Orzeczenie · 2020-10-15

I OSK 1061/20Brak interesu prawnego w podziałe nieruchomości obciążonej służebnością

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2020-10-15

NSAAdministracyjneWysokansa

podział nieruchomościsłużebnośćinteres prawnystrona postępowaniak.p.a.gospodarka nieruchomościamiwznowienie postępowaniasąsiedztwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o umorzeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału działek. Sprawa wywodziła się z wniosku P.S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z grudnia 2017 r. zatwierdzającą podział działek ewidencyjnych. P.S. argumentował, że jest właścicielem nieruchomości obciążonej służebnością przejazdu i przechodu na rzecz działki nr [...], która została podzielona, co zwiększy obciążenie jego nieruchomości. Burmistrz wznowił postępowanie, ale następnie umorzył je, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki wznowienia, w tym terminowość wniosku. SKO utrzymało tę decyzję, wskazując, że P.S. nie był stroną postępowania o podział, a jego interes ma charakter jedynie faktyczny i powinien być dochodzony na drodze cywilnej. WSA w Krakowie uchylił decyzję SKO, uznając, że P.S. ma interes prawny do występowania w postępowaniu o podział, powołując się na art. 290 § 1 k.c. i skutki służebności po podziale nieruchomości władnącej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest ten, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, a interes prawny w postępowaniu o podział nieruchomości można wywodzić wyłącznie z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności z art. 97 u.g.n. Skarżący P.S. nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości podlegającej podziałowi, a zatem nie legitymował się interesem prawnym w tym postępowaniu. NSA stwierdził, że decyzja zatwierdzająca podział nie wpływa na sytuację prawną P.S. ani na treść służebności, a jedynie zmienia informację ewidencyjną. Sąd uznał, że wyrok WSA był błędny, uchylił go i oddalił skargę, uznając decyzję SKO o umorzeniu postępowania za zgodną z prawem. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o podział nieruchomości oraz zakresu interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich, zwłaszcza w kontekście obciążeń służebnościami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości władnącej obciążonej służebnością na rzecz nieruchomości sąsiedniej. Interpretacja interesu prawnego jest ściśle związana z przepisami u.g.n. i k.c.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, obciążonej służebnością na rzecz działki podlegającej podziałowi, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel sąsiedniej nieruchomości, który nie posiada tytułu prawnego do dzielonej działki, nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości.

Uzasadnienie

Interes prawny w postępowaniu o podział nieruchomości można wywodzić wyłącznie z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a konkretnie z art. 97 u.g.n., który wymaga posiadania praw rzeczowych do gruntu. Decyzja podziałowa nie wpływa na sytuację prawną właściciela sąsiedniej nieruchomości ani na treść służebności.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę na decyzję o umorzeniu postępowania wznowionego, powinien badać wszystkie przesłanki wznowienia, czy tylko te podniesione w skardze?

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, ale z urzędu bada nieważność postępowania. W niniejszej sprawie NSA uznał, że kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro skarżący nie miał interesu prawnego.

Uzasadnienie

NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. W sytuacji, gdy podstawowa przesłanka (interes prawny) nie została spełniona, inne kwestie proceduralne, takie jak terminowość wniosku o wznowienie postępowania, stają się bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga oddalona. Decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą wznowione postępowanie została uznana za zgodną z prawem.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustalenie interesu prawnego następuje w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego.

k.c. art. 290 § § 1

Kodeks cywilny

W razie podziału nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział.

u.g.n. art. 93 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.

u.g.n. art. 96 § ust. 1 i 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepisy dotyczące zatwierdzania projektu podziału nieruchomości.

u.g.n. art. 97 § ust. 1 i 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 148 § § 1 i § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy jego dalsze prowadzenie jest zbędne z innych przyczyn.

P.p.s.a. art. 134 § § 1