II C 1470/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznał sprawę z powództwa Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie przeciwko D. R. o zapłatę kwoty 75 570,80 zł. Sprawa dotyczyła rozliczeń między współodpowiedzialnymi za świadczenie zasądzone na rzecz I. P. wyrokiem Sądu Okręgowego w sprawie IV Ca 1437/14. Skarb Państwa, który zapłacił na rzecz I. P. łączną kwotę 83 238,74 zł (odszkodowanie, odsetki i koszty procesu), domagał się od D. R. zwrotu części tych należności. Sąd Okręgowy, związany treścią poprzedniego wyroku, uznał, że odpowiedzialność Skarbu Państwa i D. R. wobec I. P. miała charakter in solidum. Po analizie podstaw prawnych i stopnia przyczynienia się obu stron do powstania szkody, Sąd uznał, że Skarb Państwa może domagać się od D. R. zwrotu połowy uiszczonego odszkodowania i odsetek (na podstawie analogii do art. 441§2 kc) oraz połowy kosztów procesu (na podstawie art. 376§1 zd. 2 kc). W konsekwencji, Sąd utrzymał w mocy wyrok zaoczny w części zasądzającej kwotę 44 963,73 zł, a uchylił go w części zasądzającej kwotę 30 607,07 zł, oddalając powództwo w tym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, uwzględniając stopień wygrania sprawy przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia między współdłużnikami odpowiadającymi in solidum, analogiczne stosowanie przepisów o solidarności, odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń między Skarbem Państwa a osobą fizyczną, gdzie odpowiedzialność wynikała z różnych podstaw prawnych (delikt i bezpodstawne wzbogacenie).
Zagadnienia prawne (3)
Jakie są zasady rozliczeń między współdłużnikami odpowiadającymi in solidum, gdy jeden z nich spełnił całe świadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku odpowiedzialności in solidum, gdy jeden ze współdłużników spełnił całe świadczenie, może on dochodzić zwrotu od pozostałych dłużników na zasadach analogicznych do przepisów o solidarności, uwzględniając stopień przyczynienia się do powstania szkody lub winy.
Uzasadnienie
Sąd przychylił się do poglądu o dopuszczalności analogicznego stosowania przepisów o solidarności do rozliczeń między dłużnikami in solidum. W ocenie sądu, obie strony (Skarb Państwa i D.R.) w zbliżonym stopniu przyczyniły się do powstania szkody I.P., co uzasadniało żądanie zwrotu połowy świadczenia przez Skarb Państwa.
Czy zapłata świadczenia przez jeden z podmiotów odpowiadających in solidum stanowi bezpodstawne wzbogacenie dla drugiego podmiotu, który nie zapłacił?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapłata świadczenia przez jeden z podmiotów odpowiadających in solidum nie stanowi bezpodstawnego wzbogacenia dla drugiego podmiotu, który nie zapłacił. Jest to realizacja odpowiedzialności in solidum, a rozliczenia między współodpowiedzialnymi następują na drodze roszczeń regresowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Skarb Państwa, płacąc na rzecz I.P., wykonywał własne zobowiązanie stwierdzone wyrokiem, a nie zastępczo zobowiązanie D.R. Brak podstawy prawnej do przesunięcia majątkowego nie zachodzi, gdy zapłata wynika z orzeczenia sądowego. Istota odpowiedzialności in solidum polega na tym, że zaspokojenie przez jednego zwalnia drugiego, a rozliczenia następują regresowo.
Jakie są podstawy prawne rozliczeń między współodpowiedzialnymi za zwrot kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zwrot kosztów procesu między współodpowiedzialnymi, którzy odpowiadali solidarnie, następuje na podstawie art. 376 § 1 zd. 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd przyjął art. 376 § 1 zd. 2 k.c. jako podstawę rozliczeń w części dotyczącej kosztów procesu, które były zasądzone solidarnie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie | organ_państwowy | powód |
| D. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
| I. P. | osoba_fizyczna | wierzycielka (w sprawie pierwotnej) |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczpospolitej Polskiej | organ_państwowy | zastępstwo procesowe powoda |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 376 § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu części świadczenia od współodpowiedzialnego, gdy odpowiedzialność jest solidarna (dotyczy kosztów procesu).
k.c. art. 441 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu części świadczenia od współodpowiedzialnego, gdy odpowiedzialność jest in solidum, na zasadach analogii, uwzględniając stopień przyczynienia się do szkody.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu treścią prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów procesu.
k.p.c. art. 347
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do utrzymania w mocy wyroku zaocznego w części.
k.p.c. art. 348
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek poniesienia kosztów sprzeciwu od wyroku zaocznego przez pozwanego.
u.P.G. RP art. 32 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady ustalania wynagrodzenia za zastępstwo procesowe Prokuratorii Generalnej.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do nakazania pobrania nieuiszczonej opłaty sądowej.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przywołany przez powoda jako podstawa żądania zwrotu odszkodowania, ale ostatecznie uznany za nieuzasadniony w tej części przez sąd.
k.c. art. 441 § § 3
Kodeks cywilny
Przywołany przez pozwaną, ale uznany za nieadekwatny do sytuacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarb Państwa jako strona wygrywająca w 60% ma prawo do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. • D. R. jako strona przegrywająca w 40% ma prawo do zwrotu części kosztów procesu. • Należność Skarbu Państwa od D. R. z tytułu zwrotu kosztów procesu i opłaty sądowej jest uzasadniona.
Odrzucone argumenty
D. R. twierdziła, że roszczenie regresowe Skarbu Państwa nie powstało, powołując się na art. 441§3 kc. • D. R. kwestionowała rozliczenia na zasadach regresowych. • Skarb Państwa domagał się zwrotu całej kwoty odszkodowania (56 760,47 zł) na podstawie art. 405 kc, co zostało oddalone.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany treścią powyższego rozstrzygnięcia z mocy art. 365§1 kpc. • Sąd przychyla się do poglądu, że dopuszczalne jest stosowanie do rozliczeń między współodpowiedzialnymi in solidum w drodze analogii tych przepisów o solidarności, które odpowiadają celowi i charakterowi danego stosunku prawnego. • Nie można więc mówić o braku podstawy prawnej do przesunięcia majątkowego polegające na wydatkowaniu przez Skarb Państwa kwoty 56 760,47zł, skoro było nią orzeczenie sądowe. • Istotą odpowiedzialności in solidum, a jej realizacja nie świadczy o bezpodstawnym uzyskaniu korzyści majątkowej przez współodpowiedzialnego, który nie dokonał zapłaty na rzecz wierzyciela.
Skład orzekający
Małgorzata Dubinowicz – Motyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia między współdłużnikami odpowiadającymi in solidum, analogiczne stosowanie przepisów o solidarności, odpowiedzialność Skarbu Państwa z tytułu niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń między Skarbem Państwa a osobą fizyczną, gdzie odpowiedzialność wynikała z różnych podstaw prawnych (delikt i bezpodstawne wzbogacenie).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożone rozliczenia między podmiotami, które wspólnie ponosiły odpowiedzialność, a także interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności in solidum i roszczeń regresowych. Jest to ciekawy przykład praktycznego zastosowania prawa cywilnego w skomplikowanych sytuacjach.
“Jak rozliczyć dług, gdy odpowiada za niego kilka osób? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady odpowiedzialności in solidum.”
Dane finansowe
WPS: 75 570,8 PLN
zasądzone odszkodowanie i odsetki: 44 963,73 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego (zasądzono od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa): 3240 PLN
zwrot kosztów procesu (zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz pozwanej): 2170 PLN
nieuiszczona opłata sądowa (nakazano pobrać od pozwanej): 2273 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.