Orzeczenie · 2026-03-18

II OSK 1319/25Oddalenie skargi kasacyjnej cudzoziemca interes prawny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-18
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemieczobowiązanie do powrotustraż granicznaskarga kasacyjnaprawo migracyjnepobyt czasowypracainteres prawnypostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję zobowiązującą J. S., obywatela Nepalu, do powrotu. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności poprzez uwzględnienie okoliczności ciąży partnerki cudzoziemca, która nastąpiła po wydaniu decyzji administracyjnej. NSA zgodził się z organem, że sąd pierwszej instancji błędnie uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na zdarzeniu, które miało miejsce po dacie jej wydania, co narusza zasadę oceny stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji (tempus regit actum). Sąd podkreślił, że ciąża partnerki nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania ani uchylenia decyzji. Mimo tych uchybień, NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd uznał, że istniały przesłanki do odstąpienia od zobowiązania do powrotu na podstawie art. 302 ust. 4a ustawy o cudzoziemcach, ze względu na szczególnie ważny interes cudzoziemca. Uzasadniono to pozytywną historią migracyjną J. S., który legalnie przebywał i pracował w Polsce, uzyskał zezwolenia na pracę i złożył wniosek o zezwolenie na pobyt w celu wykonywania działalności gospodarczej. Krótkotrwałe wykonywanie nielegalnej pracy, które mogło być podstawą decyzji, zostało zniwelowane przez uzyskanie nowego zezwolenia na pracę. NSA wskazał, że organ rozpoznając sprawę ponownie, powinien uwzględnić te okoliczności i brak podstaw do zobowiązania do powrotu. Sąd odstąpił również od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, biorąc pod uwagę, że część zarzutów skargi kasacyjnej była zasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady tempus regit actum w sprawach cudzoziemców, znaczenie pozytywnej historii migracyjnej dla odstąpienia od zobowiązania do powrotu, zasady postępowania w sprawach cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego historii migracyjnej. Interpretacja zasady tempus regit actum jest standardowa, ale jej zastosowanie w kontekście nowych okoliczności życiowych jest istotne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy okoliczności, które nastąpiły po wydaniu decyzji administracyjnej (np. ciąża partnerki cudzoziemca), mogą stanowić podstawę do uchylenia tej decyzji przez sąd administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny jest zobowiązany oceniać stan prawny i faktyczny istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji (tempus regit actum). Okoliczności powstałe po wydaniu decyzji mogą być podstawą do ubiegania się o nowe tytuły pobytowe w odrębnym postępowaniu, ale nie do uchylenia decyzji zobowiązującej do powrotu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił zasadę tempus regit actum, zgodnie z którą kontrola decyzji administracyjnej odbywa się na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. Okoliczności takie jak ciąża partnerki, które zaistniały po wydaniu decyzji, nie mogą być podstawą do jej uchylenia, choć mogą uzasadniać ubieganie się o nowe tytuły pobytowe.

Czy w przypadku krótkotrwałego wykonywania nielegalnej pracy przez cudzoziemca, który posiadał zezwolenia na pracę i starał się o legalizację pobytu, zasadne jest wydalenie go z terytorium RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, można odstąpić od zobowiązania do powrotu. W tym przypadku pozytywna historia migracyjna cudzoziemca i jego starania o legalizację pobytu uzasadniały odstąpienie od sankcji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że mimo krótkotrwałego wykonywania nielegalnej pracy, pozytywna historia migracyjna cudzoziemca, posiadanie zezwoleń na pracę i złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt w celu wykonywania działalności gospodarczej stanowiły szczególnie ważny interes cudzoziemca, uzasadniający odstąpienie od zobowiązania do powrotu na podstawie art. 302 ust. 4a ustawy o cudzoziemcach.

Czy sąd administracyjny może uwzględnić pismo procesowe złożone drogą elektroniczną bez kwalifikowanego podpisu?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji nie powinien był uwzględniać pisma procesowego złożonego w formie wiadomości e-mail bez wymaganego podpisu elektronicznego, co narusza zasady postępowania.

Uzasadnienie

NSA wskazał na naruszenie przepisów dotyczących formy składania pism procesowych (art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a.), gdy sąd pierwszej instancji dopuścił do materiału dowodowego e-mail bez kwalifikowanego podpisu, co mogło naruszyć zasadę kontradyktoryjności i równości stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo błędów WSA, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wskazano na istnienie przesłanek do odstąpienia od zobowiązania do powrotu ze względu na szczególnie ważny interes cudzoziemca.

Przepisy (39)

Główne

u.o.c. art. 302 § ust. 4a

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o cudzoziemcach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 47 § § 3 i § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 46 § § 2a i § 2b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 99

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 109

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 187 § pkt 6 lub 7

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 348 § pkt 2 lub 3

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 306

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 330

Ustawa o cudzoziemcach

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności ciąży partnerki cudzoziemca, które nastąpiły po wydaniu decyzji, nie mogły stanowić podstawy do jej uchylenia przez WSA. • Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako podstawę uchylenia decyzji. • Sąd pierwszej instancji nie powinien był uwzględniać pisma procesowego złożonego e-mailem bez kwalifikowanego podpisu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA w zakresie oceny materiału dowodowego i zastosowania art. 302 ust. 4a u.o.c. w kontekście ciąży partnerki cudzoziemca. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA w zakresie oceny stanu faktycznego i prawnego na datę wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

stan faktyczny i prawny istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji - tempus regit actum • przemawiał za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca związany z jego dotychczasową, co do zasady pozytywną, postawą migracyjną • oczywiście nieadekwatne byłoby wydalanie skarżącego z uwagi na krótkotrwałe wykonywanie nielegalnej pracy

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Paweł Miładowski

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady tempus regit actum w sprawach cudzoziemców, znaczenie pozytywnej historii migracyjnej dla odstąpienia od zobowiązania do powrotu, zasady postępowania w sprawach cudzoziemców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej cudzoziemca i jego historii migracyjnej. Interpretacja zasady tempus regit actum jest standardowa, ale jej zastosowanie w kontekście nowych okoliczności życiowych jest istotne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa migracyjnego – zobowiązania do powrotu i możliwości odstąpienia od niego. Pokazuje, jak sąd ocenia nowe okoliczności życiowe w kontekście decyzji administracyjnej i jak ważna jest pozytywna historia migracyjna.

“Ciąża partnerki nie zawsze chroni przed deportacją – NSA wyjaśnia, kiedy liczy się historia migracyjna.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst