II KZ 50/26

II KZ 50/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
Dnia 23 września 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Tomasz Artymiuk 
SSN Kazimierz Klugiewicz 
Protokolant Klaudia Binienda 
  
w sprawie K.S.  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2026 r. 
zażalenia oskarżonego K.S. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 
2026 r., II KK 275/24, o zastosowaniu wobec oskarżonego środka 
zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania,  
na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 zdanie drugie k.p.k. 
  
postanowił 
 uchylić zastosowany wobec K.S. środek zapobiegawczy w 
postaci tymczasowego aresztowania. 
  
  
  
UZASADNIENIE 
 
Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2026 r., II KK 275/24, wydanym 
po rozpoznaniu kasacji obrońców M.G. i M.R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w 
Warszawie z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt VIII AKa 8/23, zmieniającego wyrok 
Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt XVIII K 128/18, 
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok wobec wyżej 
wymienionych oskarżonych, a z mocy art. 435 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k., także w 

II KZ 50/26 
2 
 
odniesieniu m.in. do K.S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi 
Apelacyjnemu. 
Po wydaniu tegoż wyroku kasacyjnego, Sąd Najwyższy postanowieniem z 
dnia 5 sierpnia 2026 r., II KK 275/24, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 
§ 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., zastosował m.in. wobec K.S. środek zapobiegawczy w 
postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 3 listopada 2026 
r.  
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że wydanie przez 
Sąd Najwyższy wyroku uwzględniającego kasacje skutkuje ustaniem wykonywania 
orzeczonej  wobec oskarżonego K.S.  kary 5 lat pozbawienia wolności. 
Prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił zarzucane mu  przestępstwa jest zaś 
duże. Ponadto - mając na uwadze karę wymierzoną przez Sąd Okręgowy w 
Warszawie (częściowo obniżoną w wyniku rozpoznania apelacji w Sądzie 
Apelacyjnym w Warszawie) - realne jest orzeczenie wobec oskarżonego  surowej  
kary izolacyjnej. Powyższe okoliczności nakazywały zastosowanie wobec tego  
oskarżonego  tymczasowego aresztowania dla zabezpieczenia prawidłowego toku 
postępowania, celem wyeliminowania możliwości podejmowania przez niego  
bezprawnych działań związanych z grożącą mu surową karą i tym samym 
wyeliminowanie ryzyka utrudniania przez oskarżonego  ponowionego postępowania 
odwoławczego. 
Sąd Najwyższy zwrócił także uwagę, że z informacji z systemu NOE-SAD 
wynika, iż ww. oskarżony  pozostaje w izolacji  od dnia 8 kwietnia 2024 r. 
W konkluzji Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawy tymczasowego 
aresztowania określone w art. 258 § 2 k.p.k., przy spełnieniu przesłanek z art. 249 § 
1 k.p.k. oraz przy braku negatywnych okoliczności z art. 257 § 1 k.p.k. i z art. 259 § 
1 k.p.k., stanowią samodzielne przesłanki szczególne stosowania tego środka 
zapobiegawczego.  
Powyższe postanowienie zaskarżył osobiście oskarżony K.S. Skarżący 
wskazał, że w postępowaniu zakończonym uchylonym przez Sąd Najwyższy 
wyrokiem od dnia 8 kwietnia 2024 r. odbywa orzeczoną karę pozbawienia wolności. 
W sprawie było wobec niego zastosowane tymczasowe aresztowanie od września 
2017 r. do grudnia 2018 r., a następnie ten środek zapobiegawczy został zamieniony 
na poręczenie majątkowe w wysokości 20.000,00 zł. W momencie ogłaszania 
wyroków zarówno przez Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny oskarżony pozostawał 

II KZ 50/26 
3 
 
na wolności. W żaden sposób nie utrudniał prowadzonego postępowania karnego 
oraz nie złamał warunków poręczenia majątkowego, które zostało mu zwrócone. Po 
zapadnięciu prawomocnego wyroku, na wezwanie Sądu Okręgowego dobrowolnie 
w dniu 8 kwietnia 2024 r. stawił się do zakładu karnego celem odbycia orzeczonej 
wobec niego kary pozbawienia wolności. Oskarżony zaznaczył, że jest to kara za 
przestępstwa popełnione 21 oraz 10 lat temu. W międzyczasie, w 2021 roku założył 
rodzinę, ma żonę i córkę. Chciał odbyć karę pozbawienia wolności i wrócić do 
normalnego życia. Nie składał żadnych wniosków, a o przeprowadzeniu rozprawy 
kasacyjnej dowiedział się w momencie informacji o tymczasowym aresztowaniu, 
które przekazał mu wychowawca oddziału penitencjarnego w Zakładzie Karnym w C. 
w dniu 5 sierpnia 2026 r. Od sierpnia roku poprzedzającego odbywał karę w 
zakładzie typu półotwartego, co umożliwiało mu codzienny kontakt z żoną i córką. 
Tymczasowe aresztowanie było równoważne z cofnięciem go do zakładu typu 
zamkniętego, co ma negatywny wpływ na te kontakty. Ma dobre opinie w zakładzie 
karnym, cały czas pracował, nie był karany dyscyplinarnie. Podał, że chce tylko 
odbyć karę i zamknąć ten zły rozdział swojego życia. W jego ocenie nie jest 
konieczne stosowanie najsurowszego środka zapobiegawczego w postaci 
tymczasowego aresztowania, bowiem w żaden sposób nie unikał odpowiedzialności 
karnej, nie utrudniał postępowania karnego w pierwszej i drugiej instancji, ani nie 
przedłużał tego postępowania, a po zapadnięciu prawomocnego wyroku 
niezwłocznie stawił się do odbycia kary. Zdaniem skarżącego wolnościowe środki 
zapobiegawcze byłyby w jego ocenie wystarczające, bowiem były już wobec niego 
stosowane i w żaden sposób nie złamał ich warunków. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie okazało się uzasadnione.  
Zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k. jeżeli oskarżonemu zarzuca się popełnienie 
zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica 
wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę 
pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego 
aresztowania w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może być 
uzasadniona grożącą oskarżonemu surową karą.  
W razie zapadnięcia chociażby nieprawomocnego wyroku rozstrzygające 
znaczenie ma więc kara orzeczona, nie zaś prognozowana (zob. post. SN z 

II KZ 50/26 
4 
 
29.09.2021 r., V KZ 47/21; post. SA w Rzeszowie z 10.11.1998 r., II AKz 126/98, 
Prok. i Pr.- wkł. 1999/6, poz. 23; R. A. Stefański [w:] R. A. Stefański, S. Zabłocki, 
Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz do art. 167-296, Warszawa 2019, 
s. 1009; P. Hofmański [red.], E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. 
Tom I, Warszawa 2007, s. 1169; D. Dudek, Konstytucyjna wolność człowieka a 
tymczasowe aresztowanie, Lublin 1999, s. 290). Nawet jednak wówczas decyzja o 
tymczasowym aresztowaniu na tej podstawie nie może być podejmowana 
automatycznie, ale trzeba rozważyć, czy nie zachodzą w sprawie takie okoliczności, 
które wskazują, że w rzeczywistości pomimo grożącej oskarżonemu surowej kary w 
danym wypadku nie występuje uzasadniona obawa uchylania się przez niego od 
wymiaru sprawiedliwości (zob. A. Murzynowski, Węzłowe problemy tymczasowego 
aresztowania w świetle przepisów nowego kodeksu postępowania karnego [w:] 
Nowy kodeks postępowania karnego. Zagadnienia węzłowe, Kraków 1998, s. 14; J. 
Grajewski, Sądowa ingerencja w postępowanie przygotowawcze [w:] Nowa 
kodyfikacja karna. Kodeks postępowania karnego, z. 8, Warszawa 1998, s. 33–34; 
J. Izydorczyk, Stosowanie tymczasowego aresztowania w polskim postępowaniu 
karnym, Kraków 2002, s. 130). Kara, o której mowa w końcowej części przepisu 
wciąż ma bowiem nosić miano „grożącej”, co – także w kontekście kary 
nieprawomocnie orzeczonej – nakazuje badać i brać pod uwagę realnie grożącą 
oskarżonemu dolegliwość, będącą konsekwencją przyszłego prawomocnego 
skazania (realny wymiar kary, która podlegać może wykonaniu). W szczególności 
następuje to  z uwzględnieniem długości kary pozostałej do obycia po zaliczeniu na 
jej poczet okresu tymczasowego aresztowania (zob. R. A. Stefański, S. Zabłocki [w:] 
R. A. Stefański, S. Zabłocki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz do 
art. 167-296, Warszawa 2019, s. 1010). Analogiczny pogląd prezentowany jest w 
orzecznictwie sądów powszechnych (zob. postanowienia: SA w Krakowie z 
22.04.2009 r., II AKz 155/09, KZS 2009, z. 4, poz. 38; SA w Krakowie z 22.03.2010 
r., II AKz 106/10, Prok. i Pr.-wkł. 2010, z. 12, poz. 21). 
Przesłanka szczególna, o której mowa w art. 258 § 2 k.p.k. nie zaktualizuje 
się więc wówczas, gdy w momencie podejmowania decyzji w przedmiocie 
zastosowania tymczasowego aresztowania, na skutek wcześniejszego odbycia 
części kary pozbawienia wolności lub zaliczenia na jej poczet okresu rzeczywistego 
pozbawienia wolności w sprawie, przy uwzględnieniu specyfiki danego układu 

II KZ 50/26 
5 
 
procesowego, realnie grożąca oskarżonemu przyszła kara będzie niższa niż trzy lata 
pozbawienia wolności. 
Taki właśnie układ procesowy zaistniał na kanwie sprawy niniejszej. Na skutek 
apelacji obrony Sąd Apelacyjny złagodził wymierzoną K.S. karę łączną pozbawienia 
wolności z 6 do 5 lat Oskarżony rozpoczął odbywanie tej kary w dniu 8 kwietnia 2024 
r. i odbywał ją nieprzerwanie do 5 sierpnia 2026 r., kiedy to Sąd Najwyższy, 
korzystając z instytucji gravamen comunae (art. 435 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k.) 
uchylił wyrok Sądu odwoławczego także w stosunku do jego osoby zastrzegając 
wyraźnie w uzasadnieniu wyroku, że – pomimo niewniesienia przez wymienionego 
kasacji – także i jego sytuacja prawna nie może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek 
zakresie w wyniku ponownego orzekania w Sądzie II instancji. Oznacza to, że w 
postępowaniu ponownym K.S., o ile zostanie prawomocnie skazany, nie tylko nie 
grozi surowsza kara łączna pozbawienia wolności, ale również, że nie zostanie ona 
wykonana w pełnym wymiarze 5 lat, albowiem na jej poczet zaliczeniu z mocy art. 
63 § 1 k.k. będzie podlegał okres rzeczywistego pozbawienia wolności – w toku 
postępowania oraz począwszy od 8 kwietnia 2024 r., kiedy to skazany rozpoczął 
odbywanie kary w następstwie wydania przez Sąd Apelacyjny prawomocnego 
wyroku. Istniejąca obecnie prognoza wskazuje więc, że in concreto wobec 
oskarżonego, o ile oczywiście zakładać jego prawomocne skazanie, pozostanie do 
odbycia kara nie w wymiarze 5 lat pozbawienia wolności lecz w wymiarze niższym 
aniżeli 3 lata pozbawienia wolności. 
Z tego względu nie można przyjąć, by wobec K.S. spełniona została 
przesłanka „grożącej oskarżonemu surowej kary” (art. 258 § 2 k.p.k.). 
Nie są przy tym bez znaczenia także pozostałe okoliczności wskazywane 
przez skarżącego. Bezspornie już w toku postępowania przed Sądem I instancji 
zastosowany wobec oskarżonego izolacyjny środek zapobiegawczy został 
zamieniony na poręczenie majątkowe (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w 
Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt XVIII K 128/18). Pomimo tego 
oskarżony w żaden bezprawny sposób nie utrudniał prowadzonego postępowania, 
jak również stawił się do odbycia prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia 
wolności. Także materiał dowodowy został skompletowany, a sama postawa 
oskarżonego, który – pomimo trwającego postępowania – zdołał ustabilizować swoje 
życie, a w warunkach izolacji penitencjarnej funkcjonuje poprawnie, nie wskazują na 
istnienie z jego strony zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania. Na 

II KZ 50/26 
6 
 
zupełnym marginesie trudno odmówić racjonalności argumentacji skarżącego 
sprowadzającej się do tego, że pomimo, iż K.S. nie zdecydował się na wniesienie 
kasacji w swojej sprawie, to w następstwie wniesienia tego środka przez 
współoskarżonych oraz rozstrzygnięcia kasacyjnego po myśli art. 435 k.p.k. miałby 
obecnie ponosić negatywne dla jego i rodziny następstwa wynikające z 
tymczasowego aresztowania, wiążącego się przecież z większymi dolegliwościami 
w porównaniu z wykonywaniem kary pozbawienia wolności.  
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części 
dyspozytywnej postanowienia. 
[WB] 
[a.ł]