II OSK 1312/22Uchylenie decyzji o powrocie cudzoziemca WSA NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (SUdSC) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję SUdSC o zobowiązaniu T.T. do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Sąd pierwszej instancji uznał, że wybuch wojny na Ukrainie, będący okolicznością notoryjną, powinien zostać uwzględniony przy kontroli decyzji administracyjnej, nawet jeśli nastąpił po jej wydaniu, ze względu na ochronny cel przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że sąd powinien orzekać według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zobowiązania do powrotu i możliwości uwzględnienia nowych okoliczności faktycznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji, wskazując na naruszenie prawa materialnego i procesowego. NSA podkreślił, że organy błędnie zinterpretowały art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, a także naruszyły przepisy k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad kontroli sądowej decyzji administracyjnych w kontekście zmian stanu faktycznego po ich wydaniu, a także wykładnia przepisów dotyczących zobowiązania do powrotu cudzoziemców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i postępowaniem sądowoadministracyjnym. Kontekst wojny na Ukrainie może wpływać na jego bezpośrednie zastosowanie w innych sytuacjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny, kontrolując decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, może uwzględnić nowe okoliczności faktyczne (np. wybuch wojny), które nastąpiły po wydaniu decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd powinien orzekać według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności. Nowe okoliczności powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Sądowa kontrola administracji opiera się na stanie prawnym i faktycznym z dnia wydania aktu. Zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji nie może być podstawą do jej uchylenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, chyba że przepisy stanowią inaczej (np. wszczęcie z urzędu odrębnego postępowania).
Jak należy interpretować przepis art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, dotyczący niezgodności celu i warunków pobytu z deklarowanymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten odnosi się wyłącznie do legalnych podstaw pobytu, które cudzoziemiec może uzyskać. Dopuszczenie się czynu zabronionego (np. przemytu) nie może stanowić podstawy do uznania, że cel pobytu jest niezgodny z deklarowanym w rozumieniu tego przepisu, chyba że względy bezpieczeństwa lub porządku publicznego uzasadniają zastosowanie sankcji na podstawie innego przepisu (np. art. 302 ust. 1 pkt 9 u.c.).
Uzasadnienie
Funkcją art. 302 ust. 1 pkt 15 u.c. jest zobowiązanie do powrotu, gdy cel i warunki pobytu nie odpowiadają legalnym podstawom. Przemycanie towarów nie może być traktowane jako cel pobytu w rozumieniu tego przepisu, a sankcja powinna wynikać z innych przesłanek, np. bezpieczeństwa państwa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądowa kontrola działalności administracji publicznej opiera się na uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności.
u.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa przesłanki wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
u.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
pkt 15 - niezgodność celu i warunków pobytu z deklarowanymi.
u.c. art. 302 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
pkt 9 - względy bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.
u.c. art. 356 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Wszczęcie z urzędu odrębnego postępowania w przypadku wyjścia na jaw okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany po wydaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli NSA jest ograniczony granicami skargi kasacyjnej, z uwzględnieniem nieważności postępowania.
u.c. art. 348
Ustawa o cudzoziemcach
Warunki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
u.c. art. 351
Ustawa o cudzoziemcach
Warunki udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
u.c. art. 330 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w przypadku udzielenia zgody na pobyt lub gdy zachodzą przesłanki do jej udzielenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wynikający z praworządności.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
ustawa o COVID-19 art. 15zzzb
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Wydłużenie terminu dobrowolnego powrotu w związku z COVID-19.
u.p.o.u. art. 42 § 7
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dalsze przedłużenie terminu dobrowolnego powrotu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 133 § 1 p.p.s.a., uwzględniając stan faktyczny po wydaniu decyzji administracyjnej. • Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zinterpretował art. 356 ust. 2 u.c., stosując go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Organy administracji dopuściły się błędnej wykładni art. 302 ust. 1 pkt 15 u.c.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 320 ust. 1 i 2, 138 § 1, 11, 107, 8, 15 k.p.a. oraz art. 10 i 81 k.p.a. uznane za chybione przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
sądowa kontrola działania administracji publicznej opiera się na uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności • wykonanie zobowiązania do powrotu do kraju objętego wojną byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy • przepisy dyrektywy 2008/115/WE nie zawierają odpowiednika art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32/UE • cel i warunki pobytu cudzoziemca w rozumieniu art. 302 ust. 1 pkt 15 u.c. odnosić należy wyłącznie do legalnych podstaw
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Robert Sawuła
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad kontroli sądowej decyzji administracyjnych w kontekście zmian stanu faktycznego po ich wydaniu, a także wykładnia przepisów dotyczących zobowiązania do powrotu cudzoziemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i postępowaniem sądowoadministracyjnym. Kontekst wojny na Ukrainie może wpływać na jego bezpośrednie zastosowanie w innych sytuacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście sytuacji geopolitycznej (wojna na Ukrainie) i jej wpływu na prawa cudzoziemców. Pokazuje, jak sądy interpretują granice kontroli decyzji administracyjnych.
“Wojna na Ukrainie a decyzje o powrocie cudzoziemców: NSA wyjaśnia granice sądowej kontroli.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.