Orzeczenie · 2018-03-13

II OSK 2198/17Kara administracyjna przewoźnik wiza straży granicznej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-03-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
cudzoziemcystraż granicznaprzewóz osóbkara administracyjnawizakontrola granicznaodpowiedzialność przewoźnikanależyta staranność

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej o nałożeniu kary administracyjnej. Kara została nałożona na przewoźnika J.M. w wysokości 3.000 EURO za przywiezienie do granicy RP cudzoziemca, który nie posiadał ważnej wizy uprawniającej do wjazdu w dniu kontroli (1 października 2015 r.). J.M. argumentował, że autokar, którym dokonano przewozu, był użyczony firmie Y od 14 sierpnia 2015 r., a kierowca nie był jego pracownikiem. Podnosił również, że spełniona została przesłanka egzoneracyjna z art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż podjął należyte działania w celu upewnienia się, czy podróżny posiada wymagane dokumenty. Wskazywał, że cudzoziemiec posiadał wizę, której termin ważności rozpoczynał się 30 października 2015 r. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że J.M. jako przewoźnik nie dopełnił obowiązku należytej staranności wynikającego z art. 459 ustawy o cudzoziemcach. Stwierdzono, że weryfikacja ważności wizy była stosunkowo prosta, a kierowca autobusu, który okazał dokumenty zezwolenia na przewóz wydane na rzecz firmy J.M. (X), zeznał, że pracuje dla tej firmy. Sąd I instancji uznał odpowiedzialność przewoźnika za obiektywną, niezależną od winy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że kierowca okazał dokumenty zezwalające na przewóz wydane na rzecz firmy X, a rozkład jazdy również był przypisany do tego przewoźnika. Zeznania kierowcy, że pracuje dla firmy X, zostały uznane za wiarygodne, mimo przedstawienia przez skarżącego dokumentów wskazujących na jego zatrudnienie w firmie Y. NSA stwierdził, że kwestia zatrudnienia kierowcy nie miała znaczenia dla odpowiedzialności przewoźnika, a kluczowe było posiadanie przez niego odpowiedniego zezwolenia na przewóz. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przewoźnik nie wykazał zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych i nałożenie kary było uzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za przewóz cudzoziemców bez ważnych dokumentów oraz konieczności dopełnienia należytej staranności, niezależnie od umów cywilnoprawnych dotyczących pojazdu czy kierowcy.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o cudzoziemcach. Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika może być różna w zależności od konkretnych okoliczności i zmian w prawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przewoźnik ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca nieposiadającego ważnej wizy, jeśli twierdzi, że pojazd był użyczony, a kierowca nie był jego pracownikiem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przewoźnik ponosi odpowiedzialność, jeśli nie dopełnił należytej staranności przy weryfikacji dokumentów podróżnego, niezależnie od umowy użyczenia pojazdu czy stosunku pracy kierowcy.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna. Kluczowe jest wykazanie, że przewoźnik podjął wszelkie niezbędne środki, aby upewnić się, że cudzoziemiec posiada ważne dokumenty uprawniające do wjazdu. W tym przypadku weryfikacja wizy była prosta, a kierowca okazał dokumenty zezwalające na przewóz wydane na rzecz skarżącego.

Czy okoliczność, że pojazd był przedmiotem umowy użyczenia, a kierowca mógł być zatrudniony przez inny podmiot, zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności za przewóz cudzoziemca bez ważnej wizy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności te nie zwalniają przewoźnika z odpowiedzialności, jeśli nie wykazał on należytej staranności w weryfikacji dokumentów.

Uzasadnienie

Zawarcie umowy użyczenia pojazdu lub zatrudnienie kierowcy przez inny podmiot nie zwalnia przewoźnika z obowiązku posiadania indywidualnego zezwolenia na przewóz i zapewnienia, że pasażerowie spełniają wymogi wjazdowe. Kluczowe jest posiadanie przez kierowcę dokumentów zezwalających na przewóz wydanych na rzecz podmiotu realizującego kurs.

Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak brak należytej analizy dowodów czy posłużenie się dokumentami w języku obcym bez tłumaczenia, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli naruszenia te nie miały wpływu na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym analizy dowodów i kwestii językowych, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące odpowiedzialności przewoźnika były prawidłowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. M. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy decyzję o nałożeniu kary administracyjnej na przewoźnika.

Przepisy (22)

Główne

u.c. art. 462 § 3 pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Przewoźnik może być zwolniony z odpowiedzialności, jeśli podjął należyte działania dla upewnienia się, czy podróżny posiada dokumenty niezbędne do przekroczenia granicy.

u.c. art. 459 § ust. 1 i 2

Ustawa o cudzoziemcach

Nakłada na przewoźnika obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c. art. 462 § ust. 6

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c. art. 23

Ustawa o cudzoziemcach

k.g.s. art. 5 § ust. 1

Kodeks graniczny Schengen

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Konst. RP art. 27

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.j.p. art. 4

Ustawa o języku polskim

u.j.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa o języku polskim

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewoźnik nie dopełnił należytej staranności przy weryfikacji dokumentów podróżnego. • Kierowca okazał dokumenty zezwalające na przewóz wydane na rzecz skarżącego. • Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. • Umowa użyczenia pojazdu i stosunek pracy kierowcy nie mają decydującego znaczenia dla odpowiedzialności przewoźnika.

Odrzucone argumenty

Autokar był użyczony firmie Y, a kierowca nie był pracownikiem J.M. • Spełniona została przesłanka egzoneracyjna z art. 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. • Organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, nie analizując należycie przedłożonych dokumentów (umowa użyczenia, umowa o pracę, zezwolenia firmy Y). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 106, 134, 141 p.p.s.a., art. 6, 7, 77, 80, 107 k.p.a.). • Naruszenie Konstytucji RP i ustawy o języku polskim poprzez posłużenie się dokumentami w języku obcym bez tłumaczenia.

Godne uwagi sformułowania

przewoźnik podjął należyte działania dla upewnienia się, czy podróżny posiada dokumenty niezbędne do przekroczenia granicy • odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny, niezależny od czyjejkolwiek winy • weryfikacja tego dokumentu była stosunkowo prosta • brak podstaw do stwierdzenia, że kurs ten realizowany był przez przewoźnika Y • bez znaczenia pozostaje kwestia, czyją własnością był samochód, którym dany kurs był realizowany • kwestia, czy kierowca autobusu pozostawał pracownikiem skarżącego, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Izabela Bąk-Marciniak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za przewóz cudzoziemców bez ważnych dokumentów oraz konieczności dopełnienia należytej staranności, niezależnie od umów cywilnoprawnych dotyczących pojazdu czy kierowcy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o cudzoziemcach. Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika może być różna w zależności od konkretnych okoliczności i zmian w prawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje niedopełnienia obowiązków przez przewoźników w kontekście kontroli granicznej i przepisów dotyczących cudzoziemców. Jest to typowy przykład sporu prawnego dotyczącego odpowiedzialności administracyjnej.

“Przewoźnik ukarany za pasażera bez wizy – czy umowa użyczenia ratuje przed odpowiedzialnością?”

Dane finansowe

WPS: 12 807,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst