Orzeczenie · 2026-09-23

II KZ 50/26Uchylenie tymczasowego aresztowania grożąca kara

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-09-23
SNKarneśrodki zapobiegawczeWysokanajwyższy
tymczasowe aresztowanieśrodki zapobiegawczekodeks postępowania karnegokara pozbawienia wolnościgrożąca karazażalenieSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie oskarżonego K.S. na postanowienie o zastosowaniu wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Postanowienie to zostało wydane po tym, jak Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r. (sygn. akt II KK 275/24) uchylił zaskarżony wyrok wobec m.in. K.S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Następnie, postanowieniem z tej samej daty, Sąd Najwyższy zastosował wobec K.S. tymczasowe aresztowanie na okres 3 miesięcy, uzasadniając to prawdopodobieństwem popełnienia przestępstw, realną groźbą orzeczenia surowej kary izolacyjnej oraz potrzebą zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Oskarżony K.S. zaskarżył to postanowienie, podnosząc, że od 8 kwietnia 2024 r. odbywa karę pozbawienia wolności, nie utrudniał postępowania, a tymczasowe aresztowanie negatywnie wpływa na jego kontakty z rodziną. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że kara orzeczona przez Sąd Apelacyjny została złagodzona do 5 lat pozbawienia wolności, a oskarżony rozpoczął jej odbywanie w dniu 8 kwietnia 2024 r. Z uwagi na zaliczenie na poczet kary okresu rzeczywistego pozbawienia wolności, realnie grożąca kara w przypadku ponownego skazania będzie niższa niż trzy lata, co wyklucza zastosowanie tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. Sąd podkreślił, że decyzja o tymczasowym aresztowaniu nie może być automatyczna i wymaga uwzględnienia okoliczności wskazujących na brak obawy uchylania się od wymiaru sprawiedliwości. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę dotychczasową postawę oskarżonego, który nie utrudniał postępowania, a środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego został mu zamieniony na wolnościowe środki zapobiegawcze, których nie złamał. Sąd uznał, że wolnościowe środki zapobiegawcze byłyby wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanki grożącej surowej kary w kontekście tymczasowego aresztowania, z uwzględnieniem już odbytego okresu pozbawienia wolności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kara została złagodzona, a oskarżony odbył jej znaczną część.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przesłanka grożącej oskarżonemu surowej kary (art. 258 § 2 k.p.k.) jest spełniona, gdy uwzględni się już odbyty przez oskarżonego okres pozbawienia wolności, a realnie grożąca kara będzie niższa niż trzy lata?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanka grożącej surowej kary nie jest spełniona, gdy uwzględniając już odbyty okres pozbawienia wolności, realnie grożąca kara będzie niższa niż trzy lata.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kara, o której mowa w art. 258 § 2 k.p.k., ma nosić miano „grożącej”, co nakazuje badać realnie grożącą oskarżonemu dolegliwość, będącą konsekwencją przyszłego prawomocnego skazania. W szczególności należy uwzględnić długość kary pozostałej do odbycia po zaliczeniu na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania lub rzeczywistego pozbawienia wolności. W niniejszej sprawie, z uwagi na już odbyty przez oskarżonego okres pozbawienia wolności, realnie grożąca kara będzie niższa niż trzy lata, co wyklucza zastosowanie tymczasowego aresztowania na tej podstawie.

Czy tymczasowe aresztowanie może być zastosowane, gdy oskarżony nie utrudniał postępowania i dobrowolnie stawił się do odbycia kary?

Odpowiedź sądu

Choć nie jest to główna podstawa rozstrzygnięcia, sąd wziął pod uwagę te okoliczności jako dodatkowe argumenty przemawiające przeciwko stosowaniu tymczasowego aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zauważył, że środek zapobiegawczy w postaci izolacji został zamieniony na poręczenie majątkowe, którego oskarżony nie złamał. Ponadto, oskarżony dobrowolnie stawił się do odbycia kary, a jego postawa nie wskazuje na istnienie zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania. Te okoliczności, choć nie stanowiły samodzielnej podstawy uchylenia aresztowania, wzmocniły argumentację o braku potrzeby stosowania najsurowszego środka zapobiegawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie środka zapobiegawczego
Strona wygrywająca
K.S.

Strony

NazwaTypRola
K.S.osoba_fizycznaoskarżony
M.G.osoba_fizycznaoskarżony
M.R.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 258 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § 2 zdanie drugie

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po uwzględnieniu odbytego okresu pozbawienia wolności, realnie grożąca kara będzie niższa niż trzy lata, co wyklucza zastosowanie tymczasowego aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. • Oskarżony nie utrudniał postępowania i dobrowolnie stawił się do odbycia kary. • Wcześniej zastosowane wolnościowe środki zapobiegawcze nie zostały przez oskarżonego złamane.

Godne uwagi sformułowania

kara, o której mowa w końcowej części przepisu wciąż ma bowiem nosić miano „grożącej” • nie można przyjąć, by wobec K.S. spełniona została przesłanka „grożącej oskarżonemu surowej kary” (art. 258 § 2 k.p.k.)

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Artymiuk

członek

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki grożącej surowej kary w kontekście tymczasowego aresztowania, z uwzględnieniem już odbytego okresu pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kara została złagodzona, a oskarżony odbył jej znaczną część.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne rozważenie przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania, nawet w obliczu grożącej surowej kary, zwłaszcza gdy oskarżony odbył już część kary.

“Czy odbyta kara chroni przed aresztem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst