Orzeczenie · 2026-04-08

I FSK 1777/25VAT miejsce świadczenia usług zagranicznych kontrahentów 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-08
NSAPodatkoweWysokansa
VATmiejsce świadczenia usługkontrahenci zagraniczniopodatkowaniestawka 0%stawka 23%ustawa o VATprawo unijnerozporządzenie 282/2011TSUE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz spółki P. sp. z o.o. sp. k. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku od towarów i usług za październik 2020 r. Spółka stosowała stawkę 0% dla usług świadczonych na rzecz zagranicznych kontrahentów (B. Ltd z Malty i E. Ltd z Singapuru), twierdząc, że miejscem świadczenia usług są te kraje. Organy podatkowe uznały jednak, że kontrahenci ci faktycznie prowadzili działalność w Polsce, a usługi były tam wykorzystywane, co uzasadniało zastosowanie stawki 23% zgodnie z art. 28b ust. 2 ustawy o VAT. WSA uchylił decyzję organu, ale w uzasadnieniu sam przesądził, że usługi nie zostały wykonane na rzecz B. i E. jako podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, co było sprzeczne z jego własnym zastrzeżeniem o nieprzesądzaniu o wyniku sprawy. NSA oddalił obie skargi kasacyjne, uznając, że WSA błędnie wkroczył w kompetencje organów podatkowych, przesądzając o stanie faktycznym. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy spółka faktycznie świadczyła usługi na rzecz B. i E. jako podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a dopiero następnie można rozważać miejsce świadczenia tych usług. NSA nakazał organom podatkowym ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych wytycznych, jednocześnie stwierdzając, że uzasadnienie wyroku WSA było w znacznej mierze błędne, ale samo uchylenie decyzji było zasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym, zasady prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach VAT dotyczących usług transgranicznych, oraz obowiązki organów podatkowych w zakresie badania rzeczywistej działalności gospodarczej kontrahentów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z opodatkowaniem usług świadczonych na rzecz zagranicznych podmiotów, których rzeczywista działalność jest kwestionowana. Interpretacja przepisów może ewoluować w świetle dalszego orzecznictwa TSUE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy usługi świadczone przez polską spółkę na rzecz zagranicznych kontrahentów, którzy formalnie posiadają siedziby za granicą, ale ich rzeczywista działalność koncentruje się w Polsce, powinny być opodatkowane w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego zbadania przez organy podatkowe, ponieważ WSA błędnie przesądził o braku usług i kierunku opodatkowania, naruszając tym samym kompetencje organów podatkowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie powinien był przesądzać o braku usług i miejscu ich świadczenia, ponieważ kluczowe jest ustalenie, czy usługi zostały faktycznie wykonane na rzecz podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a dopiero potem rozważanie miejsca tej działalności. Organy podatkowe nie zbadały tej kwestii wystarczająco wnikliwie.

Czy WSA, uchylając decyzję organu podatkowego, może sam przesądzać o stanie faktycznym sprawy, zamiast przekazać ją do ponownego rozpoznania organom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA nie może przesądzać o stanie faktycznym sprawy, ponieważ narusza to zasady postępowania i kompetencje organów podatkowych.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA, mimo że prawidłowo uchylił decyzję organu z powodu braków w ustaleniach faktycznych, to sam wkroczył w kompetencje organów podatkowych, dokonując własnych ustaleń faktycznych i przesądzając o wyniku sprawy. Powinien był jedynie wskazać na braki i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Czy polska spółka świadcząca usługi na rzecz zagranicznych kontrahentów ma obowiązek badania ich statusu jako podatników VAT i rzeczywistej działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego zbadania przez organy podatkowe, z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego i orzecznictwa TSUE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ocena prawna WSA dotycząca obowiązku badania statusu kontrahentów i miejsca świadczenia usług była przedwczesna, ponieważ organy podatkowe nie poczyniły jeszcze niezbędnych ustaleń faktycznych. Spółka zarzucała błędną wykładnię przepisów prawa materialnego przez WSA, ale NSA uznał te zarzuty za chybione na tym etapie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k.

Przepisy (32)

Główne

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 28b § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 28c § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 28b § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 28a § pkt 1 lit. a i b

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 2

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie 282/2011 art. 17 § ust. 1

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Rozporządzenie 282/2011 art. 18 § ust. 1 lit. a i ust. 3 lit. b

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Rozporządzenie 282/2011 art. 19 § zd. 2

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Rozporządzenie 282/2011 art. 20

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Rozporządzenie 282/2011 art. 21

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Rozporządzenie 282/2011 art. 22 § ust. 1

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 2006/112/WE art. 43

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Dyrektywa 2006/112/WE art. 44

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

P.Przed. art. 2

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. Prawo przedsiębiorców

P.Przed. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. Prawo przedsiębiorców

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie przesądził o stanie faktycznym sprawy, naruszając tym samym kompetencje organów podatkowych. • Decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa z powodu braków w ustaleniach faktycznych dotyczących rzeczywistego charakteru usług i działalności kontrahentów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego przez WSA. • Zarzuty organu dotyczące nieuchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nie może 'podstawić' własnej oceny pod ocenę organów podatkowych. • To samo zaplecze personalne nie może być wykorzystywane jednocześnie do świadczenia i odbioru tych samych usług. • W imię prawa do obrony Skarżącej Sąd nie może obecnie uznać, że organy podatkowe poprawnie zastosowały do usług Spółki stawkę 23% – ale z powodów innych niż wskazane w zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący sprawozdawca

Bartosz Wojciechowski

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądu administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym, zasady prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach VAT dotyczących usług transgranicznych, oraz obowiązki organów podatkowych w zakresie badania rzeczywistej działalności gospodarczej kontrahentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z opodatkowaniem usług świadczonych na rzecz zagranicznych podmiotów, których rzeczywista działalność jest kwestionowana. Interpretacja przepisów może ewoluować w świetle dalszego orzecznictwa TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii opodatkowania VAT usług transgranicznych i granic kontroli sądowej nad postępowaniem podatkowym, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

“NSA: Sąd nie może zastąpić organu podatkowego w ustalaniu faktów. Kluczowe pytania o VAT od usług dla zagranicznych firm pozostają otwarte.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst