Orzeczenie · 2026-06-19

I OSK 369/26Oddalenie skargi kasacyjnej odszkodowanie nieruchomość 40

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
nieruchomościodszkodowaniewywłaszczeniepostępowanie administracyjnebezczynnośćprzewlekłośćskarga kasacyjnaNSAWSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Spółka zarzucała sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151, 134, 141 § 4 i 135 p.p.s.a., a także naruszenie art. 6 EKPC, argumentując, że postępowanie administracyjne trwało niemal dwadzieścia lat. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził nieważności postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że przedmiotem skargi do WSA było ustalenie odszkodowania, a nie stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa, jak sugerowała spółka w skardze kasacyjnej. Sąd podkreślił, że treść ponaglenia i skargi do WSA jednoznacznie wskazywała na żądanie ustalenia odszkodowania, co pozostawało w sprzeczności z treścią wniosku z 29 grudnia 2005 r. Sąd stwierdził, że nie można poprzez zarzuty skargi kasacyjnej zmienić treści skargi wniesionej do WSA. Wobec braku postępowania odszkodowawczego przed wojewodą, Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę, a zarzut naruszenia art. 6 EKPC nie znalazł potwierdzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Precyzyjne określenie przedmiotu skargi na bezczynność i niedopuszczalność zmiany jego zakresu w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między wnioskiem a treścią skargi oraz specyfiki postępowania dotyczącego odszkodowania za nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z 1998 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny I instancji prawidłowo oddalił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, jeśli przedmiotem skargi było ustalenie odszkodowania, a nie stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę, ponieważ przedmiotem skargi było ustalenie odszkodowania, co wynikało z treści ponaglenia i samej skargi, a nie stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa, jak sugerowała spółka w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny stwierdził, że treść ponaglenia i skargi do WSA jednoznacznie wskazywała na żądanie ustalenia odszkodowania, co pozostawało w sprzeczności z treścią wniosku z 2005 r. i zarzutami skargi kasacyjnej. Zmiana przedmiotu skargi w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalna.

Czy długotrwałe postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, trwające prawie dwadzieścia lat, stanowi naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 EKPC)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 6 EKPC nie jest trafny, ponieważ przed wojewodą nie toczyło się postępowanie dotyczące ustalenia odszkodowania, o jakim mowa w art. 73 ustawy z 13 października 1998 r.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że skoro nie potwierdzono zawisłości postępowania odszkodowawczego przed wojewodą, to nie można mówić o naruszeniu prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 149 § § 1 pkt 3 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 53 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. art. 73 § ust. 4

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem skargi do WSA było ustalenie odszkodowania, a nie stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa. • Treść ponaglenia i skargi do WSA jednoznacznie wskazywała na żądanie ustalenia odszkodowania. • Nie stwierdzono zawisłości postępowania odszkodowawczego przed wojewodą.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, oddalając skargę na bezczynność i przewlekłość mimo prawie dwudziestoletniego postępowania. • Sąd I instancji naruszył art. 6 EKPC, pozbawiając spółkę prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. • Sąd I instancji nierozpoznał istoty sprawy, błędnie uznając, że skarga nie dotyczyła postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Treść skargi kasacyjnej jednoznacznie zmierza zatem do modyfikacji treści skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wojewody Mazowieckiego przez zmianę zarzutu bezczynności w sprawie wydania decyzji o odszkodowaniu na rzecz zarzutu bezczynności w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę. • Nie można bowiem poprzez zarzuty skargi kasacyjnej zmienić treści i zakresu skargi na bezczynność organu. • W sprawach ze skarg na bezczynność organu administracji publicznej, w celu ustalenia istnienia/nieistnienia stanu bezczynności istotne znaczenie ma precyzyjne zidentyfikowanie przedmiotu żądania zawartego w skardze na bezczynność i skonfrontowanie tego żądania oraz jego zasadności z istnieniem po stronie organu administracji publicznej prawnego obowiązku działania.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Marian Wolanin

członek

Jakub Zieliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Precyzyjne określenie przedmiotu skargi na bezczynność i niedopuszczalność zmiany jego zakresu w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między wnioskiem a treścią skargi oraz specyfiki postępowania dotyczącego odszkodowania za nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze i jak sąd kasacyjny pilnuje granic sprawy wyznaczonych przez stronę. Pokazuje też pułapki związane z długotrwałymi postępowaniami administracyjnymi.

“Nawet 20 lat czekania na odszkodowanie? NSA wyjaśnia, dlaczego skarga może być nieskuteczna.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst