II OSK 2501/21Zobowiązanie do powrotu nielegalna praca członek zarządu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. M., obywatela Ukrainy, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu do powrotu. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że skarżący wykonywał pracę jako członek zarządu spółki M. sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia w okresie od 9 sierpnia 2017 r. do 4 stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Sąd przyjął, że mandat członka zarządu nie wygasł z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy, zgodnie z art. 202 § 1 k.s.h., lecz został odnowiony per facta concludentia, co potwierdzały faktyczne działania wspólników i członków zarządu, wpis do KRS oraz oświadczenie skarżącego. Sąd podkreślił, że pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej, nawet bez wynagrodzenia, wymaga zezwolenia na pracę, jeśli pobyt przekracza 6 miesięcy w ciągu roku. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia prawa do życia rodzinnego i prywatnego, wskazując, że relacje z rodziną nie były na tyle intensywne, aby uzasadniać pobyt w Polsce, a większość rodziny również podlegała decyzjom o powrocie. Sąd zauważył, że choć doszło do naruszenia przepisów proceduralnych (doręczenie decyzji z pominięciem pełnomocnika), nie miało to wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się również do sytuacji na Ukrainie, wskazując, że nowe okoliczności mogą być podstawą do wszczęcia odrębnego postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, co stanowi gwarancję ochrony prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 202 § 1 k.s.h. w kontekście odnowienia mandatu członka zarządu per facta concludentia oraz wymogów zezwolenia na pracę dla członków zarządu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego statusu na rynku pracy. Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. ma szersze zastosowanie w prawie spółek handlowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy mandat członka zarządu spółki wygasa z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy, zgodnie z art. 202 § 1 k.s.h., czy też może być odnowiony per facta concludentia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Mandat członka zarządu nie wygasa automatycznie z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy, jeśli dalsze pełnienie funkcji następuje per facta concludentia, z akceptacją wspólników i bez złożenia rezygnacji lub wniosku o zmianę wpisów w KRS.
Uzasadnienie
Sąd przyjął wykładnię celowościową art. 202 § 1 k.s.h., wskazując, że faktyczne działania wspólników i członków zarządu, brak rezygnacji, niezmieniony skład zarządu w KRS oraz dalsze funkcjonowanie spółki potwierdzają odnowienie mandatu per facta concludentia, nawet bez pisemnej uchwały.
Czy pełnienie funkcji członka zarządu spółki przez cudzoziemca, nawet bez wynagrodzenia, wymaga zezwolenia na pracę, jeśli pobyt na terytorium RP przekracza łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pełnienie funkcji w zarządzie osoby prawnej przez cudzoziemca, które wiąże się z pobytem na terytorium RP przekraczającym łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, wymaga zezwolenia na pracę, niezależnie od pobierania wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawodawca nie uzależnia obowiązku posiadania zezwolenia na pracę od uzyskiwania dochodu z tytułu pełnionej funkcji w zarządzie.
Czy zobowiązanie cudzoziemca do powrotu narusza jego prawo do życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, biorąc pod uwagę obecność rodziny w Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku zobowiązanie do powrotu nie narusza prawa do życia rodzinnego i prywatnego, ponieważ relacje z rodziną nie były na tyle intensywne, aby uzasadniać pobyt, a większość członków rodziny również podlegała decyzjom o powrocie. Długość pobytu nie była na tyle znacząca, by uniemożliwić adaptację w kraju pochodzenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym orzecznictwie ETPCz, które chroni głównie rodzinę nuklearną i wymaga szczególnych okoliczności dla ochrony innych relacji. Wskazano, że większość członków rodziny jest dorosła i samodzielna, a także że istnieją mechanizmy prawne (art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) pozwalające na wszczęcie postępowania o pobyt ze względów humanitarnych w związku z nowymi okolicznościami, takimi jak sytuacja na Ukrainie.
Czy doręczenie decyzji administracyjnej bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Tak, doszło do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy ani nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla cudzoziemca.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie przepisu, ale ocenił je jako niemające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.c. art. 302 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez odpowiedniego zezwolenia lub oświadczenia.
u.p.z.i.r.p. art. 88 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Obowiązek posiadania zezwolenia na pracę przez cudzoziemca w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej.
k.s.h. art. 202 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Wygasanie mandatu członka zarządu.
u.c. art. 318 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP.
u.c. art. 319 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie terminu dobrowolnego powrotu.
u.c. art. 315 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie terminu dobrowolnego powrotu.
Pomocnicze
u.c. art. 303 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności uzasadniające odstąpienie od wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
u.c. art. 187 § pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 40
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja wykonywania pracy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pism pełnomocnikowi.
u.c. art. 348 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego.
u.c. art. 351 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
u.c. art. 356 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Wszczęcie z urzędu postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
u.o.c.o.n.t.RP art. 17 § ust. 1
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Możliwość ubiegania się o ochronę międzynarodową.
u.o.c.o.n.t.RP art. 38 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Ubieganie się o ochronę międzynarodową.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnienie funkcji członka zarządu spółki przez cudzoziemca, nawet bez wynagrodzenia, wymaga zezwolenia na pracę, jeśli pobyt przekracza 6 miesięcy w ciągu roku. • Mandat członka zarządu nie wygasa automatycznie z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego, jeśli jest odnawiany per facta concludentia. • Zobowiązanie do powrotu nie narusza prawa do życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu EKPC w okolicznościach tej sprawy. • Istnieje możliwość wszczęcia odrębnego postępowania o pobyt ze względów humanitarnych w związku z nowymi okolicznościami (sytuacja na Ukrainie).
Odrzucone argumenty
Mandat członka zarządu wygasł z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok obrotowy. • Pełnienie funkcji członka zarządu nie było wykonywaniem pracy wymagającej zezwolenia. • Zobowiązanie do powrotu narusza prawo do życia rodzinnego i prywatnego z uwagi na więzi rodzinne w Polsce. • Naruszenie przepisów postępowania (doręczenie z pominięciem pełnomocnika) miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
mandat jego został przedłużony per facta concludentia • ustawodawca nie uzależnił obowiązku posiadania pozwolenia na prace od uzyskiwania jakiegokolwiek dochodu z tytułu pełnionej funkcji w zarządzie • życie rodzinne w rozumieniu Konwencji to relacje w ramach tzw. rodziny nuklearnej • nie można przyjąć, że osoba uprawniona nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w tym trybie
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Renata Detka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. w kontekście odnowienia mandatu członka zarządu per facta concludentia oraz wymogów zezwolenia na pracę dla członków zarządu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego statusu na rynku pracy. Interpretacja art. 202 § 1 k.s.h. ma szersze zastosowanie w prawie spółek handlowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z funkcjonowaniem zarządów spółek i wymogami zezwoleń na pracę dla cudzoziemców, a także porusza kwestie praw człowieka w kontekście decyzji o powrocie. Dodatkowo, odniesienie do sytuacji na Ukrainie nadaje jej aktualności.
“Czy mandat członka zarządu wygasa z automatu? NSA wyjaśnia kluczową kwestię dla spółek i cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.