Orzeczenie · 2021-03-23

I OSK 363/21Odrzucenie skargi po śmierci skaracego 5

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-03-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
zdolność sądowaśmierć stronypełnomocnictwoodrzucenie skargipostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnabrak zdolności procesowejzawieszenie postępowania

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ skarżący zmarł przed jej wniesieniem, co oznaczało brak zdolności sądowej. Pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) i Kodeksu cywilnego (kc) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Zarzuty dotyczyły m.in. błędnego uznania wygaśnięcia umocowania pełnomocnika, braku zawieszenia postępowania i nieustalenia kręgu spadkobierców. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że brak zdolności sądowej z powodu śmierci strony przed wniesieniem skargi jest przesłanką do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ppsa. Sąd wyjaśnił również, że art. 43 ppsa o dalszym działaniu pełnomocnika po śmierci strony ma zastosowanie tylko w przypadku śmierci strony w toku postępowania, a nie przed jego wszczęciem. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę, a pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, które opierały się na założeniu merytorycznego rozpoznania skargi, również okazały się bezzasadne. Sąd nie zasądził kosztów postępowania kasacyjnego, powołując się na brak podstaw prawnych w sytuacji oddalenia skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że śmierć strony przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skutkuje jej odrzuceniem z powodu braku zdolności sądowej, nawet jeśli działał pełnomocnik.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony przed wszczęciem postępowania sądowego. Nie dotyczy sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pełnomocnik procesowy może podejmować czynności procesowe w celu zawieszenia postępowania po śmierci strony, która nastąpiła przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnik procesowy może działać do czasu zawieszenia postępowania tylko w sytuacji, gdy śmierć strony nastąpiła w toku postępowania sądowego. Jeśli utrata zdolności sądowej nastąpiła przed wniesieniem skargi, zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 5 ppsa, skutkujący odrzuceniem skargi.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 43 ppsa o dalszym działaniu pełnomocnika po śmierci strony dotyczy sytuacji, gdy śmierć nastąpiła w trakcie toczącego się postępowania. W przypadku śmierci strony przed wniesieniem skargi, brak zdolności sądowej jest przesłanką do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ppsa.

Czy sąd administracyjny ma obowiązek badać przeszkody formalne przed merytorycznym rozpoznaniem skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny ma obowiązek zbadania, czy istnieją przeszkody formalne stojące na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu skargi, takie jak brak zdolności sądowej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd pierwszej instancji ma obowiązek zbadać istnienie przeszkód formalnych, w tym brak zdolności sądowej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga kasacyjna oddalona. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę z powodu braku zdolności sądowej skarżącego, który zmarł przed jej wniesieniem.

Przepisy (25)

Główne

ppsa art. 58 § 1 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej lub procesowej, a nie działa za nią przedstawiciel ustawowy.

ppsa art. 25 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).

Pomocnicze

ppsa art. 43

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie śmierci strony lub utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa, ale pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Dotyczy sytuacji, gdy śmierć nastąpiła w toku postępowania.

ppsa art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 182 § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kc art. 101 § 2

Kodeks cywilny

kpa art. 97 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 30 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 32

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 25 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 201

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 203

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zdolności sądowej skarżącego z powodu śmierci przed wniesieniem skargi uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ppsa.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik procesowy może podejmować czynności do zawieszenia postępowania po śmierci strony (niezasadne w przypadku śmierci przed wniesieniem skargi). • Sąd pierwszej instancji powinien był rozpoznać skargę merytorycznie, a nie ją odrzucać.

Godne uwagi sformułowania

byt osoby fizycznej ustaje z jej śmiercią • z chwilą zgonu osoba fizyczna traci zdolność sądową • brak ten miał charakter nieusuwalny • zastosowanie przytoczonego przepisu w zakresie dalszego działania pełnomocnika może nastąpić wyłącznie w sytuacji śmierci strony w toku toczącego się postępowania sądowego

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że śmierć strony przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skutkuje jej odrzuceniem z powodu braku zdolności sądowej, nawet jeśli działał pełnomocnik."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony przed wszczęciem postępowania sądowego. Nie dotyczy sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą zdolności sądowej i śmierci strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

“Czy skarga wniesiona przez pełnomocnika po śmierci strony jest ważna? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst