i nie uznano ich za uzasadniające udzielenie ochrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ryzyko przymusowego wcielenia do wojska i wysłania na wojnę w Ukrainie, a także zmiany w sytuacji bezpieczeństwa w Rosji, nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych, jeśli te same twierdzenia były już oceniane w postępowaniu o ochronę międzynarodową i uznane za niewiarygodne. Podstawy udzielenia zgody na pobyt humanitarny są zbieżne z podstawami udzielenia ochrony uzupełniającej, a ewentualna zmiana okoliczności mogła być uwzględniona przy rozpoznaniu kolejnego wniosku o ochronę międzynarodową.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że podnoszone przez skarżącego ryzyko związane z poborem do wojska i wojną w Ukrainie nie uzasadnia udzielenia pobytu humanitarnego w świetle przepisów ustawy o cudzoziemcach, zwłaszcza gdy te same okoliczności były już oceniane. Ponadto, wypowiedzenie przez Rosję Konwencji o ochronie praw człowieka nie oznacza, że każdy powracający będzie zagrożony w sposób określony w przepisach o pobycie humanitarnym.

Czy udzielenie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka zabezpieczenia tymczasowego ma wpływ na ocenę zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej przed jego zastosowaniem lub na ocenę ustaleń faktycznych w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Udzielenie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka zabezpieczenia tymczasowego nie wpływa na ocenę prawidłowości ustaleń faktycznych ani na ocenę zgodności z prawem decyzji wydanej przed jego zastosowaniem, ponieważ nie zależy od wstępnej oceny zasadności skargi i nie ma skutku materialnoprawnego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zabezpieczenie tymczasowe ETPC nie ma wpływu na ocenę ustaleń faktycznych ani na materialnoprawny skutek decyzji administracyjnej, ponieważ jego celem jest zapewnienie tymczasowej ochrony, a nie ocena zasadności skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną skarżącego.

Przepisy (15)

Główne

u.c. art. 302 § 1 pkt 1, 9, 10 i 16a

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa do zobowiązania do powrotu, orzeczenia zakazu ponownego wjazdu oraz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

u.c. art. 348 § pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych.

u.c. art. 351 § pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych.

u.c. art. 356 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt tolerowany.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz opierania się na dokumentach nieznajdujących się w aktach sprawy.

k.p.a. art. 94 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa zawieszenia postępowania.

u.o.u. art. 15

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawy udzielenia ochrony uzupełniającej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi, pomimo że organ drugiej instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi w całości, pomimo że organ administracji nie zgromadził materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi, pomimo że organ drugiej instancji dokonał arbitralnej i niezgodnej z zasadami doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi, pomimo że organ drugiej instancji nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 81, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi, pomimo że organy administracji oparły istotne w sprawie ustalenia faktyczne na podstawie dokumentów nieznajdujących się w aktach sprawy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. […]

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może stanowić podstawę uwzględnienia skargi jedynie wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie dotyczącej udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej są wiążące i nie mogą być w sprawie o zobowiązanie skarżącego do powrotu podważane zaświadczeniami o treści sprzecznej z tymi ustaleniami. • Udzielenie zabezpieczenia tymczasowego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka nie ma wpływu na ocenę prawidłowości ustaleń faktycznych ani na ocenę zgodności z prawem decyzji wydanej przed jego zastosowaniem.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Zdzisław Kostka

sędzia sprawozdawca

Grzegorz Antas

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenia dotyczące wiążącego charakteru decyzji o ochronie międzynarodowej w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu oraz wpływu zabezpieczenia tymczasowego ETPC na postępowanie administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i oceny dowodów w kontekście wcześniejszych postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych w prawie cudzoziemców, w tym oceny dowodów i wiążącego charakteru wcześniejszych orzeczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

“Czy wcześniejsza decyzja o ochronie międzynarodowej zamyka drogę do kwestionowania powrotu do kraju? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst