II OSK 360/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. K. i A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej budynku gospodarczego o wymiarach 3,00x8,00 m, zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w [...]. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ ustalono, że budynek został wybudowany przed 1961 r., a brak jest dowodów na jego realizację w warunkach samowoli budowlanej. Wskazano, że przepisy obowiązujące w tamtym okresie nie nakładały obowiązku przechowywania dokumentacji budowlanej przez okres istnienia obiektu, a fakt zaginięcia dokumentów nie może automatycznie oznaczać samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił stanowisko organów, podkreślając, że organy wykazały, iż budynek istniał przed 1961 r., posiadał konstrukcję drewnianą i fundament betonowy, a jego lokalizacja w granicy działki była dopuszczalna według przepisów z 1928 r. Sąd uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania legalności obiektu, a postępowanie było prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej, w tym dotyczące naruszenia przepisów postępowania (np. braku rozprawy, naruszenia art. 10 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 105 § 1 k.p.a.), są niezasadne. NSA potwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a postępowanie zostało umorzone zgodnie z prawem z powodu braku możliwości wykazania samowoli budowlanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej obiektów o długim okresie istnienia, gdy brak jest dowodów na samowolę budowlaną i dokumentacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wybudowanego przed 1961 r. i braku dokumentacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli obiekt budowlany został wzniesiony przed wejściem w życie przepisów nakładających obowiązek posiadania pozwolenia na budowę i brak jest dowodów na jego realizację w warunkach samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli nie można wykazać samowoli budowlanej, a obiekt powstał przed 1961 r. i brak jest dokumentacji potwierdzającej jego legalność lub jej brak.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo umorzyły postępowanie, ponieważ ustalono, że budynek gospodarczy powstał przed 1961 r. Brak możliwości wykazania samowoli budowlanej, w szczególności wobec braku obowiązku przechowywania dokumentacji w tamtym okresie oraz zaginięcia akt, uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a. (prawo do czynnego udziału strony), miało wpływ na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranego materiału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość realizacji swoich praw procesowych, a zarzucane uchybienia nie uniemożliwiły jej dokonania konkretnych czynności procesowych lub nie wpłynęły na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy skutecznie zawiadomiły strony o oględzinach, a odmowa zmiany terminu z powodu szczepienia nie była uzasadniona. Brak udziału w oględzinach nie uniemożliwił stronom wypowiedzenia się co do protokołu. Strony korzystały z prawa wglądu do akt i składania wniosków, co potwierdza, że nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Czy rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, zamiast na rozprawie, stanowi naruszenie prawa do jawności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, na podstawie przepisów szczególnych, było uzasadnione i nie naruszało prawa do jawności postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym było zgodne z art. 15 zzs4 ustawy o COVID-19, który dopuszczał odstępstwo od zasady jawności w celu ochrony zdrowia. Prawo do publicznej rozprawy nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom.
Przepisy (36)
Główne
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 105
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 122
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
uCOVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli art. 178
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 38 § ust. 2
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy wybudowany przed 1961 r. nie stanowi samowoli budowlanej, a postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. • Brak możliwości wykazania samowoli budowlanej z powodu braku dokumentacji i upływu czasu uzasadnia umorzenie postępowania. • Rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19 było zgodne z prawem. • Naruszenia przepisów postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału strony w oględzinach. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie bezprzedmiotowości postępowania. • Niezastosowanie przepisów Prawa budowlanego nakazujących rozbiórkę szopy jako obiektu tymczasowego.
Godne uwagi sformułowania
nie można domniemywać samowoli budowlanej • brak możliwości wykazania, że sporny obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej • nie można wymagać od właścicieli nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek, by dysponowali dowodami na legalność tego obiektu • nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
członek
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej obiektów o długim okresie istnienia, gdy brak jest dowodów na samowolę budowlaną i dokumentacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu wybudowanego przed 1961 r. i braku dokumentacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu sąsiedzkiego o budynek gospodarczy, ilustrując trudności dowodowe związane z obiektami o bardzo długim okresie istnienia i zmieniającymi się przepisami.
“Czy budynek z lat 60. może być uznany za samowolę budowlaną? NSA rozstrzyga długi spór sąsiedzki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.