I CSK 2796/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2023 r. w sprawie o zapłatę. Bank wnosił o przyjęcie skargi do rozpoznania, argumentując, że jest ona oczywiście uzasadniona, a także że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że przesłanki oczywistej zasadności skargi, istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów nie zostały spełnione. Sąd odniósł się do kwestii nieważności postępowania w kontekście składu orzekającego sądu drugiej instancji, wskazując na uchwałę Sądu Najwyższego III PZP 6/22, która rozstrzygnęła tę kwestię. W odniesieniu do istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący musi przedstawić nowe zagadnienie o znaczeniu precedensowym lub dla rozwoju prawa, czego w ocenie Sądu nie uczyniono. Sąd szczegółowo omówił podniesione przez skarżącego pytania prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym kwestie ustalania kursów walut, możliwości obowiązywania umowy po usunięciu klauzuli abuzywnej, substytucji normą dyspozytywną, wpływu aneksu na abuzywność oraz obowiązku informacyjnego sądu. Sąd stwierdził, że kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w oparciu o orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Podobnie, Sąd uznał, że potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości nie została wykazana, ponieważ orzecznictwo Sądu Najwyższego, uwzględniające judykaturę TSUE, wyjaśniło już kwestie abuzywności klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie oceny, czy podniesione zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do CHF stanowią istotne zagadnienie prawne lub wymagają wykładni przepisów budzących wątpliwości.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość praktyczna wynika z utrwalonego stanowiska SN co do braku potrzeby dalszego rozstrzygania pewnych kwestii w postępowaniu kasacyjnym.
Zagadnienia prawne (8)
Czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy na podstawie art. 65 § 1 i 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. z innymi przepisami, w tym z analogii, że wartość waluty obcej określa się według kursu średniego NBP?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego po usunięciu postanowienia abuzywnego, należy brać pod uwagę stan prawny z dnia zawarcia umowy, dnia powstania sporu, czy dnia orzekania?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego nie może obowiązywać, dochodzi do automatycznej substytucji normą dyspozytywną, o ile zastosowanie środków krajowych zapewnia doprowadzenie do sytuacji, jaka miałaby miejsce, gdyby umowa nie zawierała tego abuzywnego postanowienia?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy art. 358 § 2 k.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej określającej sposób ustalenia kursu franka szwajcarskiego?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy w sytuacji, gdy kredytobiorca wystąpił z inicjatywą zawarcia aneksu doprecyzowującego kursy, miał możliwość rezygnacji, a SOKiK uznał sposób tworzenia kursów w aneksie za nie naruszający interesów konsumenta, można mówić, że konsument nie wyraził świadomej zgody na dalsze obowiązywanie określonego postanowienia?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy obowiązek poinformowania konsumenta przez sąd o konsekwencjach prawnych wynikających z unieważnienia umowy kredytu obejmuje konieczność poinformowania o możliwości dochodzenia przez Bank roszczeń z tytułu unieważnienia umowy, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Które postanowienia umów kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego są abuzywne, jeśli sąd stwierdzi, że uprawnienie banku do jednostronnego ustalania kursu narusza interes konsumenta: wyłącznie klauzula kursowa, czy też wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji (klauzula kursowa i klauzula ryzyka walutowego)?
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego, w tym sposobu ustalania kursów walut i możliwości dalszego obowiązywania umowy, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą SN III PZP 6/22, takie postępowanie prowadzi do nieważności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, która rozstrzygnęła, że rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie przepisów specustawy COVID-19 ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania. Jednakże, ponieważ uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, Sąd uznał, że nie można mówić o nieważności postępowania w tej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (28)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - występowanie istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Definicja i skutki klauzul niedozwolonych (abuzywnych).
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skutek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania, w tym przez rozpoznanie sprawy w niewłaściwym składzie.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis specustawy COVID-19 dotyczący składu sądu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Skutki prawne czynności prawnej.
u.p.w. art. 41
Ustawa - Prawo wekslowe
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Określenie wartości waluty obcej.
k.c. art. 353 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Granice swobody umów.
k.c. art. 353^1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § ust. 1
Dyrektywa 93/13/EWG
Konsekwencje prawne nieuczciwego warunku.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § ust. 1 i 2
Dyrektywa 93/13/EWG
Środki ochrony konsumentów przed nieuczciwymi warunkami.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Postępowanie prejudycjalne.
TFUE art. 288
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Aktów instytucji Unii.
TUE art. 4 § ust. 3
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy.
k.p.c. art. 212 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozszerzenia powództwa.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
u.NBP art. 24 § ust. 3
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
k.p.c. art. 15 § zzs^1 ust. 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis specustawy COVID-19 dotyczący składu sądu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. • Istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Naruszenie art. 367 § 3 k.p.c. w związku z art. 15 zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 poprzez rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego, zamiast trzech.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. • Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy. • Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 (...) rozstrzygnął, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego (...) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (...) i prowadzi do nieważności postępowania. • Biorąc pod uwagę, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania. • Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej. […]
Skład orzekający
Karol Weitz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie oceny, czy podniesione zagadnienia prawne dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych do CHF stanowią istotne zagadnienie prawne lub wymagają wykładni przepisów budzących wątpliwości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość praktyczna wynika z utrwalonego stanowiska SN co do braku potrzeby dalszego rozstrzygania pewnych kwestii w postępowaniu kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytów frankowych, mimo że nie merytoryczne, zawiera obszerne omówienie dotychczasowego orzecznictwa SN i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych, co jest cenne dla prawników i konsumentów.
“Sąd Najwyższy: Czy Twoje pytania o kredyt frankowy są już "oczywiste" dla SN? Analiza odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.