Orzeczenie · 2026-05-07

I FNP 27/25Odrzucenie skargi niezgodnosc z prawem 22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-07
NSAPodatkoweŚredniansa
VATskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemprawomocne orzeczeniesąd administracyjnyskład sąduniezależność sądownictwapraworządnośćpostępowanie dowodowezarzut naruszenia prawa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę N.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 79/23. Skarga ta dotyczyła sprawy ze skarg kasacyjnych N.B. i Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku WSA w Szczecinie, który z kolei dotyczył decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za lata 2011-2012. Skarżący zarzucił wyrokowi NSA naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Konstytucji RP, wskazując na wadliwy skład sądu oraz brak rzetelnego procesu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić skargę. Uzasadnienie opiera się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności na art. 285a § 1 i § 3 oraz art. 285h § 1 i § 2. Sąd podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym i subsydiarnym, dopuszczalnym tylko wtedy, gdy wzruszenie orzeczenia w innych trybach (w tym wznowienie postępowania) nie było i nie jest możliwe. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał tej przesłanki, ponieważ istniała możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 270 i 271 p.p.s.a. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że skarżący miał możliwość kwestionowania składu sądu od dnia doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia, a także mógł skorzystać z przepisów dotyczących badania niezawisłości i bezstronności sędziego. Brak skorzystania z tych możliwości skutkował odrzuceniem skargi. Sąd orzekł również o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, subsydiarność tego środka, możliwość kwestionowania składu sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego środka prawnego (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego przesłanek formalnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy wzruszenie orzeczenia w innych środkach prawnych było lub jest możliwe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa.

Uzasadnienie

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym i subsydiarnym. Jej dopuszczalność wymaga wykazania, że wzruszenie orzeczenia w innych trybach, w tym wznowienie postępowania, nie było i nie jest możliwe. W niniejszej sprawie istniała możliwość wznowienia postępowania, co czyni skargę niedopuszczalną.

Czy skarżący miał możliwość kwestionowania składu sądu orzekającego w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący miał możliwość kwestionowania składu sądu.

Uzasadnienie

Skarżący miał świadomość składu sądu od momentu doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia i mógł zgłosić wnioski w tym zakresie. Ponadto, od 15 lipca 2022 r. istnieje możliwość zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Brak skorzystania z tych możliwości uniemożliwia skuteczne podnoszenie zarzutów w tym zakresie w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 285e § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

p.p.s.a. art. 285a § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej.

p.p.s.a. art. 285h § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli skarga niespełniająca wymagań określonych w art. 285e § 1.

p.p.s.a. art. 285h § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 285a § 2.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 270

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona lub orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.

p.u.s.a. art. 5a

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

o.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o zwrocie wpisu od skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna, gdy możliwe jest wzruszenie orzeczenia innymi środkami prawnymi (np. wznowienie postępowania). • Skarżący miał możliwość kwestionowania składu sądu w toku postępowania.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu • zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa • skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została przez ustawodawcę uregulowana jako szczególny środek prawny, dopuszczalny dopiero wtedy, gdy nie było i nie jest możliwe wzruszenie orzeczenia w żadnym trybie

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Marek Kołaczek

sprawozdawca

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, subsydiarność tego środka, możliwość kwestionowania składu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka prawnego (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego przesłanek formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego środka prawnego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, oraz kwestii proceduralnych związanych ze składem sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

“Kiedy można skarżyć prawomocny wyrok sądu? NSA wyjaśnia ograniczenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst