I USKP 184/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej został złożony przez pełnomocnika ubezpieczonego, który powołał się na art. 49 § 1 k.p.c. oraz art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. jako podstawę wniosku. Jako uzasadnienie wskazano sposób powołania sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, kwestionując jego zgodność z prawem w świetle rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wnioskodawca odwołał się również do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zauważył, że w sprawie złożono dwa zbieżne wnioski, z których drugi, złożony później, został już prawomocnie oddalony postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. w sprawie I NWW 299/24. Obecne postanowienie dotyczy pierwszego, wcześniejszego wniosku. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 29 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego. Powołano się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziło niezgodność przepisów k.p.k. i k.p.c. dotyczących wyłączenia sędziego z powodu wadliwości powołania z Konstytucją RP. Sąd wskazał, że polskie prawo, zgodne z Konstytucją, decyduje w kwestii ustroju i postępowania przed sądami, a sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Wartość prawa europejskiego nie może prowadzić do pominięcia orzecznictwa polskiego Trybunału Konstytucyjnego w przypadku konfliktu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej i hierarchii źródeł prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniem sędziów w Polsce po zmianach legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być oparty na zarzutach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego nie może być oparty na zarzutach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziego, gdyż ocena taka jest niedopuszczalna w postępowaniu o wyłączenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które jednoznacznie wykluczają możliwość badania zgodności z prawem powołania sędziego w ramach postępowania o jego wyłączenie. Podkreślono prymat polskiego prawa konstytucyjnego i ustawowego nad prawem europejskim w tym zakresie.
Jaki jest status prawny orzecznictwa ETPC, TSUE i SN w kontekście krajowych przepisów konstytucyjnych i ustawowych dotyczących powołania sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Polskie prawo konstytucyjne i ustawowe, zgodne z Konstytucją RP, ma pierwszeństwo przed orzecznictwem ponadnarodowym w kwestii powołania sędziów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku konfliktu między prawem polskim a ponadnarodowym, pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta RP na wniosek KRS, a ocena tej procedury nie leży w gestii Sądu Najwyższego w postępowaniu o wyłączenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w zakresie w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania tego sędziego, jest niezgodny z Konstytucją RP.
u.SN art. 29 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wyraża dbałość o jednolitość orzecznictwa.
k.p.c. art. 53¹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 53¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.r.p. art. 74 § 1 pkt 1
Ustawa o radcach prawnych
u.KRS art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Konstytucja RP art. 93
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność oceny zgodności z prawem powołania sędziego w postępowaniu o jego wyłączenie. • Prymat polskiego prawa konstytucyjnego i ustawowego nad prawem europejskim w kwestii powołania sędziego. • Samodzielność rozpatrywania każdego wniosku o wyłączenie. • Prawomocne oddalenie wcześniejszego, zbieżnego wniosku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości procedury powołania sędziego. • Odwołanie się do orzecznictwa ETPC, TSUE i SN jako podstawy do wyłączenia sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy [...] zgodności z prawem powołania sędziego • polskie prawo decyduje w tym zakresie, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny • wyłączenie sędziego jest ściśle określone w ustawie, a zatem nie może być dowolne • dla sądu polskiego pierwszeństwo powinno mieć orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego
Skład orzekający
Robert Stefanicki
sędzia
Renata Żywicka
sędzia
Oktawian Nawrot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej i hierarchii źródeł prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniem sędziów w Polsce po zmianach legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i prawa europejskiego, co czyni ją interesującą dla prawników i osób zainteresowanych ustrojem sądownictwa.
“Czy wadliwe powołanie sędziego może być podstawą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.