II KK 247/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M.S., który został skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie czynów z art. 178a § 1 k.k. (jazda pod wpływem alkoholu) w zbiegu z art. 244 k.k. (nieposiadanie wymaganego zezwolenia na broń). Wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy. Obrońca zarzucił w kasacji rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 4, 7, 5 § 2, 410 i 424 § 1 k.p.k., twierdząc, że sądy obu instancji uwzględniały wyłącznie okoliczności przemawiające na niekorzyść skazanego, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów i nie uzasadniły należycie pominięcia dowodów korzystnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem nie jest ponowna merytoryczna kontrola ustaleń faktycznych ani powielanie kontroli apelacyjnej. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zarzuty naruszenia art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k. nie mogły być skuteczne, ponieważ nie dotyczyły bezwzględnych przyczyn odwoławczych, a sąd odwoławczy nie czynił samodzielnych ustaleń faktycznych. Stwierdzono również, że nie istniały niedające się usunąć wątpliwości w rozumieniu art. 5 § 2 k.p.k., a ocena dowodów była swobodna. Zarzut naruszenia art. 440 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość) również nie znalazł potwierdzenia, gdyż nie wykazano istnienia uchybień o odpowiednim ciężarze gatunkowym. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację i zasądził od skazanego koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasad dopuszczalności i zakresu kontroli kasacyjnej w sprawach karnych, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania i rażącej niesprawiedliwości.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i zarzutów podnoszonych w jego ramach, nie stanowi ogólnej wykładni prawa materialnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, takie jak swobodna ocena dowodów (art. 7 k.p.k.) czy rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego (art. 5 § 2 k.p.k.), mogą stanowić podstawę kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie czynił samodzielnych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. mogą być podnoszone w kasacji tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne. Zarzuty dotyczące ogólnych zasad procesowych (np. art. 4 k.p.k.) nie mogą stanowić wyłącznej podstawy kasacji. Stosowanie art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy wątpliwości nie dają się usunąć, a nie gdy sąd dokonał swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem nie jest ponowna merytoryczna kontrola ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. są skuteczne tylko w przypadku samodzielnych ustaleń sądu odwoławczego. Stosowanie art. 5 § 2 k.p.k. wymaga istnienia niedających się usunąć wątpliwości, a nie polemiki z dokonaną oceną dowodów.
Czy utrzymanie w mocy orzeczenia, które zdaniem skarżącego jest rażąco niesprawiedliwe (art. 440 k.p.k.), może być podstawą kasacji bez wskazania konkretnych uchybień o odpowiednim ciężarze gatunkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stan rażącej niesprawiedliwości, o którym mowa w art. 440 k.p.k., zachodzi tylko wtedy, gdy doszło do uchybień rażąco naruszających poczucie sprawiedliwości i mających poważny ciężar gatunkowy, nie każda 'niesprawiedliwość' orzeczenia uzasadnia kasację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że 'rażąca niesprawiedliwość' wymaga wykazania uchybień o znacznym ciężarze gatunkowym, które są nie do pogodzenia z zasadą rzetelnego procesu. Ogólnikowa polemika z ustaleniami sądu nie jest wystarczająca do stwierdzenia rażącej niesprawiedliwości.
Czy zarzuty kasacyjne mogą polegać na próbie uczynienia z postępowania kasacyjnego trzeciej instancji merytorycznej kontroli orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, celem postępowania kasacyjnego nie jest ponowna merytoryczna kontrola orzeczenia ani czynienie własnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że rola sądu kasacyjnego nie polega na powielaniu kontroli apelacyjnej ani na dokonywaniu własnych ustaleń faktycznych, a formułowanie zarzutów w sposób dążący do tego celu jest nieprawidłowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu w przypadku oczywistej bezzasadności.
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
k.k. art. 244
Kodeks karny
Przepis dotyczący niestosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu posiadania broni.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki dopuszczalności wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki utrzymania w mocy rażąco niesprawiedliwego orzeczenia.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący zbiegu przepisów, gdy jedno zachowanie wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej przepisów ustawy.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada pogłębiania przekonania o istnieniu lub nieistnieniu okoliczności uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oparcia orzeczenia na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej merytorycznej kontroli orzeczenia. • Zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. są skuteczne tylko w przypadku samodzielnych ustaleń faktycznych sądu odwoławczego. • Stosowanie art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy wątpliwości nie dają się usunąć, a nie polemiki z oceną dowodów. • Rażąca niesprawiedliwość (art. 440 k.p.k.) wymaga wykazania uchybień o znacznym ciężarze gatunkowym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 4 k.p.k., 7 k.p.k., 5 § 2 k.p.k. przez uwzględnienie wyłącznie okoliczności niekorzystnych dla skazanego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. • Obraza art. 410 k.p.k. i 424 § 1 k.p.k. przez oparcie orzeczenia na dowodach niekorzystnych i pominięcie dowodów korzystnych bez uzasadnienia. • Obraza art. 440 k.p.k. przez utrzymanie w mocy rażąco niesprawiedliwego orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, przesłanki wniesienia którego są dużo bardziej restrykcyjnie ukształtowane • tak sformułowane zarzuty kasacyjne stanowią zawoalowaną próbę uczynienia z postępowania kasacyjnego trzeciej merytorycznej instancji kontroli orzeczenia • Nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń faktycznych • zarzut ten podnoszony może być w postępowaniu kasacyjnym tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne • O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić dopiero wówczas, gdy mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z regułami, o których mowa w art. 7 k.p.k. wątpliwości te nie zostały usunięte i rozstrzygnięto je na niekorzyść oskarżonego • stan rażącej niesprawiedliwości (...) zachodzi wówczas, gdy w toku procedowania przed sądem a quo doszło do takich uchybień, które rażąco naruszają poczucie sprawiedliwości oraz że w grę wchodzi każda z względnych przyczyn odwoławczych stwierdzona poza granicami zaskarżenia • „rażąca niesprawiedliwość" musi być nie tylko „oczywistą", ale też ma wyrażać poważny „ciężar gatunkowy" uchybienia
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad dopuszczalności i zakresu kontroli kasacyjnej w sprawach karnych, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania i rażącej niesprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i zarzutów podnoszonych w jego ramach, nie stanowi ogólnej wykładni prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące postępowania kasacyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych. Podkreśla ograniczenia tego środka odwoławczego i rolę Sądu Najwyższego.
“Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice nadzwyczajnego środka odwoławczego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.