Orzeczenie · 2026-01-29

II OSK 1960/23Oddalenie skargi kasacyjnej wstrzymanie robót budowlanych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-29
NSABudowlaneŚredniansa
roboty budowlanesamowola budowlanawstrzymanie robótkodeks postępowania administracyjnegoprawo budowlanestrony postępowanianadzór budowlanyskarżącyorgan administracji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych garażu blaszanego. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1 w zw. z art. 28 oraz art. 61 § 4 KPA, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia mimo nieustalenia wszystkich stron postępowania, a także naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 KPA przez niezawieszenie postępowania w sytuacji śmierci współwłaściciela i nieustalenia jego spadkobierców. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 8 KPA. NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że tylko podmiot, który bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, może skutecznie podnosić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA. Skarżący kasacyjnie nie zostali pominięci w postępowaniu. NSA stwierdził, że brak ustalenia wszystkich stron nie ma wpływu na możliwość wydania nakazu wstrzymania samowolnych robót budowlanych, gdyż jest to konieczna reakcja organu na samowolę budowlaną. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że PINB powinien uwzględnić osoby, którym przysługuje przymiot strony w dalszym toku postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPA dotyczących udziału stron w postępowaniu w kontekście wstrzymania samowolnych robót budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania robót budowlanych; ogólne zasady dotyczące stron postępowania mogą być stosowane szerzej, ale z uwzględnieniem specyfiki danej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak ustalenia wszystkich stron postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania robót budowlanych stanowi przeszkodę do wydania postanowienia wstrzymującego te roboty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak ustalenia wszystkich stron postępowania nie stanowi przeszkody do wydania postanowienia wstrzymującego samowolnie prowadzone roboty budowlane, gdyż jest to konieczna reakcja organu na samowolę budowlaną.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że wstrzymanie samowolnych robót budowlanych jest priorytetem i nie może być blokowane przez brak ustalenia wszystkich stron. Tylko podmiot, który bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, może skutecznie podnosić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA. Skarżący kasacyjnie nie zostali pominięci.

Czy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA może być skutecznie podniesiony przez stronę, która nie została pominięta w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA może być skutecznie podniesiony tylko przez ten podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że tylko podmiot, który bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 KPA, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać.

Czy niezawieszenie postępowania w sytuacji śmierci współwłaściciela i nieustalenia jego spadkobierców, w kontekście samowoli budowlanej, jest naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W kontekście wydania nakazu wstrzymania robót budowlanych, brak ustalenia wszystkich stron nie miał wpływu na wynik sprawy, a konieczność wstrzymania samowolnie wykonywanych robót budowlanych jest priorytetem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że brak ustalenia wszystkich stron nie stoi na przeszkodzie wstrzymaniu samowolnych robót budowlanych. W dalszym postępowaniu legalizacyjnym, jeśli inwestorzy będą chcieli zalegalizować roboty, mogą domagać się ustalenia wszystkich współwłaścicieli lub zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.

Przepisy (14)

Główne

p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy niezależnie od zakresu zarzutów podniesionych w skardze.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB mimo nieustalenia wszystkich stron postępowania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB mimo nieustalenia wszystkich stron postępowania.

k.p.a. art. 61 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB mimo nieustalenia wszystkich stron postępowania.

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji śmierci współwłaściciela i nieustalenia jego spadkobierców.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie poprzez uznanie w dwóch sprawach toczących się przed tym samym organem, z udziałem tych samych stron, dotyczących tej samej materii (samowoli budowlanej), że w jednej z nich brak udziału zainteresowanych skutkuje zawieszeniem postępowania, a w drugiej nie stoi na przeszkodzie jego kontynuowania.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowieniowa, której podniesienie jest możliwe tylko przez stronę, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu.

p.b. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych oraz garaży o powierzchni zabudowy do 35 m² wymaga zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę.

p.b. art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Wymagane zgłoszenie budowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wstrzymanie samowolnych robót budowlanych jest konieczne i nie może być blokowane przez brak ustalenia wszystkich stron postępowania. • Tylko strona, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, może skutecznie podnosić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 28 oraz art. 61 § 4 KPA poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB mimo nieustalenia wszystkich stron postępowania. • Naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 KPA poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji śmierci współwłaściciela i nieustalenia jego spadkobierców. • Naruszenie art. 8 KPA poprzez nierówne traktowanie stron w podobnych sprawach. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

brak ustalenia wszystkich stron postępowania nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem konieczne było wstrzymanie, a więc "zastopowanie" samowolnie wykonywanych robót budowlanych • nie może być wykorzystywany do blokowania organom nadzoru budowlanego możliwości koniecznej reakcji tych organów na samowolę budowlaną

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący

Andrzej Wawrzyniak

sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących udziału stron w postępowaniu w kontekście wstrzymania samowolnych robót budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania robót budowlanych; ogólne zasady dotyczące stron postępowania mogą być stosowane szerzej, ale z uwzględnieniem specyfiki danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i administracyjnego - wstrzymania samowoli budowlanej. Choć argumentacja prawna jest standardowa, kwestia udziału stron w postępowaniu jest istotna dla praktyków.

“Samowola budowlana: Czy brak wszystkich stron może zatrzymać wstrzymanie robót?”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst