Orzeczenie · 2023-03-09

II OSK 1519/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-03-09

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesądy administracyjnezadośćuczynienieNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu. WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemca A.F., zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie, uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącemu 5400 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania. Wojewoda zaskarżył wyrok w części dotyczącej przyznanej sumy pieniężnej, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu podstaw do przyznania tak wysokiej kwoty i błędne ustalenia faktyczne. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał, że choć przyznanie sumy pieniężnej za bezczynność organu jest uzasadnione (art. 149 § 2 p.p.s.a.), to WSA błędnie ocenił skutki opóźnienia dla cudzoziemca. Zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, pobyt cudzoziemca jest legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, co oznacza, że nie dochodzi do ograniczenia wolności poruszania się czy wyboru miejsca zamieszkania. NSA uznał również za błędne stanowisko WSA, że organ powinien zwracać się do organów informujących zaraz po złożeniu wniosku, przed uzupełnieniem braków formalnych. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej sumy pieniężnej i na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał sprawę w tym zakresie, przyznając skarżącemu kwotę 1000 zł tytułem rekompensaty za niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za bezczynność organu w sprawach cudzoziemców, interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu w trakcie postępowania, moment wszczęcia postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemców i procedury administracyjnej związanej z zezwoleniami na pobyt. Ustalenia dotyczące wysokości zadośćuczynienia są uznaniowe sądu, choć oparte na kryteriach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny może przyznać sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za bezczynność organu, jeśli błędnie ustalił negatywne skutki tej bezczynności dla strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może przyznać sumę pieniężną, ale jej wysokość i uzasadnienie podlegają kontroli NSA. W tym przypadku, błędne ustalenia WSA co do negatywnych skutków dla cudzoziemca (legalność pobytu mimo braku decyzji) spowodowały uchylenie wyroku w tej części i przyznanie niższej kwoty.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił skutki bezczynności organu dla cudzoziemca, ponieważ jego pobyt w Polsce był legalny do czasu rozpatrzenia wniosku. Uzasadnienie WSA dotyczące ograniczeń w poruszaniu się i wyborze miejsca zamieszkania nie znalazło potwierdzenia w przepisach. NSA przyznał niższą kwotę zadośćuczynienia, uznając, że suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i dyscyplinujący, ale musi być oparta na prawidłowych ustaleniach faktycznych.

Kiedy organ administracji publicznej ma obowiązek zwrócić się do organów informujących w postępowaniu o zezwolenie na pobyt czasowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ ma obowiązek zwrócić się do organów informujących (art. 109 u.c.) po uzupełnieniu braków formalnych wniosku i wszczęciu postępowania wyjaśniającego, a nie zaraz po jego złożeniu.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi. Czynności takie jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych są podejmowane w toku już wszczętego postępowania. Zwrócenie się do organów informujących dotyczy postępowania wyjaśniającego, które rozpoczyna się po stwierdzeniu, że braki formalne zostały uzupełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono punkt IV zaskarżonego wyroku WSA i przyznano od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego A.F. sumę pieniężną w kwocie 1000 zł.

Przepisy (36)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 109

Ustawa o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 108 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 109

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § § 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35