II OSK 291/19Brak interesu prawnego w sprawie warunków zabudowy 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. N., H. N. i M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Wójta Gminy R. o ustaleniu warunków zabudowy. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ich do udziału w postępowaniu administracyjnym, a tym samym Kolegium prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 153 Ppsa, art. 28 Kpa, art. 54 upzp, art. 140 i 144 Kc) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 Ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 Ppsa są bezzasadne, ponieważ poprzednie wyroki WSA nie przesądzały o istnieniu interesu prawnego, a jedynie wskazywały na potrzebę pogłębionej analizy. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że Kolegium wypełniło zalecenia, dokonując szczegółowej analizy wpływu inwestycji na nieruchomości skarżących i prawidłowo rozróżniając interes prawny od faktycznego. Sąd podkreślił, że przepisy prawa cywilnego (Kc) mogą stanowić podstawę interesu prawnego tylko wtedy, gdy przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę, a samo prawo własności nie jest wystarczające. NSA stwierdził również, że kwestie potencjalnych uciążliwości związanych z inwestycją są oceniane w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a nie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. W konsekwencji, NSA uznał, że skarżącym nie przysługuje status strony, a umorzenie postępowania było prawidłowe. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania również uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu stron postępowania o warunki zabudowy, rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego, zakres stosowania art. 153 Ppsa, ocena wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania warunków zabudowy i braku bezpośredniego sąsiedztwa, ale ogólne zasady dotyczące interesu prawnego są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, w sytuacji gdy nie są bezpośrednimi sąsiadami planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżącym nie przysługuje status strony, ponieważ nie wykazali posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ich do udziału w postępowaniu. Ich zarzuty dotyczą interesu faktycznego, a nie prawnego, a potencjalne uciążliwości związane z inwestycją są oceniane w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa wymaga wykazania wpływu inwestycji na nieruchomości skarżących, co nie zostało udowodnione. Przepisy prawa cywilnego nie są samoistną podstawą interesu prawnego w tym kontekście, a potencjalne immisje są przedmiotem innego postępowania.
Czy sąd administracyjny lub organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednich orzeczeniach sądu w tej samej sprawie (art. 153 Ppsa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd i organ są związane oceną prawną, jednak poprzednie wyroki WSA w tej sprawie nie przesądzały o istnieniu interesu prawnego skarżących, a jedynie wskazywały na potrzebę pogłębionej analizy tej kwestii przez organ.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 153 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ale poprzednie orzeczenia WSA w tej sprawie nie zawierały definitywnej oceny interesu prawnego, a jedynie wskazywały na brak wystarczającej analizy ze strony organu.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (np. art. 7, 8, 75, 77, 80 Kpa, art. 107 § 3 Kpa) oraz przepisów Ppsa (art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) miało wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, ponieważ sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a organ administracji nie naruszył wskazanych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było klarowne, a zarzuty dotyczące braku wyczerpującego zbadania sprawy i wadliwości decyzji organu nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
Ppsa art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Kpa art. 28
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
upzp art. 54 § pkt 2 lit. d
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie warunków zabudowy.
Pomocnicze
Ppsa art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym.
Ppsa art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu I instancji.
Ppsa art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Kpa art. 138 § § 1 pkt 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania odwoławczego.
Kpa art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
Kpa art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Kpa art. 75
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Kpa art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
upzp art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymogi dotyczące analizy urbanistyczno-architektonicznej.
upzp art. 6 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach.
Kc art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
Kc art. 144
Kodeks cywilny
Zakaz immisji pośrednich.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 Ppsa poprzez nieuwzględnienie wskazań z poprzednich orzeczeń WSA. • Naruszenie art. 28 Kpa w zw. z art. 54 upzp i art. 140, 144 Kc poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje status strony. • Naruszenie art. 54 upzp i art. 140, 144 Kc poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie braku prawa do ochrony interesu. • Naruszenie art. 141 § 4 Ppsa poprzez nienależyte odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skarżących. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ przepisów Kpa i upzp. • Naruszenie art. 7, 8, 75, 77, 80 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez brak wyczerpującego zbadania okoliczności i materiału dowodowego. • Naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji SKO. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
przytoczone przez skarżących argumenty nie stanowią dostatecznej podstawy do uznania, iż wykazali oni posiadanie interesu prawnego • Za istnieniem takiego interesu nie przemawiają obiektywne uwarunkowania związane z projektowanym zamierzeniem inwestycyjnym • kontrola instancyjna i sądowa takiej decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania administracyjnego jest możliwa dopiero po ustaleniu, że podmiotom żądającym takiej kontroli (...) przysługuje status strony postępowania • w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego • wydane uprzednio ww. wyroki WSA w Poznaniu nie przesądzały w żadnej mierze kwestii istnienia interesu prawnego po stronie skarżących • zarzuty skarżących zawarte w odwołaniu wskazują na ich interes faktyczny, a nie prawny • Okoliczność ta nie daje zatem praw strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa • nie podlegają ocenie też kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów • nie sposób wykazać, aby w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia (...) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania o warunki zabudowy, rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego, zakres stosowania art. 153 Ppsa, ocena wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania warunków zabudowy i braku bezpośredniego sąsiedztwa, ale ogólne zasady dotyczące interesu prawnego są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego dla wielu właścicieli nieruchomości zagadnienia interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych, co jest często przedmiotem sporów i budzi wątpliwości.
“Kiedy sąsiad nie jest 'sąsiadem'? NSA wyjaśnia, kto ma prawo głosu w sprawie warunków zabudowy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.