Orzeczenie · 2026-05-13

II OSK 457/24Oddalenie skargi kasacyjnej rozbiórka współwłasność

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-13
NSABudowlaneŚredniansa
egzekucja administracyjnarozbiórkawspółwłasnośćwymagalność obowiązkuprawo budowlanepostępowanie egzekucyjneskarga kasacyjnaNaczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania ostatecznej decyzji nakazującej R.S. rozbiórkę budynku mieszkalnego. Skarżąca kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.p.a., w tym brak rzetelnego postępowania, błędną ocenę dowodów oraz naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., polegające na błędnym uznaniu wymagalności obowiązku rozbiórki, podczas gdy skarżąca twierdziła, że nie dysponuje częścią nieruchomości objętą decyzją z uwagi na współwłasność i umowę między współwłaścicielami. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że wewnętrzny podział korzystania z nieruchomości między współwłaścicielami ma charakter obligacyjny i nie pozbawia skarżącej statusu współwłaścicielki ani nie tworzy przeszkody prawnej uniemożliwiającej wykonanie decyzji rozbiórkowej. NSA wyjaśnił również, że zarzuty dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) oraz wyłączenia części nieruchomości spod egzekucji (art. 39 u.p.e.a.) nie korespondowały z przedmiotem rozpoznawanej sprawy lub były oparte na błędnych założeniach. Sąd uznał, że organy administracji i WSA prawidłowo oceniły, iż obowiązek rozbiórki był wymagalny, a zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego nie miały wpływu na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym w kontekście współwłasności nieruchomości i podziału sposobu korzystania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją obowiązku rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy współwłasność nieruchomości i wewnętrzny podział sposobu korzystania między współwłaścicielami stanowi przeszkodę prawną lub faktyczną uniemożliwiającą egzekucję obowiązku rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wewnętrzny podział sposobu korzystania z nieruchomości między współwłaścicielami ma charakter obligacyjny i nie pozbawia współwłaściciela statusu współwłaścicielki ani nie tworzy przeszkody prawnej uniemożliwiającej wykonanie ostatecznej decyzji rozbiórkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzut braku wymagalności obowiązku rozbiórki oparty na współwłasności i podziale korzystania z nieruchomości jest niezasadny, ponieważ taki podział nie znosi współwłasności ani nie tworzy przeszkody prawnej w wykonaniu decyzji. Obowiązek rozbiórki stał się wymagalny po uprawomocnieniu się postanowień o odrzuceniu skarg na decyzję rozbiórkową.

Czy naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. miało miejsce, jeśli uzasadnienie wyroku WSA było dla skarżącej niezrozumiałe?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe, ponieważ przedstawiało przedmiot kontroli, podstawę prawną i wyjaśniało, dlaczego sąd uznał zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony, umożliwiając kontrolę kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do zrozumienia toku rozumowania sądu i dokonanej subsumpcji, nawet jeśli skarżąca się z nim nie zgadzała. Art. 141 § 4 P.p.s.a. nie służy do zwalczania wykładni prawa.

Czy zarzut braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym może być oparty na twierdzeniu o niewykonalności obowiązku z powodu wewnętrznego podziału korzystania z nieruchomości między współwłaścicielami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niewykonalność obowiązku wymaga obiektywnej przeszkody faktycznej lub prawnej, a wewnętrzny podział korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli nie stanowi takiej przeszkody.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nie może być egzekwowany ze względu na prawną przeszkodę odnoszącą się do jego aktualnej wymagalności. Podział korzystania między współwłaścicielami nie jest taką przeszkodą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Przepisy (35)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzuty naruszenia tego przepisu przez WSA zostały uznane za niezasadne.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotycząca braku wymagalności obowiązku. Sąd uznał, że nie zachodziła w tej sprawie.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotycząca braku wymagalności obowiązku. Sąd uznał, że nie zachodziła w tej sprawie.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit c

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej dotycząca braku wymagalności obowiązku. Sąd uznał, że nie zachodziła w tej sprawie.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu przez WSA został uznany za niezasadny.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o nierzetelne postępowanie organów.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o nierzetelne postępowanie organów.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o błędną ocenę materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o wadliwe uzasadnienie postanowień organów.

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o naruszenie zasady praworządności i zaufania.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o naruszenie zasady pogłębiania zaufania.

u.p.e.a. art. 39

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia tego przepisu uznany za nieadekwatny do przedmiotu sprawy.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczący umorzenia postępowania uznany za niezasadny, gdyż kwestia ta była przedmiotem odrębnego postępowania.

u.p.e.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczący nierozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania uznany za niezasadny i faktycznie chybiony.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 28a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wspomniany w kontekście szczególnych sytuacji wyłączających możliwość wykonania obowiązku.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy treści uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznawania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o nierzetelne postępowanie organów.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o nierzetelne postępowanie organów.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o błędną ocenę materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o wadliwe uzasadnienie postanowień organów.

K.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o naruszenie zasady praworządności i zaufania.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W kontekście zarzutów o naruszenie zasady pogłębiania zaufania.

u.p.e.a. art. 39

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia tego przepisu uznany za nieadekwatny do przedmiotu sprawy.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczący umorzenia postępowania uznany za niezasadny, gdyż kwestia ta była przedmiotem odrębnego postępowania.

u.p.e.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia tego przepisu dotyczący nierozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania uznany za niezasadny i faktycznie chybiony.

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 28a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wspomniany w kontekście szczególnych sytuacji wyłączających możliwość wykonania obowiązku.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy treści uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznawania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie organów było rzetelne i wyjaśnione. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów i błędne ustalenia faktyczne. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i naruszenie zasady zaufania. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 39 u.p.e.a. poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania i niewyłączenie spod egzekucji części nieruchomości. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. poprzez brak uznania zasadności zarzutu wobec niemożliwości wykonania obowiązku. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczy spór w sprawie dotyczył zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. • Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. • Od tego momentu obowiązek rozbiórki był wymagalny. • To jednak nie jest przyczyna braku wymagalności obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. • Relacja między współwłaścicielami wynikająca z ustalonego sposobu korzystania z nieruchomości ma charakter obligacyjny, a nie rzeczowy. • Niewykonalność obowiązku wymaga istnienia obiektywnej przeszkody faktycznej albo prawnej, która uniemożliwia realizację obowiązku.

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym w kontekście współwłasności nieruchomości i podziału sposobu korzystania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją obowiązku rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na szczegółową analizę przesłanek zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej i kwestii wymagalności obowiązku w kontekście współwłasności.

Współwłasność nieruchomości a obowiązek rozbiórki: Czy podział korzystania z działki chroni przed egzekucją?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst