I CSK 1330/25Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej kredyt frankowy 64
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie SSO Dariusz Pawłyszcze na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2026 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2024 r. (V ACa 814/23). Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego dla osób fizycznych waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF), zawartej w grudniu 2007 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy (I C 444/21) ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z tej umowy i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot świadczeń pieniężnych w łącznej wysokości 295 385,40 zł. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku. Sąd drugiej instancji uznał, że bank nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego, a wadliwość klauzul indeksacyjnych wynikała z odesłania do tabel kursowych banku oraz obciążenia kredytobiorcy nieograniczonym ryzykiem kursowym. Sąd Apelacyjny uznał postanowienia umowy za niedozwolone w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ pozwalały bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej i nie zostały sformułowane jednoznacznie. Ze względu na brak kursu koniecznego do indeksacji, wszystkie postanowienia umowy dotyczące indeksacji uznano za nieważne, a umowa nie mogła nadal obowiązywać bez tych warunków, co skutkowało roszczeniem o zwrot spłaconych środków jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.). Pozwany bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc zarzuty dotyczące istotnych zagadnień prawnych (upadek umowy, sposób ustalenia oprocentowania kredytu złotowego, jednoznaczność klauzul informacyjnych) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych (art. 385¹ k.c., dyrektywa 93/13, art. 353¹ k.c., art. 58 k.c., Konstytucja RP). Bank zarzucił również nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może być podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest władny badać okoliczności ważności postępowania przed sądem pierwszej instancji w ramach bezpośredniej kasacyjnej kontroli. Ponadto, Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania klauzul waloryzacyjnych za niedozwolone, nie można przyjąć, że miejsce tych postanowień zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej, a umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Tezy te uniemożliwiły przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczyły możliwość trwania stosunku prawnego po usunięciu z umowy źródła kursu walutowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie skutków abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych oraz brak możliwości badania nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji w ramach skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN i nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii abuzywności poszczególnych klauzul, lecz ich skutków prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania postanowień waloryzacyjnych umowy kredytu indeksowanego za abuzywne lub nieważne, a jednocześnie stwierdzenia, że nie jest możliwe utrzymanie indeksowanego charakteru umowy, skutkiem eliminacji tych postanowień jest upadek umowy w całości, czy też przekształcenie jej w kredyt złotowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie, co oznacza, że nie można przyjąć, iż miejsce abuzywnych postanowień zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej, a umowa nie może nadal obowiązywać bez kwestionowanych warunków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22), która przesądza, że w przypadku abuzywności klauzul waloryzacyjnych, umowa nie może być dalej wykonywana w zmienionej formie, a jej dalsze obowiązywanie w pozostałym zakresie jest niemożliwe.
Jakie oprocentowanie należy przyjąć dla wyliczenia odsetek od hipotetycznego kredytu złotowego w przypadku stwierdzenia, że skutkiem abuzywności lub nieważności postanowień waloryzacyjnych jest eliminacja mechanizmu waloryzacji i przekształcenie umowy w kredyt złotowy?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte w niniejszym postanowieniu, gdyż Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Kwestia oprocentowania kredytu złotowego nie została rozstrzygnięta, ponieważ Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, opierając się na uchwale III CZP 25/22.
Czy w przypadku, gdy konsument został szczegółowo poinformowany o ryzyku kursowym związanym z kredytem waloryzowanym kursem waluty obcej i potwierdził to pisemnym oświadczeniem, klauzule obciążające go ryzykiem kursowym mają charakter jednoznaczny i nie stanowią postanowień niedozwolonych?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte w niniejszym postanowieniu, gdyż Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Kwestia jednoznaczności klauzul informacyjnych i ich wpływu na abuzywność nie została rozstrzygnięta, ponieważ Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Czy zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie jest władny badać okoliczności ważności postępowania przed sądem pierwszej instancji w ramach bezpośredniej kasacyjnej kontroli wyroku sądu drugiej instancji. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien opierać się na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista zasadność skargi).
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. G. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| [...]. S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy uznania postanowień umowy za niedozwolone (abuzywne).
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
u.s.n. art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa moc wiążącą uchwał pełnego składu Izby Cywilnej SN.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
W związku z art. 405 k.c., stanowi podstawę roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu korzyści uzyskanych bez podstawy prawnej.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania.
k.p.c. art. 148¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania spraw na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 210 § § 2¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku pouczania stron.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny postanowień umowy w chwili jej zawarcia.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów.
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może być podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN (III CZP 25/22) wyklucza możliwość trwania stosunku prawnego po usunięciu z umowy źródła kursu walutowego.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. • Istotne zagadnienia prawne dotyczące upadku umowy kredytu frankowego i sposobu jego przekształcenia. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych dotyczących abuzywności i nieważności klauzul waloryzacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy - rozpoznając skargę kasacyjną - nie jest władny w ramach bezpośredniej kasacyjnej kontroli wyroku sądu drugiej instancji badać okoliczności ważności (nieważności) postępowania przed sądem pierwszej instancji. • Nie można stwierdzić nieważności postępowania w rozumieniu tego przepisu, gdy strona podjęła czynności w procesie, nawet doznając utrudnień w popieraniu dochodzonych roszczeń lub obronie przed żądaniami strony przeciwnej. • W razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. • W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie skutków abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych oraz brak możliwości badania nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji w ramach skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN i nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii abuzywności poszczególnych klauzul, lecz ich skutków prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i stanowi ważny głos Sądu Najwyższego w tej materii, potwierdzając utrwaloną linię orzeczniczą.
“Sąd Najwyższy stawia kropkę nad 'i' w sprawie kredytów frankowych: co oznacza upadek umowy?”
Dane finansowe
zwrot świadczeń pieniężnych: 295 385,4 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.