I FNP 27/25

I FNP 27/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący/
Marek Kołaczek /sprawozdawca/
Ryszard Pęk
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 285e § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi N.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2023 r., sygn. akt. I FSK 79/23, w sprawie ze skarg kasacyjnych N.B. oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 351/22 w sprawie ze skargi N.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr 3201-IOV1.4103.8.2022.14; IOV1.45.4103.8.2022.B w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. oraz styczeń 2012 r. postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2. zwrócić N.B. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę 200 zł (słownie: dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 24 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 79/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne N.B. (dalej: Skarżący) oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 5 października 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 351/22
w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: DIAS, Organ drugiej instancji) z 12 kwietnia 2022 r.
w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. oraz styczeń 2012 r.
1.2. Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I FSK 79/23.
Na podstawie art. 285e § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: u.p.t.u.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 45 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
1) orzekania w sprawie przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (data wejścia w życie: 17.01.2018 r.), tj. skład sądu niezgodny z przepisami;
2) niezapewnienie stronie skarżącej prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu m.in. poprzez brak odniesienia się przez NSA do wszystkich zarzutów Skarżącego, nieprawidłowego przeprowadzenia dowodów;
3) nieuwzględnienie charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego przez organ podatkowy jako instrumentalnego, a tym samym naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej: o.p.), nadto art. 207, 210 o.p.,
- co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 285e § 1 pkt 4 p.p.s.a. wskazał na powstanie szkody będącej bezpośrednią przyczyną wydania zaskarżonego orzeczenia, w postaci utraty wizerunku Skarżącego oraz poniesionej przez niego szkody majątkowej, przy czym szczegółowe uzasadnienie i uprawdopodobnienie ich wystąpienia zawarto w uzasadnieniu niniejszej skargi.
1.3. Na podstawie art. 285a § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
1.4. Organ drugiej instancji w odpowiedzi na skargę Skarżącego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu.
2.2. Przystępując do oceny wniesionej w tej sprawie skargi o stwierdzenie niegodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy przypomnieć, że według art. 285a § 1 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z kolei zgodnie z art. 285a § 3, od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.
Zgodnie z art. 285h § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 285e § 1 (zgodnie zaś z art. 285e § 1 pkt 5 p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe), jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Zaś w myśl § 2 tego przepisu skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 285a § 2.
Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - również w przypadku skargi od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszonej na podstawie art. 285a § 3 p.p.s.a. - jest niemożność uchylenia lub zmiany orzeczenia w drodze innych środków prawnych, w tym również w wyniku skargi o wznowienie postępowania (por. postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I FNP 6/19, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie ograniczenie dopuszczalności skargi wynika z jej nadzwyczajnego i subsydiarnego wobec innych środków zaskarżenia charakteru – skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została przez ustawodawcę uregulowana jako szczególny środek prawny, dopuszczalny dopiero wtedy, gdy nie było i nie jest możliwe wzruszenie orzeczenia w żadnym trybie, a stronie pozostaje jedynie dochodzenie odszkodowania.
2.3. We wniosku Skarżący wskazał, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Stanowisko to nie jest zasadne. Nie uwzględnia bowiem regulacji odnoszących się do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie zaś do treści art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.
Nie opiera się zatem na prawdzie stwierdzenie zawarte w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Bez znaczenia jest, że Skarżący z tej możliwości nie skorzystała.
2.4. W dalszej kolejności warto przypomnieć Skarżącemu, że z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), wszedł w życie przepis art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Przewiduje on możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Zatem mając świadomość składu Sądu - od dnia doręczenia pełnomocnikowi Skarżącego zawiadomienia o wyznaczeniu terminu i składu posiedzenia Skarżący nie skorzystał również z tej możliwości. W toku rozprawy pełnomocnik Skarżącego nie zgłosił żadnych wniosków i przeszkód do rozpoznania sprawy w tym w zakresie składu orzekającego. W żadnym momencie zatem nie kwestionował prawidłowości wyznaczonego składu.
2.5. Biorąc pod uwagę powyższe, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należało odrzucić na podstawie art. 285h § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 285j p.p.s.a.
2.6. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.
Ryszard Pęk Arkadiusz Cudak Marek Kołaczek
sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA