II OSK 2846/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to utrzymało w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanej zabudowy handlowo-gastronomicznej. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania (m.in. k.p.a. w zakresie procedury dowodowej i zawiadamiania stron) oraz prawa materialnego (art. 121 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne ma na celu doprowadzenie do realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej i organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności tej decyzji. Wskazano, że częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki nie stanowi jego spełnienia, a organy egzekucyjne mają obowiązek stosować środki służące jego całkowitej realizacji. Zarzuty dotyczące braku przesłuchania strony, naruszenia przepisów o terminach załatwiania spraw oraz braku udziału małżonki w postępowaniu uznano za nieskuteczne. Sąd wyjaśnił, że każdy z małżonków jest indywidualnie zobowiązanym do wykonania obowiązku rozbiórki. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został należycie uzasadniony przez pełnomocnika skarżącego. NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w zakresie dopuszczalności kontroli decyzji merytorycznej przez organ egzekucyjny oraz definicji wykonania obowiązku rozbiórki.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego (rozbiórki) i stosowania grzywny w celu przymuszenia.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może badać zasadność ostatecznej decyzji merytorycznej nakazującej rozbiórkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jego zadaniem jest badanie dopuszczalności egzekucji i doprowadzenie do wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne ma na celu realizację obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie może weryfikować tej decyzji, a jedynie badać dopuszczalność egzekucji i stosować środki przymusu.
Czy częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki stanowi jego spełnienie w rozumieniu przepisów prawa egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki nie stanowi jego spełnienia. Obowiązek musi zostać wykonany w całości, a w przypadku jego niewykonania nawet w części, organy egzekucyjne powinny stosować środki służące jego całkowitej realizacji.
Uzasadnienie
Definicja rozbiórki oraz cel postępowania egzekucyjnego wskazują na konieczność fizycznej likwidacji całości obiektu lub wszystkich obiektów objętych nakazem. Dopóki obowiązek nie jest w pełni wykonany, dopuszczalne jest stosowanie środków egzekucyjnych.
Czy naruszenie przepisów postępowania (np. brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania) może stanowić podstawę uchylenia rozstrzygnięcia, jeśli nie miało wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie przepisom postępowania może stanowić podstawę uchylenia rozstrzygnięcia tylko wtedy, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, tj. gdyby do niego nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.
Uzasadnienie
W orzecznictwie NSA podkreśla się, że strona musi wykazać związek przyczynowo-skutkowy między naruszeniem przepisów a wynikiem sprawy, aby zarzut ten mógł być uwzględniony.
Czy w egzekucji obowiązku rozbiórki nałożonego na oboje małżonków, każdy z nich jest indywidualnie zobowiązany do wykonania całości obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, każdy z małżonków jest indywidualnie zobowiązanym do wykonania całości obowiązku rozbiórki i wobec każdego z nich odrębnie organ egzekucyjny jest zobowiązany podjąć czynności egzekucyjne.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, każdy z adresatów decyzji nakazującej wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu.
Przepisy (36)
Główne
u.p.e.a. art. 121 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy, odnosząca się do rozbiórki jako fizycznej likwidacji obiektu budowlanego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego jako osoby, która nie wykonała obowiązku.
u.p.e.a. art. 6 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek wierzyciela do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Każdy z małżonków jest indywidualnie zobowiązanym do wykonania obowiązku.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku.
u.p.e.a. art. 45 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny odstępuje od czynności egzekucyjnych, gdy zobowiązany okaże dowody stwierdzające wykonanie obowiązku.
u.p.e.a. art. 121 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określenie granic wysokości grzywny w celu przymuszenia.
u.p.e.a. art. 125 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość umorzenia nałożonych grzywien w celu przymuszenia po wykonaniu obowiązku.
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 35 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 86
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w oparciu o kompletny i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy. • Postępowanie egzekucyjne nie służy weryfikacji ostatecznej decyzji merytorycznej. • Częściowe wykonanie obowiązku rozbiórki nie stanowi jego spełnienia. • Każdy z małżonków jest indywidualnie zobowiązany do wykonania całości obowiązku rozbiórki. • Naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 76 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące rozpoznanie materiału dowodowego i jego dowolną ocenę. • Naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu stronie zapoznania się z materiałem dowodowym. • Naruszenie art. 35 § 2 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadamianie o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie. • Naruszenie art. 86 k.p.a. przez zaniechanie przesłuchania skarżącego. • Naruszenie art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewłaściwym ustaleniu, że małżonka nie musi być stroną postępowania. • Naruszenie art. 121 ust. 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. • W żadnym razie nie można uznać za wykonanie obowiązku rozbiórki (...) usunięcia tylko kilku z nich. • Częściowe wykonanie nakazu rozbiórki nie stanowi spełnienia obowiązku, który powinien zostać wykonany w całości. • Grzywna ma stanowić swoistego rodzaju motywator do tego, aby wykonać zaniedbywany obowiązek rozbiórki.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
członek
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w zakresie dopuszczalności kontroli decyzji merytorycznej przez organ egzekucyjny oraz definicji wykonania obowiązku rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego (rozbiórki) i stosowania grzywny w celu przymuszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny, co jest istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa administracyjnego. Choć fakty nie są niezwykłe, interpretacja przepisów dotyczących zakresu kontroli organu egzekucyjnego jest ważna.
“Egzekucja administracyjna: Czy organ może kwestionować decyzję o rozbiórce? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.