Orzeczenie · 2025-12-11

I OZ 756/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-11
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneterminy procesoweodrzucenie skargiuchylenie postanowieniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegowyłączenie od udziałuniedopuszczalność odwołaniaakty administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie wniesione przez Ł.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu z dnia 19 września 2025 r., które odrzuciło skargę skarżącego na dwa postanowienia Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Piaski z dnia 18 kwietnia 2025 r. WSA odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną z uchybieniem terminu, ponieważ wpłynęła po upływie 30 dni od daty doręczenia postanowień. Skarżący zarzucił WSA m.in. niezapoznanie się z aktami sprawy, oparcie się na nieprawdziwych twierdzeniach oraz pominięcie okoliczności prawnych wpływających na bieg terminu. NSA uznał zażalenie za zasadne. Sąd wskazał na dwa główne błędy WSA: po pierwsze, nie rozdzielono prawidłowo skargi dotyczącej dwóch odrębnych postanowień organu, co jest naruszeniem art. 57 § 3 p.p.s.a. Po drugie, WSA wydał postanowienie o odrzuceniu skargi bez zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy administracyjnej, opierając się jedynie na kopiach potwierdzeń odbioru i wydrukach z Poczty Polskiej. NSA podkreślił, że podstawą orzekania są akta sprawy, a ich brak uniemożliwia wszechstronne zbadanie sprawy. Ponadto, WSA błędnie ocenił termin do wniesienia skargi na postanowienie nr 13/2025, nie uwzględniając wniosku skarżącego o uzupełnienie tego postanowienia złożonego w trybie art. 111 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia. W przypadku postanowienia nr 8/2025 o odmowie wyłączenia, NSA zaznaczył, że sąd powinien zweryfikować dopuszczalność skargi, wskazując na orzecznictwo, które kwestionuje możliwość zaskarżenia takich postanowień. W związku z powyższymi uchybieniami, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując sądowi pierwszej instancji prawidłowe rozważenie zastosowania art. 57 § 3 p.p.s.a., pozyskanie akt administracyjnych oraz ocenę dopuszczalności i terminu wniesienia skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących terminów do wniesienia skargi do WSA, znaczenia wniosków o uzupełnienie postanowień (art. 111 k.p.a.) dla biegu terminów, obowiązku sądu do zapoznania się z aktami sprawy oraz prawidłowego rozdzielania skarg.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądownictwie administracyjnym, ale zasady interpretacji przepisów procesowych są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu, nie uwzględniając wniosku o uzupełnienie postanowienia złożonego w trybie art. 111 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny terminu do wniesienia skargi, nie uwzględniając, że w sprawie zostało wydane postanowienie w trybie art. 111 k.p.a., które ma znaczenie dla rozpoczęcia biegu terminu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie uwzględnił skutków prawnych postanowienia wydanego w trybie art. 111 k.p.a. (odmowa uzupełnienia postanowienia), które przesuwa bieg terminu do wniesienia skargi. Błędna ocena terminu doprowadziła do przedwczesnego odrzucenia skargi.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji powinien rozdzielić skargę dotyczącą dwóch odrębnych postanowień organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a., przewodniczący zarządza rozdzielenie skarg, jeśli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie rozdzielił skargi na dwa postanowienia organu, co stanowiło wadliwość postępowania. Choć nie miało to kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia, było kolejnym naruszeniem proceduralnym.

Czy postanowienie organu administracji o odmowie wyłączenia od udziału w sprawie (art. 24 k.p.a.) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z orzecznictwem, od postanowień wydanych na podstawie art. 24 i 25 k.p.a. nie przewidziano prawa wniesienia zażalenia, a w konsekwencji niedopuszczalne jest także wniesienie na nie skargi do sądu.

Uzasadnienie

NSA zaznaczył, że w przypadku skargi na postanowienie o odmowie wyłączenia, sąd pierwszej instancji powinien zweryfikować dopuszczalność tej skargi, wskazując na utrwalone orzecznictwo w tej kwestii.

Czy sąd administracyjny może orzekać bez zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej, czyli kompletne akta sprawy. Sąd powinien dysponować kompletem akt i w przypadku ich braku wezwać organ do uzupełnienia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że WSA wydał postanowienie o odrzuceniu skargi właściwie bez akt administracyjnych, co uniemożliwiło wszechstronne zbadanie sprawy i doprowadziło do dalszych naruszeń formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po terminie.

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po terminie.

p.p.s.a. art. 57 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje rozdzielenie skarg, jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność.

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku z art. 54 § 2.

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosuje się odpowiednio do postanowień.

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 111 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Strona może zażądać uzupełnienia decyzji lub postanowienia co do rozstrzygnięcia lub prawa odwołania/skargi.

k.p.a. art. 111 § 1b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia następuje w formie postanowienia, a termin do wniesienia odwołania/skargi biegnie od dnia jego doręczenia.

k.p.a. art. 111 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia.

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis art. 111 k.p.a. stosuje się odpowiednio do postanowień.

k.p.a. art. 24

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wyłączenia pracownika lub organu od załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga o zwrocie kosztów w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w innych określonych przypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA nie rozdzielił prawidłowo skargi dotyczącej dwóch postanowień organu. • WSA wydał postanowienie bez zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy administracyjnej. • WSA błędnie ocenił termin do wniesienia skargi, nie uwzględniając wniosku o uzupełnienie postanowienia złożonego w trybie art. 111 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") skargę odrzucił. • W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a. jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. • Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest zatem materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej. • W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji ocenił uchybienie terminu do wniesienia skargi i wydał zaskarżone postanowienie właściwie bez akt administracyjnych, opierając się jedynie na przesłanych przez organ przy odpowiedzi na skargę kopiach zwrotnych potwierdzeń odbioru i wydrukach ze strony internetowej Poczty Polskiej. • Zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a. w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. • Powyższe okoliczności wskazują, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny terminu do wniesienia skargi, nie uwzględnił bowiem, że w sprawie zostało wydane postanowienie w trybie art. 111 k.p.a., które ma znaczenie dla rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. […]

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do wniesienia skargi do WSA, znaczenia wniosków o uzupełnienie postanowień (art. 111 k.p.a.) dla biegu terminów, obowiązku sądu do zapoznania się z aktami sprawy oraz prawidłowego rozdzielania skarg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądownictwie administracyjnym, ale zasady interpretacji przepisów procesowych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne sądów administracyjnych, które mogą prowadzić do niesprawiedliwych rozstrzygnięć. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów o terminach i aktach sprawy.

Błąd WSA: skarga odrzucona przez pomyłkę proceduralną. NSA przywraca sprawiedliwość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst