II OSK 290/19Brak interesu prawnego w sprawie warunków zabudowy 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. N., H. N. i M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Sąd I instancji podtrzymał to stanowisko, wskazując, że argumenty skarżących nie uzasadniają ich statusu strony, a planowana inwestycja (zabudowa tarasu, przebudowa klatki schodowej) nie wpływa na ich interes prawny. Skarżący zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 153 Ppsa, art. 28 Kpa, art. 54 upzp oraz art. 140 i 144 Kc, twierdząc, że przysługuje im status strony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia WSA nie przesądzały o istnieniu interesu prawnego, a jedynie wskazywały na potrzebę pogłębionej analizy. NSA stwierdził, że Kolegium prawidłowo oceniło, iż skarżący wykazali jedynie interes faktyczny, a nie prawny, a kwestie takie jak parkowanie czy hałas należą do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, a nie postępowania o warunki zabudowy. Sąd wskazał również, że przepisy prawa cywilnego (art. 140, 144 Kc) mogą stanowić podstawę interesu prawnego tylko wtedy, gdy przepisy prawa administracyjnego to umożliwiają, co w tym przypadku nie miało miejsca. Ostatecznie NSA uznał, że brak jest podstaw do uchylenia wyroku WSA i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego sąsiadów w postępowaniach o warunki zabudowy, zwłaszcza gdy planowana inwestycja jest niewielka (np. zabudowa tarasu) i nie wpływa bezpośrednio na ich prawo własności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście niewielkiej inwestycji. Interpretacja interesu prawnego może być odmienna w przypadku większych inwestycji o znaczącym wpływie na otoczenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, w sytuacji gdy planowana inwestycja polega na zabudowie istniejącego tarasu i przebudowie klatki schodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżącym nie przysługuje status strony, ponieważ nie wykazali posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ich do udziału w postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że argumenty skarżących dotyczyły interesu faktycznego, a nie prawnego. Planowana inwestycja nie wpływa na ich interes prawny, a kwestie takie jak hałas czy zacienienie należą do etapu pozwolenia na budowę.
Czy przepisy prawa cywilnego (art. 140, 144 Kc) mogą stanowić samoistną podstawę interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy prawa cywilnego mogą stanowić podstawę interesu prawnego tylko o tyle, o ile przepisy administracyjnego prawa materialnego dają do tego podstawę. Nie mogą być samoistną podstawą.
Uzasadnienie
Interes prawny w postępowaniu administracyjnym musi mieć oparcie w przepisach prawa administracyjnego. Prawo cywilne reguluje jedynie dopuszczalność immisji, a nie status strony w postępowaniu administracyjnym.
Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednich orzeczeniach sądu w tej samej sprawie (art. 153 Ppsa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednich orzeczeniach, jednakże poprzednie wyroki WSA w tej sprawie nie przesądzały o istnieniu interesu prawnego skarżących, a jedynie wskazywały na potrzebę pogłębionej analizy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 153 Ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ale poprzednie orzeczenia nie zawierały definitywnej oceny interesu prawnego, a jedynie wskazywały na konieczność jego zbadania przez organ.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
Ppsa art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Kpa art. 28
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego, wymagając posiadania interesu prawnego.
upzp art. 54 § pkt 2 lit. d
Ustawa - Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
Określa przypadki, w których decyzja o warunkach zabudowy nie może być wydana.
upzp art. 64 § 1
Ustawa - Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
upzp art. 6 § 2 pkt 2
Ustawa - Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
Określa, że decyzja o warunkach zabudowy może być wydana jedynie w przypadku zapewnienia możliwości kształtowania ładu przestrzennego.
Kc art. 140
Ustawa - Kodeks cywilny
Określa treść i granice prawa własności.
Kc art. 144
Ustawa - Kodeks cywilny
Reguluje immisje pośrednie.
Pomocnicze
Kpa art. 138 § 1 pkt 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania odwoławczego.
Kpa art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 75
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym.
Ppsa art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ograniczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego, który legitymowałby ich do udziału w postępowaniu administracyjnym. • Planowana inwestycja (zabudowa tarasu, przebudowa klatki schodowej) nie wpływa na interes prawny skarżących. • Kwestie takie jak hałas, zacienienie czy parkowanie należą do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, a nie postępowania o ustalenie warunków zabudowy. • Przepisy prawa cywilnego (art. 140, 144 Kc) nie stanowią samoistnej podstawy interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 Ppsa poprzez niezastosowanie wskazań z poprzednich orzeczeń WSA. • Naruszenie art. 28 Kpa w zw. z przepisami upzp i Kc poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje status strony. • Naruszenie art. 54 upzp w zw. z Kc poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie braku prawa do ochrony własnego interesu. • Naruszenie przepisów Kpa (art. 7, 8, 75, 77, 80) poprzez brak wyczerpującego zbadania okoliczności i materiału dowodowego. • Naruszenie art. 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji SKO. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ przepisów proceduralnych i materialnych.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny ma charakter obiektywny i musi wynikać z norm prawa materialnego. • Zarzuty skarżących zawarte w odwołaniu wskazują na ich interes faktyczny, a nie prawny. • Okoliczność ta nie daje zatem praw strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa. • Same warunki zabudowy, które w ogóle nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być ocenione w kategorii faktycznych immisji i oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego sąsiadów w postępowaniach o warunki zabudowy, zwłaszcza gdy planowana inwestycja jest niewielka (np. zabudowa tarasu) i nie wpływa bezpośrednio na ich prawo własności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście niewielkiej inwestycji. Interpretacja interesu prawnego może być odmienna w przypadku większych inwestycji o znaczącym wpływie na otoczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem administracyjnym, ponieważ precyzuje kryteria ustalania interesu prawnego w postępowaniach o warunki zabudowy, co jest częstym problemem praktycznym.
“Kiedy sąsiad nie jest stroną? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego w sprawach o warunki zabudowy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.