II OSK 37/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność organu w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. WSA zobowiązał Wojewodę do wydania decyzji w terminie 30 dni. Wojewoda zarzucił w skardze kasacyjnej m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie dopuszczalności skargi na bezczynność, mimo że ponaglenie zostało złożone przed upływem terminu do załatwienia sprawy, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących biegu terminu do wydania decyzji. NSA uznał, że skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona. Sąd podkreślił, że termin do wydania decyzji na podstawie art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach biegnie od dnia osobistego stawiennictwa cudzoziemca w urzędzie wojewódzkim lub złożenia wniosku osobiście, co nie miało miejsca w tej sprawie. Brak osobistego stawiennictwa uniemożliwił rozpoczęcie biegu terminu, a tym samym wykluczył możliwość stwierdzenia bezczynności organu. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji powinien rozważyć, czy bierność organu można zakwalifikować jako przewlekłość, a nie bezczynność.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących biegu terminu do wydania decyzji w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy, dopuszczalności skargi na bezczynność organu oraz rozróżnienia między bezczynnością a przewlekłością postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o cudzoziemcach i ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także interpretacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli ponaglenie zostało złożone przed upływem terminu do załatwienia sprawy, a organ pozostawił je bez rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność jest dopuszczalna, jeśli ponaglenie zostało złożone w terminie, nawet jeśli organ pozostawił je bez rozpoznania na podstawie art. 37 § 3a k.p.a. Istotne jest wniesienie ponaglenia w kontekście dopuszczalności skargi na bezczynność.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne stosują własne regulacje procesowe (art. 53 § 2b p.p.s.a.), które należy wykładać ściśle. Obowiązek poprzedzenia skargi ponagleniem jest zrealizowany z chwilą złożenia nieobarczonego brakami formalnymi ponaglenia. Bez znaczenia jest, czy organ ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia ponaglenia.
Kiedy rozpoczyna bieg termin na załatwienie sprawy dotyczącej zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku wniosku złożonego przez cudzoziemca, który nie został złożony osobiście i nie nastąpiło osobiste stawiennictwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin na załatwienie sprawy nie rozpoczyna biegu, jeśli cudzoziemiec nie złożył wniosku osobiście ani nie stawił się osobiście w urzędzie wojewódzkim po złożeniu wniosku, a organ nie wezwał go do osobistego stawiennictwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 112a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, termin 60 dni biegnie od dnia osobistego stawiennictwa cudzoziemca lub złożenia wniosku osobiście. Brak tych zdarzeń, a także brak wezwania do osobistego stawiennictwa, uniemożliwia rozpoczęcie biegu terminu i tym samym wyklucza stwierdzenie bezczynności organu.
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.) dotyczące ograniczenia środków zaskarżenia w sprawach bezczynności lub przewlekłości postępowania, stosowane po 30 czerwca 2024 r., są zgodne z prawem?
Odpowiedź sądu
Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r. nastąpiło z naruszeniem zasady proporcjonalności i tym samym art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP.
Uzasadnienie
NSA wskazuje na utrwalone orzecznictwo, że przepisy te nie naruszały Konstytucji RP do 30 czerwca 2024 r. Jednakże, przedłużenie ich obowiązywania po tej dacie nie miało uzasadnienia w przesłankach konieczności ograniczenia prawa do sądu, co skutkuje naruszeniem zasady proporcjonalności.
Przepisy (20)
Główne
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. Dz.U. 2023 poz. 519
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Pomocnicze
u.o.p. art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.o.p. art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.o.c. art. 105 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o.c. art. 105 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
k.p.a. art. 37 § § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1-5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. Dz.U. z 2024 r. poz. 854
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do wydania decyzji nie rozpoczął biegu z powodu braku osobistego stawiennictwa cudzoziemca w urzędzie wojewódzkim, co wyklucza bezczynność organu. • Skarga na bezczynność jest dopuszczalna, jeśli ponaglenie zostało złożone w terminie, nawet jeśli organ pozostawił je bez rozpoznania.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organ dopuścił się bezczynności, mimo że termin do wydania decyzji nie rozpoczął biegu. • WSA błędnie uznał dopuszczalność skargi na bezczynność, gdyż ponaglenie zostało złożone przed upływem terminu do załatwienia sprawy i zostało pozostawione bez rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność stosują jednak własne regulacje procesowe tj. art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. • Obowiązek ten jest przez stronę zatem zrealizowany już z chwilą złożenia nieobarczonego brakami formalnymi ponaglenia. • Zgodnie z art. 112a ust. 2 pkt 1 u.o.c. termin 60 dni biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: w tym cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa. • Instytucja bezczynności nie jest bowiem jedyną instytucją prawa, przy pomocy której można zwalczać bierność organu w prowadzeniu sprawy administracyjnej. • Z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu do wydania decyzji w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy, dopuszczalności skargi na bezczynność organu oraz rozróżnienia między bezczynnością a przewlekłością postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o cudzoziemcach i ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także interpretacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cudzoziemców, w tym terminów i dopuszczalności skargi na bezczynność. Ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym.
“Kiedy organ jest bezczynny, a kiedy nie? NSA wyjaśnia kluczowe zasady w sprawach o pobyt cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.