Orzeczenie · 2026-04-21

I OSK 1904/25Oddalenie skargi kasacyjnej odszkodowanie nieruchomość drogową 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-21
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniedrogi publicznegospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjnebezczynność organuprzewlekłość postępowaniaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A.B. i P.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Świdnickiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji drogowej. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż Starosta nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości. Organ aktywnie gromadził materiał dowodowy, niezbędny do ustalenia, czy nastąpiło przejście własności nieruchomości na rzecz gminy zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., co było warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania. Działania organu, choć czasochłonne, były uzasadnione koniecznością wyjaśnienia wątpliwości prawnych i faktycznych, w tym dotyczących przeznaczenia działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz statusu decyzji zrid. Sąd podkreślił, że bezczynność organu występuje, gdy sprawa nie zostanie załatwiona w terminie, a w tym przypadku organ podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania, a opóźnienia wynikały z konieczności uzyskania informacji od innych podmiotów. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego w kontekście ustalania odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, a także analiza przesłanek przejścia własności z mocy prawa.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przejęciem nieruchomości pod inwestycję drogową i ustaleniem odszkodowania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ administracji dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości.

Uzasadnienie

Organ aktywnie gromadził materiał dowodowy niezbędny do ustalenia przesłanek przejścia własności nieruchomości na rzecz gminy zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. Opóźnienia wynikały z konieczności uzyskania informacji od innych podmiotów i nie nosiły znamion czynności pozornych.

Czy błędna wykładnia art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez Sąd I instancji mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego został uznany za niezasadny.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ musiał zbadać wszystkie przesłanki z art. 98 ust. 1 u.g.n., w tym przeznaczenie działek pod drogi publiczne, przed ustaleniem odszkodowania. Działania organu były uzasadnione potrzebą skompletowania materiału dowodowego.

Czy Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niewydanie wyroku stwierdzającego bezczynność i przewlekłość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania został uznany za niezasadny.

Uzasadnienie

Skoro organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości, brak było podstaw do stwierdzenia tych stanów i zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie, ani do przyznania sumy pieniężnej.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wadliwie skonstruowane (art. 141 § 4 P.p.s.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. został uznany za niezasadny.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku WSA było spójne i skondensowane, wyjaśniając przesłanki, którymi kierował się sąd, i nie zawierało wad mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżących na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę.

Przepisy (17)

Główne

u.g.n. art. 98 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Skutek prawnorzeczowy w postaci przejścia prawa własności na jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa następuje z mocy prawa, o ile działka przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną i decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 98 ust. 1 u.g.n. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a.) • Naruszenie przepisów postępowania (art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 12, 77 k.p.a.) • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne [...] przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy [...] z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna • organ aktywnie bowiem prowadził postępowanie, nie ograniczając się jedynie do wyznaczania nowych terminów jej załatwienia, lecz podejmował działania zmierzające do jej zakończenia • czynności te, wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, nie nosiły znamion czynności pozornych, miały bowiem na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący

Mariola Kowalska

sprawozdawca

Piotr Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego w kontekście ustalania odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, a także analiza przesłanek przejścia własności z mocy prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przejęciem nieruchomości pod inwestycję drogową i ustaleniem odszkodowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania odszkodowań za nieruchomości przejęte pod inwestycje drogowe oraz długotrwałych postępowań administracyjnych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa.

“Długie postępowanie o odszkodowanie za drogę: czy organ działał przewlekle?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst