Orzeczenie · 2026-05-19

I GSK 588/25Błędne pouczenie nie tworzy prawa do zaskarżenia 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-19
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc publicznaPFRONk.p.a.prawo procesoweskarga kasacyjnabłędne pouczenieniedopuszczalność wnioskuzwrot środków

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Postanowienie to stwierdzało niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nakazującą zwrot środków PFRON. Skarżący zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 9, 111, 112 i 113 k.p.a., argumentując, że organ błędnie pouczył go o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a WSA nie dostrzegł tego błędu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna była oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego i że nie można zastępować skarżącego w formułowaniu zarzutów. NSA wskazał, że błędne pouczenie organu o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji ostatecznej nie kreuje prawa do jego rozpoznania, jeśli takie prawo nie przysługuje na gruncie obowiązujących przepisów. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym ochrona wynikająca z art. 112 k.p.a. nie jest absolutna i nie może tworzyć praw tam, gdzie ich nie ma. NSA zaznaczył, że skarga na decyzję organu utrzymującą w mocy decyzję nakazującą zwrot środków PFRON jest rozpoznawana w odrębnym postępowaniu, a niniejsza sprawa dotyczy postanowienia o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 112 k.p.a. w kontekście błędnych pouczeń organów administracji i zasady praworządności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy prawo do zaskarżenia nie istnieje na gruncie przepisów, a jedynie zostało błędnie wskazane przez organ.

Zagadnienia prawne (2)

Czy błędne pouczenie organu o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji gdy takie prawo nie przysługuje na gruncie przepisów, może kreować prawo do jego rozpoznania przez organ lub sąd administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błędne pouczenie organu o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji ostatecznej nie może kreować prawa do jego rozpoznania przez organ ani przez sąd administracyjny, jeśli takie prawo nie wynika z obowiązujących przepisów.

Uzasadnienie

Ochrona wynikająca z art. 112 k.p.a. nie jest absolutna i nie może tworzyć praw strony tam, gdzie ich nie ma. Błędne pouczenie nie może zastępować obowiązującego porządku prawnego i nie nadaje organom funkcji prawotwórczej.

Czy naruszenie przepisów postępowania (art. 9, 111, 112, 113 k.p.a.) przez organ, polegające na błędnym pouczeniu strony, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ samo błędne pouczenie nie kreuje prawa do zaskarżenia, które nie przysługuje na gruncie przepisów, a tym samym nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Skuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem a hipotetyczną możliwością odmiennego wyniku sprawy. W tym przypadku, skoro prawo do wniosku nie istniało, błędne pouczenie nie mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 112

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron.

k.p.a. art. 111

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 113

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uzasadnienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 9 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. w zw. z art. 113 k.p.a. poprzez niezastosowanie, gdy organ dostrzegł swój błąd, ale opierając się na art. 111 k.p.a. uznał, że nie może uzupełnić decyzji po terminie. • Naruszenie art. 113 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA, że organ naruszył art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez ograniczenie postępowania dowodowego i błędne ustalenie, że nie można było sprostować omyłki w pouczeniu. • Naruszenie art. 112 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na niedostrzeżeniu przez WSA, że przepis ten nie może dawać władztwa absolutnego i nie uprzywilejowywać skarżącego, co spowodowało, że wadliwe pouczenie nie miało wpływu na rozpoznanie skargi.

Godne uwagi sformułowania

błędne pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może kreować prawa do jego rozpoznania • ochrona udzielana na podstawie art. 112 k.p.a. nie ma charakteru absolutnego i nie może stanowić o powstaniu takich praw strony w postępowaniu, tam gdzie nie zostały one w ogóle przyznane • odmienne zapatrywanie nadawałoby w istocie organom administracyjnym funkcję prawotwórczą i możliwość funkcjonowania niejako obok obowiązującego sytemu prawnego

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Joanna Salachna

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 112 k.p.a. w kontekście błędnych pouczeń organów administracji i zasady praworządności."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo do zaskarżenia nie istnieje na gruncie przepisów, a jedynie zostało błędnie wskazane przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu błędnych pouczeń w postępowaniu administracyjnym i wyjaśnia granice ochrony prawnej wynikającej z takich błędów, co jest istotne dla praktyków.

“Błędne pouczenie w urzędzie? Sąd wyjaśnia: to nie tworzy prawa do skargi!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst