Orzeczenie · 2025-12-10

II KK 472/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-10
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
jazda po alkoholuśmierć oskarżonegokasacjaSąd Najwyższyumorzenie postępowaniaprawo karne procesowebezwzględna przyczyna uchylenia

Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wyrokiem z dnia 15 września 2025 r. uznał B.S. za winną popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu) i skazał ją na karę grzywny, orzekając jednocześnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Orzeczenie uprawomocniło się 23 września 2025 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonej, zarzucając rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez wydanie wyroku skazującego wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za zasadną. Stwierdzono, że z aktu zgonu wynika, iż oskarżona zmarła przed wydaniem wyroku skazującego, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania karnego w przypadku śmierci oskarżonego przed wydaniem wyroku, zastosowanie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wydaniem wyroku skazującego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wydanie wyroku skazującego wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie wyroku skazującego wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć oskarżonej przed wydaniem wyroku skazującego jest przeszkodą procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
B.S.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki umorzenia postępowania, w tym śmierć oskarżonego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym wydanie wyroku wobec osoby, która zmarła przed jego wydaniem.

Pomocnicze

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej zasadności.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestię kosztów procesu w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżonej przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

w dacie wyrokowania istniała przeszkoda procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. • jest oczywiste, że w dacie wyrokowania istniała przeszkoda procesowa • bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

członek

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania karnego w przypadku śmierci oskarżonego przed wydaniem wyroku, zastosowanie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wydaniem wyroku skazującego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje fundamentalną zasadę prawa karnego procesowego, że postępowanie nie może toczyć się wobec osoby zmarłej, a jej naruszenie prowadzi do obligatoryjnego uchylenia wyroku. Jest to przykład na to, jak prawo chroni przed absurdalnymi sytuacjami procesowymi.

Wyrok wydany po śmierci oskarżonej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co dzieje się w takiej sytuacji.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst