I OSK 1586/24Oddalenie skargi kasacyjnej nabycie nieruchomości z mocy prawa 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Miasto Stołeczne Warszawa z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła m.in. błędne niezastosowanie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot) oraz naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, 77, 80, 84, 8, 9, 10 § 1, 107 § 3). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. był nieuzasadniony, ponieważ Prezydent m.st. Warszawy działał jako reprezentant Miasta Stołecznego Warszawy, które było stroną postępowania administracyjnego. Sąd podzielił również stanowisko WSA co do naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego. Podkreślono, że obowiązek wykazania przesłanek nabycia nieruchomości z mocy prawa (zajęcie pod drogę publiczną, władanie nieruchomością, brak tytułu własności) spoczywał na wnioskodawcy (Miasto Stołeczne Warszawa), ale organ administracji miał obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (zasada prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania dowodowego). WSA prawidłowo uznał, że organy administracji nie wykazały dostatecznie, iż działka nr [...] była zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., a materiał dowodowy (w tym brak dokumentacji geodezyjnej) był niewystarczający. NSA wskazał, że organ powinien był poszukiwać innych dowodów (np. archiwalnych zdjęć lotniczych, map, zeznań świadków) zamiast poprzestać na wezwaniu do uzupełnienia materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu obowiązków organów administracji w postępowaniu dowodowym, zwłaszcza w sprawach o nabycie nieruchomości z mocy prawa, oraz dopuszczalnych środków dowodowych.
Sprawa dotyczy specyficznego przepisu (art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną) i może mieć ograniczone zastosowanie do innych kategorii spraw.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Prezydent m.st. Warszawy, jako organ wykonawczy gminy, może być uznany za podmiot nieuprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Prezydent m.st. Warszawy działał jako reprezentant Miasta Stołecznego Warszawy, które miało interes prawny w sprawie, a zatem skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Prezydent m.st. Warszawy, jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego posiadającej interes prawny, działał jako reprezentant Miasta Stołecznego Warszawy, co czyniło wniosek o odrzucenie skargi nieuzasadnionym.
Czy organy administracji publicznej wywiązały się z obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu ustalenia, czy nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, a ich ustalenia były przedwczesne.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że organy administracji nie wykazały dostatecznie, iż nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Obowiązek zebrania materiału dowodowego spoczywał na organie, który nie mógł poprzestać na wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia dokumentacji, lecz powinien był aktywnie poszukiwać innych dowodów.
Jaki rodzaj dokumentacji jest wymagany do wykazania, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w określonym dniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykazanie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie musi ograniczać się wyłącznie do dokumentacji geodezyjno-prawnej z projektem podziału, ale może być oparte na innych dowodach, takich jak archiwalne zdjęcia lotnicze, mapy, zeznania świadków, czy dokumentacja stanowiąca podstawę zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustalenia granic zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną można dokonać na podstawie różnych źródeł dowodowych, a nie tylko dokumentacji geodezyjnej. Geodeta nie jest organem uprawnionym do ustalenia historycznego stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm. art. 11a § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz. U. poz. 872 ze zm. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Dz. U. poz. 872 ze zm. art. 73 § ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Dz. U. poz. 872 ze zm. art. 73 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
K.p.a. art. 63 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm. art. 42 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do stwierdzenia nabycia nieruchomości z mocy prawa. • WSA prawidłowo uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z powodu braków postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna została wniesiona przez nieuprawniony podmiot (zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). • Naruszenia przepisów K.p.a. przez organy administracji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. • Ustalenia faktyczne Sądu I instancji były błędne.
Godne uwagi sformułowania
nie mogą odnieść spodziewanego skutku zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i błędnej oceny okoliczności sprawy sprowadzające się jedynie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji • obowiązek dowodowy organu nie wyłącza jednak dowodowego obowiązku wnioskodawcy określenia żądania • nie dysponuje on bowiem żadnymi instrumentami, pozwalającymi na poprawne ustalenie niezbędnych faktów, chyba że geodeta jest w stanie to uczynić na podstawie innych dokumentów geodezyjnych i przedstawi to we właściwym opracowaniu • zasada oficjalności postępowania dowodowego nie jest zróżnicowana w zależności od tego, w jaki sposób postępowanie zostało wszczęte - z urzędu czy na wniosek strony.
Skład orzekający
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Mariola Kowalska
członek
Monika Nowicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu obowiązków organów administracji w postępowaniu dowodowym, zwłaszcza w sprawach o nabycie nieruchomości z mocy prawa, oraz dopuszczalnych środków dowodowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przepisu (art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną) i może mieć ograniczone zastosowanie do innych kategorii spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z nabyciem nieruchomości z mocy prawa i obowiązkami organów administracji w zakresie postępowania dowodowego, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Czy organ administracji zawsze musi udowodnić Twoje prawo? NSA wyjaśnia obowiązki dowodowe w sprawach o nabycie nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.