Orzeczenie · 2026-05-26

I FSK 481/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT nierzetelne faktury 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-26
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturynierzetelność fakturkaruzela podatkowanależyta starannośćskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za lata 2017-2018. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe obsadzenie składu orzekającego (art. 16 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 179 i 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP) oraz błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że posługiwała się fakturami nierzetelnymi, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych (art. 141 § 4 P.p.s.a.). NSA uznał oba zarzuty za niezasadne. W odniesieniu do zarzutu wadliwego składu orzekającego, Sąd wskazał, że przepisy dotyczące niezawisłości i bezstronności sędziów, uwzględniające okoliczności powołania, zostały uregulowane w art. 5a P.u.s.a. od 15 lipca 2022 r., a spółka nie skorzystała z trybu badania tych wymogów. Ponadto, NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było jasne, spójne i umożliwiało kontrolę instancyjną, co wykluczało naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził od spółki na rzecz DIAS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wadliwego obsadzenia składu orzekającego w sądach administracyjnych oraz oceny nierzetelności faktur w kontekście karuzeli podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kwestia wadliwego obsadzenia sądu jest rozstrzygana w oparciu o aktualne przepisy P.u.s.a.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wadliwe obsadzenie składu orzekającego sądu administracyjnego, wynikające z procedury nominacyjnej sędziów, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na etapie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe obsadzenie składu orzekającego nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na etapie skargi kasacyjnej, jeśli strona nie skorzystała z trybu badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego zgodnie z art. 5a P.u.s.a., który wszedł w życie przed wydaniem wyroku.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy dotyczące niezawisłości i bezstronności sędziów, uwzględniające okoliczności powołania, zostały uregulowane w art. 5a P.u.s.a. od 15 lipca 2022 r. Ponieważ wyrok WSA zapadł po tej dacie, a strona nie skorzystała z przewidzianego trybu badania tych wymogów, nie może na etapie skargi kasacyjnej powoływać się na okoliczności wskazujące na potrzebę wyłączenia sędziego z powodu procedury powołania.

Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i brak wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku nie narusza art. 141 § 4 P.p.s.a., jeśli jest jasne, spójne i umożliwia kontrolę instancyjną, a sąd ustosunkował się do zarzutów i wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było jasne i spójne, umożliwiało kontrolę instancyjną, a sąd pierwszej instancji wykonał ciążący na nim obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do wszystkich zgłoszonych zarzutów.

Czy posługiwanie się przez podatnika fakturami, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, w sytuacji, gdy w łańcuchu transakcji uczestniczył 'bufor' i 'znikający podatnik', świadczy o udziale podatnika w oszustwie karuzelowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Samo ustalenie, że w łańcuchu transakcji uczestniczył bufor i znikający podatnik, nie świadczy automatycznie o udziale podatnika w oszustwie karuzelowym. Kluczowe jest wykazanie, że podatnik posługiwał się fakturami nierzetelnymi podmiotowo lub przedmiotowo i nie dochował należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy wykazały, iż skarżąca posługiwała się fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, były nierzetelne podmiotowo, a skarżąca przy dochowaniu należytej staranności mogła się o tym przekonać. Organ wykazał, że strona nie dochowała należytej staranności, czym umożliwiła dokonanie oszustwa naruszającego budżet państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki P. sp. z o.o.

Przepisy (12)

Główne

P.u.s.a. art. 5a § § 1-19

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy dotyczące wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, uwzględniające okoliczności powołania, obowiązujące od 15 lipca 2022 r.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku, które powinno umożliwiać kontrolę instancyjną.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 16 § § 1-2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące nieważności postępowania w przypadku nienależytego obsadzenia sądu.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 187 § ust. 1 pkt 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka nieważności postępowania w przypadku nienależytego obsadzenia sądu.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

u.p.t.u. art. 112c

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 16 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 179 i 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP poprzez wydanie wyroku przez sąd nienależycie obsadzony. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca posługiwała się fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych.

Godne uwagi sformułowania

nie może na etapie skargi kasacyjnej powoływać się na okoliczności, które wskazywały na potrzebę wyłączenia sędziego, z powołaniem się na naruszenie bezstronności i niezawisłości ze względu na procedurę powołania sędziego. • uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem • organy wykazały natomiast, że skarżąca posługiwała się fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Były to dokumenty nierzetelne podmiotowo, gdyż N. nie nabywała i nie sprzedawała palet drewnianych.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Janusz Zubrzycki

sprawozdawca

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wadliwego obsadzenia składu orzekającego w sądach administracyjnych oraz oceny nierzetelności faktur w kontekście karuzeli podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kwestia wadliwego obsadzenia sądu jest rozstrzygana w oparciu o aktualne przepisy P.u.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z obsadzeniem składu sądu oraz merytorycznych dotyczących odpowiedzialności podatkowej za nierzetelne faktury w kontekście oszustw VAT. Jest to interesujące dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Wadliwy skład sądu czy nierzetelne faktury? NSA rozstrzyga kluczowe zarzuty w sprawie VAT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst