I OSK 1605/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku za okres od 1 września 2019 r. do 28 lutego 2021 r. Skarżąca uzyskała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wyrokiem Sądu Rejonowego z lutego 2021 r., a wniosek o zasiłek stały złożyła w marcu 2021 r. Organy administracji oraz WSA uznały, że zasiłek stały przysługuje od miesiąca złożenia wniosku (marzec 2021 r.), zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca argumentowała, że powinna otrzymać świadczenie od daty wstecznej, powołując się na ciągłość niepełnosprawności i brak informacji ze strony pracownika socjalnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym wyjątki dotyczące przyznawania świadczeń w przypadku braku orzeczenia o niepełnosprawności (art. 106 ust. 7-11), zostały prawidłowo zastosowane. Sąd podkreślił, że zasiłek stały przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku, a możliwość przyznania świadczenia za okres wcześniejszy istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach, które nie miały miejsca w tej sprawie. NSA odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że obowiązek informacyjny organów (art. 9 K.p.a.) dotyczy stron postępowania, a postępowanie w sprawie zasiłku stałego nie toczyło się przed złożeniem wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminu przyznawania zasiłku stałego, w szczególności art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, oraz obowiązków informacyjnych organów administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zasiłek stały może być przyznany za okres poprzedzający złożenie wniosku, jeśli wnioskodawca uzyskał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dopiero po tym okresie, ale wniosek o zasiłek złożył po uzyskaniu orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasiłek stały przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku wraz z wymaganą dokumentacją, chyba że zastosowanie mają szczególne przepisy dotyczące braku orzeczenia o niepełnosprawności, które nie miały miejsca w tej sprawie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi zasadę, iż świadczenia przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku. Wyjątki określone w ust. 7-11 dotyczą sytuacji, gdy wnioskodawca nie posiadał orzeczenia o niepełnosprawności w momencie składania wniosku, a następnie je dostarczył w określonym terminie. W tej sprawie wniosek o zasiłek został złożony po uzyskaniu orzeczenia, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia za okres wsteczny.
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek informowania o możliwości ubiegania się o zasiłek stały przed wszczęciem postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście uzyskiwania orzeczenia o niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek informacyjny organów (art. 9 K.p.a.) dotyczy stron postępowania w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Przed jego wszczęciem organ nie ma obowiązku informowania o potencjalnych prawach do świadczeń.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 9 K.p.a. ma zastosowanie tylko w toczącym się postępowaniu, gdy strony są już zidentyfikowane. W sytuacji, gdy postępowanie o zasiłek stały nie zostało wszczęte, organ nie ma obowiązku informowania o potencjalnych prawach do świadczeń, nawet jeśli wnioskodawca oczekuje na orzeczenie o niepełnosprawności.
Przepisy (24)
Główne
u.p.s. art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
u.p.s. art. 106 § 7-11
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 6 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Definicja całkowitej niezdolności do pracy.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 100 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 37 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
Ustawa z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej
Nowelizacja wprowadzająca ust. 7-11 do art. 106 u.p.s.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 250 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 210
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 254 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 258
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 261
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 37 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 3 u.p.s.) poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że zasiłek stały przysługuje od daty złożenia wniosku, a nie od daty wstecznej. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a.) poprzez oddalenie skargi i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. • Zarzuty naruszenia art. 9 K.p.a. poprzez brak poinformowania skarżącej o zmianach w przepisach. • Zarzuty naruszenia art. 106 ust. 3 zd. 1 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie, gdy przepis ten nie ma zastosowania do kolejnych wniosków. • Zarzuty naruszenia art. 69 Konstytucji RP poprzez nieudzielenie pomocy i niepoinformowanie o zmianie przepisów. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. • Zarzuty przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Zasiłek stały przysługuje [...] od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. • Wyjątek od generalnej zasady [...] należy interpretować ściśle a zatem niedopuszczalnym jest dokonywanie jego wykładni rozszerzającej. • Obowiązek informacyjny organów (art. 9 K.p.a.) dotyczy stron postępowania w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Przed jego wszczęciem organ nie ma obowiązku informowania o potencjalnych prawach do świadczeń.
Skład orzekający
Marian Wolanin
przewodniczący
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu przyznawania zasiłku stałego, w szczególności art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, oraz obowiązków informacyjnych organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami. Wyjaśnia, kiedy można ubiegać się o świadczenia wstecz.
“Zasiłek stały: Czy można go dostać za okres wstecz? NSA wyjaśnia, od kiedy przysługuje świadczenie.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.