Orzeczenie · 2024-03-12

I SA/Wa 2143/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2024-03-12

NSAAdministracyjneWysokawsa

postępowanie administracyjnestwierdzenie nieważności decyzjiKodeks postępowania administracyjnegotermin 30 latdoręczenie decyzjiumorzenie postępowaniaprawo administracyjnetrwałość decyzjizasada pewności prawa

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T. J., C. B., H. K. i E. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2023 r. znak: SZ.gn.624.2.2021, w przedmiocie umorzenia postępowania. Minister Rolnictwa, działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § kpa, stwierdził umorzenie postępowania z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. znak: ZS-9261/30/80. Podstawą umorzenia był art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, który stanowi, że postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się z mocy prawa. Minister wskazał, że decyzja z 1980 r. została doręczona przed 5 września 1980 r., co potwierdza prezentata wpływu do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...], a postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało wszczęte 28 grudnia 2020 r., czyli po upływie 30 lat. Skarżący zarzucili ministrowi naruszenie przepisów KPA, w tym brak wykazania doręczenia pierwotnej decyzji adresatom i błędne ustalenie daty doręczenia, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA jest zgodny z Konstytucją RP i ma na celu zapewnienie pewności prawa oraz trwałości decyzji administracyjnych. Sąd podkreślił, że data doręczenia decyzji jakiejkolwiek stronie lub podmiotowi zewnętrznemu jest wystarczająca do rozpoczęcia biegu 30-letniego terminu. Ustalenia organu co do daty doręczenia pierwotnej decyzji (przed 5 września 1980 r.) uznał za prawidłowe, opierając się na materiale dowodowym, w tym na prezentacie wpływu do Biura Geodezji. Sąd stwierdził również, że brak dokumentów potwierdzających doręczenie decyzji poprzednikom prawnym skarżących nie jest przesłanką nieważności, a ewentualny brak udziału strony w postępowaniu stanowiłby podstawę do wznowienia postępowania. Sąd nie dopatrzył się potrzeby zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez TK skargi RPO na art. 158 § 3 kpa czy art. 2 ustawy, uznając, że ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności będzie podstawą do zastosowania art. 145a kpa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, dotyczącego umarzania postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po upływie 30 lat od ich doręczenia. Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu 30 lat.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z nowelizacji KPA i może być stosowane do podobnych spraw, gdzie wnioski o stwierdzenie nieważności dotyczą decyzji wydanych wiele lat temu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, podlega umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie takie podlega umorzeniu z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA wprowadził obligatoryjne umorzenie postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Celem tej regulacji jest zapewnienie pewności prawa i trwałości decyzji administracyjnych, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.

Jaka data jest decydująca dla biegu 30-letniego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – data doręczenia decyzji konkretnemu adresatowi, czy data wejścia decyzji do obrotu prawnego (np. doręczenia innemu podmiotowi)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decydująca jest data doręczenia decyzji jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu wobec organu, co oznacza wejście decyzji do obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA mówi o 'doręczeniu decyzji', a nie 'doręczeniu decyzji stronie'. W związku z tym, data doręczenia decyzji jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu wobec organu otwiera bieg terminu.

Czy brak dokumentów potwierdzających doręczenie pierwotnej decyzji administracyjnej adresatom, po upływie ponad 40 lat od jej wydania, stanowi podstawę do stwierdzenia, że decyzja nie została doręczona lub że termin 30 lat nie rozpoczął biegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak takich dokumentów nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że decyzja nie została doręczona, jeśli istnieją inne dowody pośrednio wskazujące na jej doręczenie i wejście do obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym rozdzielnik decyzji i prezentata wpływu do Biura Geodezji, pośrednio potwierdza doręczenie decyzji. Ponadto, brak dokumentów archiwizacyjnych po tak długim czasie jest uzasadniony przepisami dotyczącymi przechowywania akt.

Czy ewentualny brak udziału strony w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, którego decyzja jest przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ewentualny brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), a nie przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że procedury stwierdzenia nieważności i wznowienia postępowania nie są konkurencyjne i nie można ich stosować zamiennie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2023 r. znak: SZ.gn.624.2.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa nowelizująca KPA art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § § 1