II Ka 109/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał sprawę z apelacji obrońcy oskarżonego R. D., który został skazany przez Sąd Rejonowy za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (1,48 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) w dniu 25 października 2013 roku, będąc pod wpływem alkoholu i w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, co zostało zakwalifikowane z art. 178a§4 kk. Sąd Rejonowy wymierzył karę jednego roku pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów na 7 lat, zasądził świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, orzekł podanie wyroku do publicznej wiadomości i zasądził koszty. Obrońca zaskarżył wyrok w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę przepisów procesowych (art. 398§1 kpk, art. 413§2 pkt. 1 kpk), naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego (art. 5§2 kpk, art. 7 kpk) oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy, analizując apelację, dostrzegł z urzędu konieczność zmiany kwalifikacji prawnej czynu. Zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że za podstawę skazania przyjął art. 178a§4 kk, uznając go za typ kwalifikowany przestępstwa, a nie nadzwyczajne obostrzenie kary, co było przedmiotem szczegółowej analizy prawnej. Sąd odwoławczy uznał, że nazwa miejscowości w opisie czynu była oczywistą omyłką pisarską, a zeznania świadka J. B. były wiarygodne. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i obrazy przepisów procesowych zostały uznane za bezzasadne po sprostowaniu omyłki. Sąd Okręgowy szczegółowo omówił kwestię kwalifikacji prawnej art. 178a§4 kk, wskazując na jego niejednorodny charakter normatywny i interpretację Sądu Najwyższego. W odniesieniu do zarzutu rażącej niewspółmierności kary, sąd odwoławczy uznał, że kara roku pozbawienia wolności jest wręcz łagodna, biorąc pod uwagę okoliczności popełnienia czynu (stan nietrzeźwości, doprowadzenie do kolizji, naruszenie zakazu prowadzenia pojazdów) oraz właściwości osobiste oskarżonego. Sąd podkreślił brak przesłanek do warunkowego zawieszenia kary, zwłaszcza w kontekście art. 69§4 kk. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę w wysokości 180 zł oraz wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 20 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 178a§4 kk jako typu kwalifikowanego przestępstwa, a nie nadzwyczajnego obostrzenia kary; analiza dyrektyw wymiaru kary w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 178a§4 kk stanowi kwalifikowany typ przestępstwa, czy nadzwyczajne obostrzenie kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 178a§4 kk ma niejednorodny charakter normatywny: pierwsza część wyraża instytucję nadzwyczajnego obostrzenia kary (specyficzna recydywa), natomiast druga część (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu) wysławia typ czynu zabronionego, stanowiąc typ kwalifikowany w stosunku do art. 178a§1 kk.
Uzasadnienie
Sąd analizuje kryteria językowe i normatywne odróżniające typ kwalifikowany od nadzwyczajnego obostrzenia kary. Stwierdza, że prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości wbrew zakazowi, narusza autorytet wymiaru sprawiedliwości i stanowi znamię czynu zabronionego, co kwalifikuje przepis jako typ kwalifikowany.
Czy sąd odwoławczy może z urzędu zmienić kwalifikację prawną czynu, jeśli sąd pierwszej instancji nie uprzedził o tym stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu z urzędu, nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie uprzedził o tym stron, pod warunkiem, że zmiana ta nie prowadzi do zaostrzenia kary w sposób nieprzewidziany przez przepisy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy dokonał zmiany kwalifikacji prawnej z urzędu, przyjmując art. 178a§4 kk jako podstawę skazania. W uzasadnieniu wskazano, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, a sąd odwoławczy działał na podstawie art. 455 kpk.
Czy kara jednego roku pozbawienia wolności za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i w okresie zakazu jest rażąco niewspółmierna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara jednego roku pozbawienia wolności w opisanych okolicznościach nie jest rażąco niewspółmierna, a wręcz może być uznana za łagodną.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo analizuje dyrektywy wymiaru kary (art. 53 kk), biorąc pod uwagę społeczną szkodliwość czynu (wysoki stopień nietrzeźwości, doprowadzenie do kolizji), stopień winy, sposób działania sprawcy, naruszenie obowiązków, następstwa przestępstwa oraz właściwości osobiste sprawcy (nieodpowiedzialność, nieustabilizowany tryb życia, uprzednia karalność). Brak jest okoliczności łagodzących.
Czy istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w przypadku popełnienia przestępstwa z art. 178a§4 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności jest możliwe tylko w "szczególnie uzasadnionym wypadku" (art. 69§4 kk), a w niniejszej sprawie takie przesłanki nie zachodzą.
Uzasadnienie
Sąd wskazuje, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 178a§4 kk, a skarżący nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionego wypadku, który uzasadniałby warunkowe zawieszenie kary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (20)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Przepis ten ma niejednorodny charakter normatywny: pierwsza część wyraża instytucję nadzwyczajnego obostrzenia kary (specyficzna recydywa), natomiast druga część (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu) wysławia typ czynu zabronionego, stanowiąc typ kwalifikowany w stosunku do art. 178a§1 kk.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 49 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 50
Kodeks karny
k.p.k. art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
u.u.o. art. 11 § 3
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.k. art. 115 § 16
Kodeks karny
k.k. art. 115 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 45 § 1
Kodeks karny
Prawo o ruchu drogowym
k.k. art. 69 § 4
Kodeks karny
u.o.o.k. art. 8
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana kwalifikacji prawnej czynu z urzędu na art. 178a§4 kk jako typ kwalifikowany.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący miejsca popełnienia przestępstwa. • Obraza art. 398§1 kpk poprzez niezastosowanie przepisu celem określenia właściwego miejsca zaistnienia przestępstwa. • Obraza art. 413§2 pkt. 1 kpk poprzez przyjęcie w wyroku, że przestępcze działanie miało miejsce w R., podczas gdy gmina Z. nie ma takiej lokalizacji. • Obraza art. 5§2 kpk i art. 7 kpk poprzez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego i swobodnej oceny materiału dowodowego w zakresie analizy zeznań świadka J. B. (1). • Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności wyrażająca się brakiem jej warunkowego zawieszenia i orzeczenie środka karnego aż na 7 lat.
Godne uwagi sformułowania
Art. 178a§4 kk cechuje niejednorodny charakter normatywny: pierwsza jego część, wyraża instytucję nadzwyczajnego obostrzenia kary, polegającą na specyficznej recydywie w zakresie przestępstw komunikacyjnych. Surowsza odpowiedzialność karna przewidziana w tym przepisie dla sprawcy prowadzącego pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, uzasadniona jest wcześniejszym prawomocnym skazaniem tego sprawcy za przestępstwo z art. 178§1 kk albo za przestępstwo z art. 173, 174, 177 lub 355§2 kk popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, a więc okolicznością poprzedzającą popełnienie czynu zabronionego. • Powstaje jednak pytanie o kryteria pozwalające na jednoznaczne przyporządkowanie konkretnego uregulowania do kategorii bądź to kwalifikowanych typów przestępstw, bądź nadzwyczajnego obostrzenia kary. • W tym rozumieniu z typem kwalifikowanym będziemy mieli do czynienia, jeżeli okoliczność, od której zależy surowsza odpowiedzialność karna, zostaje przez ustawodawcę wkomponowana w strukturę znamion przestępstwa, obok znamion typu podstawowego, posiadając równorzędny z nimi charakter. • Rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w art. […]
Skład orzekający
Jacek Klęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 178a§4 kk jako typu kwalifikowanego przestępstwa, a nie nadzwyczajnego obostrzenia kary; analiza dyrektyw wymiaru kary w sprawach o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisu karnego dotyczącego recydywy w prowadzeniu pojazdów pod wpływem alkoholu, co jest tematem budzącym społeczne zainteresowanie i mającym praktyczne znaczenie dla prawników.
“Sąd rozstrzygnął kluczową wątpliwość: czy jazda po alkoholu w czasie zakazu to recydywa czy coś więcej?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.