II KK 29/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A. C. o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie stosowane w okresie od 8 października 2021 r. do 19 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił wniosek, a Sąd Apelacyjny w Lublinie utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając sądom niższych instancji rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 552 § 4 k.p.k., art. 259 § 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2 k.p.k., art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 257 § 1 k.p.k. Argumentował, że zastosowanie tymczasowego aresztowania było niezasadne i naruszało zasady stosowania środków zapobiegawczych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że jest ona oczywiście bezzasadna. Podkreślił, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Postępowanie kasacyjne nie jest zwykłą kontrolą odwoławczą ani trzecią instancją. Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty kasacyjne w istocie sprowadzały się do kwestionowania trafności ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania. Sąd Apelacyjny prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną, a uzasadnienie jego wyroku pozwalało na stwierdzenie, że zarzuty apelacji zostały rozpatrzone. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że tymczasowe aresztowanie zastosowane w celu przeprowadzenia badań psychiatrycznych, gdy oskarżony unikał stawiennictwa, może być uznane za słuszne i zgodne z prawem. W konsekwencji, kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa, i zasądził na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji oraz zasad stosowania tymczasowego aresztowania w określonych sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania w kontekście postępowania karnego i badań psychiatrycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy tymczasowe aresztowanie zastosowane w celu przeprowadzenia badań psychiatrycznych, gdy podejrzany unikał stawiennictwa, może być uznane za słuszne i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie tymczasowe aresztowanie nie tylko nie jest niewątpliwie niesłuszne, ale należy je uznać za słuszne, jako zgodne z prawem, gdy organ państwa realizuje swój ustawowy obowiązek, a podejrzany unika stawiennictwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji, gdy podejrzany unika stawiennictwa na wezwania sądu, a organ państwa ma obowiązek zapewnić skuteczne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, zastosowanie tymczasowego aresztowania, nawet w celu przeprowadzenia badań psychiatrycznych, jest uzasadnione i zgodne z prawem, zgodnie z art. 259 § 4 k.p.k.
Czy zarzuty kasacyjne dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów mogą być skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja nie służy do ponawiania kontroli instancyjnej, oceny dowodów ani weryfikacji ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja została zbudowana na kwestionowaniu trafności poczynionych ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, które ma charakter nadzwyczajny i nie jest trzecią instancją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie.
k.p.k. art. 259 § § 3 i 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy oskarżony uporczywie nie stawia się na wezwania lub unika udziału w czynnościach procesowych, a także rozstrzygnięcia kolizji dóbr (wymiar sprawiedliwości vs. wolność oskarżonego).
k.p.k. art. 117 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zastosowania tymczasowego aresztowania - obawa ukrycia się lub ucieczki, albo groźba ukrycia się lub ucieczki.
k.p.k. art. 257 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Konieczność zastosowania tymczasowego aresztowania dla przeprowadzenia badań psychiatrycznych.
k.p.k. art. 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek organu państwa zapewnienia skutecznego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
k.p.k. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oskarżonego stawiennictwa na wezwania sądu.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja nie służy do ponownej kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów. • Zarzuty kasacyjne sprowadzają się do kwestionowania trafności ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. • Tymczasowe aresztowanie zastosowane w celu przeprowadzenia badań psychiatrycznych, gdy podejrzany unikał stawiennictwa, jest zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania przy stosowaniu tymczasowego aresztowania. • Niesłuszność i bezprawność zastosowanego tymczasowego aresztowania.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma zwykłą kontrolę odwoławczą • kasacja nie służy zatem do ponawiania kontroli instancyjnej już dokonanej przez sąd odwoławczy, stąd też postępowanie kasacyjne nie może być traktowane jako trzecia instancja • kasacja została zbudowana na kwestionowaniu trafności poczynionych ustaleń faktycznych, co nie jest zabiegiem skutecznym na etapie postępowania kasacyjnego, bowiem prowadzi do obejścia przepisu art. 523 k.p.k. i przekształcenia kontroli kasacyjnej w apelacyjną • Taki tymczasowe aresztowanie nie tylko nie jest niewątpliwie niesłuszne, czy niesłuszne, lecz uznać je trzeba po prostu za słuszne, jako zgodne z prawem
Skład orzekający
Anna Dziergawka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji oraz zasad stosowania tymczasowego aresztowania w określonych sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania w kontekście postępowania karnego i badań psychiatrycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania kasacyjnego i zasady stosowania tymczasowego aresztowania, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Kasacja jako trzecia instancja? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.