Orzeczenie · 2025-09-04

II KK 178/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
zniszczenie mieniaart. 288 k.k.społeczna szkodliwośćustalenia faktyczneprawo procesowekasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu i umorzył postępowanie wobec oskarżonego M. K. oskarżonego o przestępstwo zniszczenia mienia (art. 288 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego i skazał go na grzywnę oraz zobowiązał do naprawienia szkody. Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonego oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k., uznając czyn za znikomy społecznie szkodliwy. Kasacja oskarżyciela posiłkowego zarzucała sądowi okręgowemu rażące naruszenie prawa karnego materialnego (art. 115 § 2 k.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie kryteriów oceny społecznej szkodliwości czynu, a także naruszenie prawa procesowego (art. 7 k.p.k., 410 k.p.k., 457 § 3 k.p.k.) polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego w zakresie ustalenia, że to pokrzywdzeni usunęli poprzedni słupek graniczny. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że sąd okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., dokonując dowolnych ustaleń faktycznych dotyczących usunięcia słupka granicznego przez pokrzywdzonych, co nie wynikało z materiału dowodowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenia te były sprzeczne z zeznaniami pokrzywdzonych i opierały się jedynie na częściowo wiarygodnych wyjaśnieniach oskarżonego. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził rażące naruszenie art. 115 § 2 k.k., gdyż sąd okręgowy nie dokonał wszechstronnej oceny społecznej szkodliwości czynu, pomijając kluczowe kryteria takie jak sposób działania, rozmiar szkody, postać zamiaru i motywacja oskarżonego. Z uwagi na powyższe uchybienia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenia prawa procesowego przez sądy odwoławcze, dowolne ustalenia faktyczne, niewłaściwą ocenę społecznej szkodliwości czynu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd okręgowy prawidłowo umorzył postępowanie, uznając czyn za znikomy społecznie szkodliwy, w sytuacji gdy nie rozważył wszystkich ustawowych kryteriów oceny społecznej szkodliwości czynu (art. 115 § 2 k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy rażąco naruszył art. 115 § 2 k.k. poprzez brak wszechstronnej oceny społecznej szkodliwości czynu, pomijając kluczowe kryteria jak sposób działania, rozmiar szkody, postać zamiaru i motywacja.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy nie zastosował prawidłowo art. 115 § 2 k.k., opierając ocenę społecznej szkodliwości czynu jedynie na jednym, dowolnie ustalonym fakcie, i nie rozważył innych ustawowych przesłanek.

Czy sąd okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7 k.p.k., 410 k.p.k., 457 § 3 k.p.k.) poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego w zakresie ustaleń faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez dowolne ustalenia faktyczne dotyczące usunięcia słupka granicznego przez pokrzywdzonych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy oparł swoje ustalenia na niepotwierdzonych dowodowo sugestiach, które były sprzeczne z zeznaniami pokrzywdzonych i wynikały jedynie z częściowo wiarygodnych wyjaśnień oskarżonego, co stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżyciel posiłkowy

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony
T. B.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
Prokuratura Rejonowa Radom - Zachód w Radomiuorgan_państwowyProkurator
Krzysztof Urgaczosoba_fizycznaprokurator del. do Prokuratury Krajowej

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt. 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 115 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 343 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez dowolne ustalenia faktyczne dotyczące usunięcia słupka granicznego przez pokrzywdzonych. • Rażące naruszenie art. 115 § 2 k.k. przez brak wszechstronnej oceny społecznej szkodliwości czynu, pominięcie kryteriów takich jak sposób działania, rozmiar szkody, postać zamiaru i motywacja.

Odrzucone argumenty

Argumenty Prokuratora Rejonowego o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Godne uwagi sformułowania

sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. ustalając, a w zasadzie sugerując – poprzez użycie formuły stylistycznej „mieli uprzednio wyrwać osadzony przez geodetę w granicy słupek” – bezprawne usunięcie przez małżonków B. poprzedniego słupka granicznego. • to, że ustalenie czy też sugestia jest dowolne wynika nie tylko z faktu, że sąd odwoławczy nie przytoczył żadnego dowodu, na podstawie którego je poczynił, ale także i to, iż takie ustalenia nie wynikają z zeznań małżonków B. • twierdzenia sądu drugiej instancji w tym zakresie były zupełnie dowolne, a formuła w jakiej zostały przedstawione w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego przekonuje, iż uchybienie to miało postać rażącego naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego wyroku. • sąd odwoławczy zacytował wprawdzie treść przepisu art. 115 § 2 k.k., ale tego przepisu nie zastosował, skoro jedyną okolicznością, którą w tym zakresie rozważył było ustalenie co do rzekomego wyrwania przez małżonków B. słupka osadzonego przez geodetę. • nie rozważył innych elementów, które tworzą kwantyfikatory oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu, a zatem także jako czynu społecznie szkodliwego w stopniu znikomym. Zabrakło przede wszystkim oceny sposobu działania, rozmiaru szkody, a przede wszystkim i co wydaje się kluczowe w tej sprawie, postaci zamiaru oraz motywacji oskarżonego.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Michał Laskowski

członek

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia prawa procesowego przez sądy odwoławcze, dowolne ustalenia faktyczne, niewłaściwą ocenę społecznej szkodliwości czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i błędne ustalenia faktyczne mogą prowadzić do wadliwych orzeczeń, nawet w sprawach o pozornie niewielkiej szkodzie.

Sąd Najwyższy: Błędy sądu okręgowego w ustaleniach faktycznych doprowadziły do wadliwego umorzenia sprawy o zniszczenie mienia.

Dane finansowe

WPS: 811,8 PLN

naprawienie szkody: 811,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst