I SA/Wa 2143/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/ Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Symbol z opisem 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1491 art. 2 ust. 2 Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. J., C. B., H. K. i E. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SZ.gn.624.2.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. znak: SZ.gn.624.2.2021 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako minister/organ) działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § kpa stwierdził, że postępowanie z wniosku T. J., C. B., H. K. i E. K. (dalej: skarżący) o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. znak: ZS-9261/30/80, zostało umorzone z mocy prawa. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej jako ustawa). W myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Minister wskazał, że co prawda nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. I. i J. małż. K., jednakże nie powoduje to, że powyższa decyzja nie została w ogóle doręczona. Organ wskazał, że z rozdzielnika tej decyzji wynika, że jednym z jej adresatów był Rejonowy Oddział Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...]. W aktach sprawy znajduje się ponadto kopia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. opatrzona prezentatą wpływu (doręczenia) do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Rejonowy Oddział w [...]. Z prezentaty tej wynika, że kwestionowana decyzja wpłynęła do tamtejszego Biura w dniu 5 września 1980 r. Na decyzji tej znajduje się ponadto pieczęć potwierdzająca jej prawomocność. Zdaniem organu, skoro okoliczności sprawy wskazują na to, że doręczenie analizowanej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] zostało dokonane w dniu 5 września 1980 r. zaś wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego aktu administracyjnego miało miejsce w dniu 28 grudnia 2020 r., to należy uznać, że wszczęcie postępowania nastąpiło po upływie trzydziestu lat od doręczenia omawianej decyzji. Wobec tego postępowanie z dniem 16 września 2021 r. podlega umorzeniu z mocy prawa. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w której zarzucili ministrowi naruszenie: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 kpa - poprzez niedziałanie przez organ na podstawie przepisów prawa - wydanie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z mocy prawa, podczas gdy nie zostało wykazane, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. została wysłana czy doręczona I. i J. małż. K., względnie kiedy doręczona, oraz że upłynął termin 30 lat, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz zwłaszcza dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, zwłaszcza dokonanie ustaleń niewynikających z niego - uznanie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona I. i J. małż. K., podczas gdy nie zostało wykazane, że decyzja ta została wysłana czy doręczona I. i J. małż. K., względnie kiedy doręczona, oraz uznanie, że dzień doręczenia kopii ww. decyzji do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] - tj. dzień 5 września 1980 r. - ma znaczenie dla liczenia 30-letniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), podczas gdy dzień ten nie jest dniem doręczenia powołanej powyżej decyzji I. i J. małż. K., - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7a § 1 kpa - poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść skarżących - uznanie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona I. i J. małż. K., podczas gdy nie zostało wykazane, że decyzja ta została wysłana czy doręczona I. i J. małż. K., względnie kiedy doręczona, oraz uznanie, że dzień doręczenia kopii ww. decyzji do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] - tj. dzień 5 września 1980 r. - ma znaczenie dla liczenia 30-letniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), podczas gdy dzień ten nie jest dniem doręczenia powołanej powyżej decyzji I. i J. małż. K., a więc wobec wątpliwości co do kwestii doręczenia danej decyzji I. i J. małż. K. oraz co do początkowego biegu wskazanego 30-letniego terminu, istniejące niejasności winny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżących, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 kpa - poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania- uznanie, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona I. i J. małż. K., podczas gdy nie zostało wykazane, że decyzja ta została wysłana czy doręczona I. i J. małż. K., względnie kiedy doręczona, oraz uznanie, że dzień doręczenia kopii ww. decyzji do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] - tj. dzień 5 września 1980 r. - ma znaczenie dla liczenia 30-letniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), podczas gdy dzień ten nie jest dniem doręczenia powołanej powyżej decyzji I. i J. małż. K., - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 i 11 kpa - poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania zaskarżonej decyzji - niewyjaśnienie dlaczego organ uznał i na czym się oparł, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona I. i J. małż. K., podczas gdy nie zostało wykazane, że decyzja ta została wysłana czy doręczona I. i J. małż. K., względnie kiedy doręczona, oraz niewyjaśnienie dlaczego organ uznał i na czym się oparł, że dzień doręczenia kopii ww. decyzji do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] - tj. dzień 5 września 1980 r. - ma znaczenie dla liczenia 30-letniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), podczas gdy dzień ten nie jest dniem doręczenia powołanej powyżej decyzji I. i J. małż. K., - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 kpa - poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych stwierdzeń oraz niewyjaśnienie istotnych w sprawie ustaleń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie przekonująco i wnikliwie dlaczego organ przesądził, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona I. i J. małż. K., w sytuacji gdy brak jest jakiegokolwiek dowodu wysłania czy doręczenia tej decyzji adresatom oraz dlaczego organ przyjął, że dzień doręczenia kopii ww. decyzji do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Rejonowy Oddział w [...] -tj. dzień 5 września 1980 r. - ma znaczenie dla liczenia 30-letniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491), w sytuacji gdy dzień ten nie jest dniem doręczenia powołanej powyżej decyzji I. i J. małż. K, - naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r" poz. 1491) - poprzez przyjęcie, że postępowanie administracyjne z wniosku skarżących w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji winno być umorzone z mocy prawa, gdyż zostało wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia decyzji, pomimo że organ stwierdził, że brak jest zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji przez I. i J. małż. K. i brak jest w ogóle dowodu doręczenia tej decyzji adresatom, więc nie wiadomo czy decyzja została wysłana, a jeśli tak, to czy została doręczona, a jeśli tak, to kiedy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w całości podziela stanowisko organu co do tego, że zmiana kpa dokonana mocą ustawy, a w szczególności jej art. 2 uniemożliwiają dalsze procedowanie w zakresie nadzoru nad aktami administracyjnymi z połowy XX wieku, czy z 1980 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (...) i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. 16 września 2021 r. ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Z treści przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 powołanej nowelizacji kpa wynika, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (kpa), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1), a więc przepisy nowe. Powyższe oznacza, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte po upływie trzydziestu lat umarza się z mocy prawa. Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego dokonana przepisami ustawy, jak wynika z jej uzasadnienia, miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego z 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62), w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 kpa z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści ww. orzeczenia TK wynika, że art. 156 § 2 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. TK przypomniał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa po znacznym upływie czasu skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać. W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie TK ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano przy tym, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może bowiem z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Z tego powodu ustawodawca wprowadził "przeszkodę" czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat. Jest to okres skorelowany z przewidzianym w Kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze (art. 172 kc). Trzeba też zdecydowanie podkreślić, że kwestie przedawnienia roszczeń są znane w niemal wszystkich dziedzinach prawa, a jedynie prawo administracyjne, w sposób całkowicie nieracjonalny - gdy chodzi o pewność prawa i zasady formułowania "roszczeń" w trzecim a nawet w czwartym pokoleniu, po 60-ciu czy po 70-ciu latach od daty zdarzenia administracyjnoprawnego – nie dysponowało takim terminem, co wywoływało liczne kontrowersje. Aktualnie Kodeks cywilny przewiduje 6-letni termin przedawnienia roszczeń, 3-letni termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 118 kc), a z kolei Kodeks karny w art. 101 § 1 na 30 lat określa termin przedawnienia zbrodni zabójstwa. Nie jest też nowym zjawiskiem zmiana prawa w trakcie trwania stosunku prawnego, i przykłady tego rodzaju regulacji można mnożyć. Istotne jest natomiast to, co dominuje w ważeniu argumentów stron i ustawodawcy. Argumentację w zakresie ważenia równorzędnych norm konstytucyjnych zawiera zaś uzasadnienie ww. wyroku TK z 12 maja 2016r. Gdy chodzi o trzydziestoletni termin przedawnienia "roszczeń administracyjnych" Sąd w tym składzie nie ma wątpliwości co do tego, że ww. regulacja była wręcz konieczna w realiach coraz bardziej powszechnego negowania prawidłowości orzeczeń administracyjnych nawet z połowy ubiegłego wieku - zresztą z oczywistym, acz niezasadnym, wykorzystywaniem przez strony kwestii braku dokumentacji mającej podlegać merytorycznej ocenie. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że jedynym ustaleniem istotnym z punktu widzenia art. 2 ustawy było określenie daty doręczenia kwestionowanej w ramach nadzoru decyzji, i określenie czy doszło do upływu 30 lat od daty jej doręczenia co w kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawodawca w art. 2 ust. 2 ustawy – który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji - nie posłużył się zwrotem "doręczenia decyzji stronie", co akcentuje, że istotny z punktu widzenia zastosowania omawianego przepisu jest fakt wejścia decyzji do obrotu prawnego (a nie jak twierdzą skarżący od dnia doręczania decyzji ich poprzednikom prawnym), bowiem ten moment wywołuje skutek prawny w postaci związania organu wydaną decyzją (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 17 kwietnia 2023 r. sygn. I SA/Wa 2427/22, z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. I SA/Wa 2558/22). Zbieżne stanowisko na tle art. 156 § 2 kpa (podobnego w swej treści do art. 2 ust. 2 ustawy) wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 2282/15, gdzie wskazano, że "skoro przepis art. 156 § 2 kpa mówi o doręczaniu decyzji, a nie doręczaniu decyzji podmiotowi, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, to w takim razie datą doręczenia decyzji będzie data doręczenia jej pozostałym stronom. Ponadto wskazano, że "dzień, w którym decyzja została doręczona chociażby jednej ze stron, otwiera termin do wniesienia odwołania dla innych stron, nawet dla tych, którym nie została ona doręczona (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2016 r., II OSK 2275/14). Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, skoro przepis art. 2 ust. 2 ustawy stanowi o doręczaniu decyzji, a nie doręczaniu decyzji określonemu podmiotowi (stronie), to w takim razie datą doręczenia decyzji będzie data doręczenia jej jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu wobec organu. W ocenie Sądu, ustalenia ministra w zakresie daty doręczenia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 30 lipca 1980 r. znak: [...] są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Minister w sposób racjonalny i rzeczowy wyjaśnił, że powyższa decyzja weszła do obrotu przed 5 września 1980 r. i została wykonana, zaś powoływanie się po ponad 40 latach na brak dokumentów związanych z doręczeniem tej decyzji poprzednikom prawnym skarżących stanowi nadużycie prawa. Wprawdzie brak jest w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego w sposób bezpośredni fakt doręczenia ww. decyzji adresatom decyzji, to jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje pośrednio, że powyższa decyzja została im doręczona i wykonana. Z rozdzielnika tej decyzji wynika bowiem – co trafnie wskazał organ - że jednym z adresatów tej decyzji był także Rejonowy Oddział Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...]. W aktach znajduje się kopia tej decyzji opatrzona prezentatą wpływu (doręczenia) do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] Oddział w [...], z której jasno wynika, że rozstrzygnięcie to wpłynęło w dniu 5 września 1980 r. Na tej kopii decyzji – co istotne – znajdowała się pieczęć potwierdzająca jej prawomocność. Zatem – zasadnie organ uznał – że brak jest podstaw do twierdzenia, by decyzja nie została doręczona wszystkim wskazanym w rozdzielniku podmiotom. Chybione jest również powoływanie się przez skarżących na brak potwierdzenia odbioru decyzji przez poprzedników prawnych skarżących. Podkreślić także trzeba, że w okresie, w jakim było prowadzone kontrolowane w ramach nadzoru postępowanie, kwestia zaliczania akt do materiałów archiwalnym oraz kwestia okresu ich przechowywania uregulowana była w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego (Dz. U. Nr 12, poz. 66). Na mocy § 3 pkt 1 lit. a) wspomnianego rozporządzenia w skład państwowego zasobu archiwalnego zaliczone zostały m.in. materiały archiwalne powstałe w wyniku prowadzonej po dniu 22 lipca 1944 r. działalności organów władzy i administracji państwowej. Urzędy organów administracji były zobowiązane czasowo przechowywać wytworzone materiały archiwalne w swoich składnicach akt (§ 7 rozporządzenia), przy czym w przypadku urzędów na szczeblu centralnym okres przechowywania wynosił 15 lat (§ 10 ust. 1 lit a rozporządzenia). Po upływie okresu przechowywania materiały archiwalne podlegały przekazaniu do właściwych archiwów państwowych (§ 11 rozporządzenia), z tym że materiały nie posiadające historycznej wartości politycznej, społecznej, gospodarczej i naukowej, które utraciły znaczenie praktyczne - podlegały wybrakowaniu i przekazaniu na zniszczenie (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Stąd powoływanie się przez stronę skarżącą na brak odnalezienia dokumentów potwierdzających "doręczenie" ww. decyzji – w świetle ww. przepisów nie znajduje uzasadnienia. Ponadto, ewentualny brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), a nie przesłankę nieważnościową. Procedury te nie są konkurencyjne a przesłanek nieważności i wznowienia nie można stosować zamiennie. Wobec powyższych rozważań zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przez ministra art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 7a § 1, art. 8 kpa odnoszące się do wadliwych ustaleń i oceny materiału dowodowego m.in. w zakresie nieustalenia daty doręczenia decyzji poprzednikom prawnym skarżących, są niezasadne. Zdaniem Sądu minister w sposób wystarczający wyjaśnił – przywołując w tym zakresie okoliczności i dokumenty na podstawie których się oparł – że decyzja z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona (weszła do obrotu prawnego) przed 5 września 1980 r., w konsekwencji, wykazał że doszło do upływu 30 lat od doręczania decyzji. Swoje rozstrzygnięcie minister uzasadnił w zgodzie z art. 107 § 3, art. 9 i art.11 kpa. Prawidłowe są również – wbrew stanowisku skarżących – ustalenia organu co do kwestii liczenia 30 – letniego terminu o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy. Skoro organ ustalił na podstawie akt sprawy, że decyzja z dnia 30 lipca 1980 r. została doręczona przed 5 września 1980 r., to biorąc pod uwagę fakt – co jest bezsporne – że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nastąpiło w dniu 28 grudnia 2020 r., to organ wobec upływu 30 lat od dnia doręczenia decyzji zasadnie uznał, że spełnione zostały przesłanki do obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należy uznać, wbrew zarzutom skargi, że organ nie dopuścił się naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy. Sąd nie dopatrzył się też potrzeby z urzędu zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez TK skargi Rzecznika Praw Obywatelskich. Ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności art. 158 § 3 kpa czy art. 2 ustawy - będzie podstawą do zastosowania art. 145a kpa. Na tym etapie sprawy powoływanie się na normy Konstytucyjne - przy negowaniu ważności aktu administracyjnego sprzed 7 dekad – w ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wa 2143/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.