II AKA 85/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę P. M., oskarżonego o oszustwo na szkodę K. K. (1) w kwocie 205 000 zł, działając w krótkich odstępach czasu i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Oskarżony miał przyjąć pieniądze w kilku transzach, wykorzystując błędne przekonanie pokrzywdzonego co do konieczności uregulowania zobowiązania wynikającego z przedwstępnej umowy sprzedaży. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 22 października 2012 r. uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, zwrócił dowody rzeczowe i kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Apelacje od tego wyroku wnieśli pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego oraz prokurator, zarzucając m.in. obrazę przepisów prawa procesowego i materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał obie apelacje za niezasadne. Podkreślono, że sąd odwoławczy jest związany granicami środka odwoławczego. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji, w tym art. 7 i 410 kpk, uznając, że ocena materiału dowodowego była prawidłowa. Zgodnie z orzecznictwem, przestępstwo oszustwa jest umyślne i wymaga zamiaru bezpośredniego, który musi istnieć najpóźniej w chwili przystąpienia do wykonania czynu. W realiach sprawy brak było dowodów na to, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim niewywiązania się z zobowiązania już w chwili przyjmowania pieniędzy. Ponadto, pokrzywdzony nie działał w błędzie, gdyż posiadał wiedzę o wszystkich okolicznościach związanych z umową i spłatami. Sąd Apelacyjny oddalił również zarzut obrazy art. 11 § 1 kk, wskazując, że Sąd Okręgowy rozważał możliwość innej kwalifikacji prawnej, ale uznał, że ustalenia faktyczne nie pokrywały się z tymi, które stały u podstaw zarzutu. Zarzut obrazy art. 398 kpk również uznano za bezzasadny, gdyż nie doszło do rozszerzenia oskarżenia w trybie przewidzianym prawem. Ostatecznie, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uniewinniający, rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności wymogu zamiaru bezpośredniego i konieczności udowodnienia błędu pokrzywdzonego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było wykazanie zamiaru w momencie przyjmowania środków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oskarżony doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 205 000 zł, działając z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej i wykorzystując jego błędne przekonanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest dowodów na to, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim niewywiązania się z zobowiązania już w chwili przyjmowania pieniędzy, ani że pokrzywdzony działał w błędzie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, że brak jest dowodów na zamiar popełnienia przestępstwa oszustwa w chwili przyjmowania pieniędzy. Pokrzywdzony posiadał wiedzę o wszystkich okolicznościach transakcji i nie działał w błędzie.
Czy sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego (art. 11 § 1 kk) poprzez brak odniesienia się do możliwości zakwalifikowania zachowania oskarżonego pod inny przepis ustawy karnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji rozważał możliwość innej kwalifikacji, ale uznał, że ustalenia faktyczne nie pokrywały się z tymi, które stały u podstaw zarzutu, co uniemożliwiało skazanie za inny czyn bez przekroczenia granic oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy rozważał inne kwalifikacje prawne, ale stwierdził, że ustalenia faktyczne nie pokrywały się z tymi, które były podstawą zarzutu, a próba skazania za inny czyn mogłaby stanowić przekroczenie granic oskarżenia.
Czy sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 398 kpk) poprzez błędne uznanie, że wyjściem poza ramy oskarżenia jest ustalenie, że do popełnienia przestępstwa doszło w innym czasie niż przyjął to oskarżyciel?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozszerzenie oskarżenia w trybie art. 398 kpk jest możliwe tylko w określonych warunkach, a samo ujawnienie innego czynu w toku rozprawy nie wystarczy bez formalnego zarzucenia go przez oskarżyciela.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że rozszerzenie oskarżenia w trybie art. 398 kpk wymaga formalnego zarzucenia nowego czynu przez oskarżyciela, a samo ujawnienie w toku rozprawy innych okoliczności nie jest wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| Prokurator Jacek Pergałowski | organ_państwowy | prokurator |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | inne |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa jest umyślne, zaliczane do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym w przypadku oszustwa jest osiągnięcie korzyści majątkowej. Sprawca, podejmując działanie musi mieć wyobrażenie pożądanej dla niego sytuacji, która stanowić ma rezultat jego zachowania. Powyższe ujęcie znamion strony podmiotowej wyklucza możliwość popełnienia oszustwa z zamiarem ewentualnym. Zamiar bezpośredni winien obejmować zarówno cel, jak i sposób działania zmierzający do zrealizowania tego celu. Zamiar, o jakim stanowi wskazany przepis, musi zaistnieć najpóźniej w chwili przystąpienia do wykonywania czynu przez jego sprawcę.
Pomocnicze
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
W wypadku wniesienia środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonego przez oskarżyciela publicznego lub pełnomocnika, Sąd odwoławczy związany jest podniesionymi w środku zaskarżenia uchybieniami, co oznacza, iż zarzuty odwoławcze wyznaczają granice środka odwoławczego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności ujawnionych na rozprawie.
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 11 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 398
Kodeks postępowania karnego
Rozszerzenie oskarżenia w toku rozprawy.
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na zamiar popełnienia przestępstwa oszustwa w chwili przyjmowania pieniędzy. • Pokrzywdzony nie działał w błędzie, posiadał wiedzę o transakcjach i ich podstawie. • Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego były prawidłowe i nie pokrywały się z tymi, które byłyby podstawą do skazania za inny czyn. • Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i 410 kpk.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji prokuratora dotyczące obrazy przepisów postępowania i dowolnej oceny dowodów. • Zarzuty apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 11 § 1 kk) i błędu w ustaleniach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo oszustwa jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych • Zamiar bezpośredni winien obejmować zarówno cel, jak i sposób działania zmierzający do zrealizowania tego celu. • Zamiar, o jakim stanowi wskazany przepis, musi zaistnieć najpóźniej w chwili przystąpienia do wykonywania czynu przez jego sprawcę.
Skład orzekający
Marek Motuk
przewodniczący
Barbara Lubańska-Mazurkiewicz
sędzia
Małgorzata Janicz
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności wymogu zamiaru bezpośredniego i konieczności udowodnienia błędu pokrzywdzonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było wykazanie zamiaru w momencie przyjmowania środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników karnistów ze względu na szczegółową analizę znamion oszustwa i wymogu udowodnienia zamiaru. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Oszustwo bez zamiaru? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe wymogi dowodowe w sprawach o wyłudzenie pieniędzy.”
Dane finansowe
WPS: 205 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.