Orzeczenie · 2026-07-15

I GSK 98/24Solidarna odpowiedzialność członka zarządu zwrot środków UE

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
odpowiedzialnośćczłonek zarząduzwrot środkówUEdotacjeupadłośćKodeks spółek handlowychOrdynacja podatkowapostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. B. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego o solidarnej odpowiedzialności za zwrot środków z UE. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 116 OP, art. 21 PU, art. 11 PU, art. 2 Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania (art. 77 § 1 KPA, art. 84 KPA, art. 80 KPA, art. 7 KPA, art. 365 § 1 KPC). Kwestionował ustalenie stanu niewypłacalności spółki oraz momentu, w którym powinien był złożyć wniosek o upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są skuteczne, ponieważ nie zostały powiązane z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz z przepisami naruszonymi przez organy administracji. Sąd podkreślił, że zarzuty te były w istocie kierowane wobec decyzji ostatecznej, a nie wobec orzeczenia WSA. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące art. 116 OP nie poddają się kontroli kasacyjnej z powodu braku wskazania jednostki redakcyjnej przepisu, prawidłowej wykładni oraz powiązania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zarzuty dotyczące Prawa upadłościowego również nie mogły być skuteczne, gdyż dotyczyły etapu ustalania stanu faktycznego, a WSA prawidłowo odniósł się do kwestii wniosku o upadłość, opierając się na postanowieniu sądu rejonowego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania od skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a także zasady wiązania orzeczeń sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnosądowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zwrot środków z UE i interpretacji przepisów Prawa upadłościowego oraz Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w zakresie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zwrot środków publicznych, w szczególności w kontekście terminu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały naruszeń, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie były uzasadnione. Sąd niższej instancji prawidłowo ocenił brak przesłanek do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym i postanowieniu sądu rejonowego o oddaleniu wniosku o upadłość.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (KPA, KPC) podniesione w skardze kasacyjnej zostały skutecznie sformułowane i powiązane z przepisami p.p.s.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były skuteczne, ponieważ nie zostały prawidłowo powiązane z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz z przepisami naruszonymi przez organy administracji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były w istocie skierowane przeciwko decyzji ostatecznej, a nie przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, i nie spełniały wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Czy zarzuty naruszenia prawa materialnego (Ordynacja podatkowa, Prawo upadłościowe) podniesione w skardze kasacyjnej zostały skutecznie sformułowane i powiązane z przepisami p.p.s.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego nie poddawały się kontroli kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

NSA wskazał na brak precyzji w formułowaniu zarzutów dotyczących art. 116 OP i przepisów Prawa upadłościowego, a także na brak powiązania ich z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę.

Czy prawomocny wyrok sądu cywilnego dotyczący odpowiedzialności członka zarządu na gruncie KSH wiąże organy podatkowe i sądy administracyjne w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności na gruncie Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawomocny wyrok sądu cywilnego nie wiąże organów podatkowych i sądów administracyjnych w zakresie samodzielnych ustaleń faktycznych dotyczących przesłanek odpowiedzialności podatkowej na gruncie Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 365 § 1 KPC dotyczy wiązania orzeczeniem w sentencji, a nie w uzasadnieniu. Sądy administracyjne nie są związane ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu cywilnego i mają obowiązek samodzielnego badania przesłanek odpowiedzialności podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 41/23.

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten określa przesłanki solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki. Kluczowe jest wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub podjęto inne kroki restrukturyzacyjne, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.

PU art. 21 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

Przepis ten określa termin 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości od chwili zaistnienia stanu niewypłacalności.

PU art. 11 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

Przepis ten definiuje stan niewypłacalności jako sytuację, w której dłużnik nie wykonuje zobowiązań pieniężnych.

Pomocnicze

PU art. 13 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania.

KPA art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

KPA art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ administracji publicznej.

KPA art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość powołania biegłego w celu uzyskania wiadomości specjalnych.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania przed NSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

KPC art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądowych.

KPC art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Powaga rzeczy osądzonej wyroku prawomocnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.

KSH art. 299 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność członka zarządu na gruncie KSH.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada zaufania obywateli do państwa.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 116 OP, art. 21 ust. 1 PU, art. 11 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1a i 2 PU, art. 2 Konstytucji RP. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 84 KPA, art. 80 KPA w zw. z art. 7 KPA, art. 365 § 1 KPC) mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania (...) nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Prawomocny wyrok sądu cywilnego nie wiąże sądów administracyjnych w zakresie samodzielnych ustaleń faktycznych dotyczących przesłanek odpowiedzialności podatkowej.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Henryk Wach

sprawozdawca

Piotr Kraczowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a także zasady wiązania orzeczeń sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zwrot środków z UE i interpretacji przepisów Prawa upadłościowego oraz Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu, co jest częstym problemem w praktyce. Wyrok NSA precyzuje wymogi formalne skargi kasacyjnej i relację między orzecznictwem sądów cywilnych a administracyjnych.

Koniec z błędami w skardze kasacyjnej: NSA wyjaśnia, jak skutecznie kwestionować odpowiedzialność członka zarządu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst