I CSK 1330/25

I CSK 1330/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
7 października 2026 r. 
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: 
  
SSN Dariusz Pawłyszcze 
  
na posiedzeniu niejawnym 7 października 2026 r. w Warszawie 
w sprawie z powództwa S. G. i A. G. 
przeciwko […]. S.A. w W. 
o ustalenie i zapłatę, 
na skutek skargi kasacyjnej […]. S.A. w W. 
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 20 listopada 2024 r., V ACa 814/23, 
  
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
  
(G.G.)  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

I CSK 1330/25 
2 
 
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem z 7 grudnia 2022 r., I C 444/21, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy ustalił 
nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu waloryzowanego 
kursem franka szwajcarskiego (CHF) oraz zasądził od pozwanego banku na rzecz 
powodowych kredytobiorców po 295 385,40 zł z odsetkami i oddalił powództwo 
w pozostałym zakresie. 
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił 
apelację pozwanego banku. 
Sąd drugiej instancji ustalił, że 24 grudnia 2007 r. poprzednik prawny 
pozwanego banku zawarł z powodami umowę o kredyt hipoteczny dla osób 
fizycznych waloryzowany kursem franka szwajcarskiego. Wysokość kredytu została 
ustalona na 640 000 zł. Kredyt wyrażony w walucie waloryzacji na koniec 18 grudnia 
2007 r., według kursu kupna waluty z tabeli kursowej banku, wynosił 300 018,75 
CHF. Okres kredytowania miał wynosić 360 miesięcy. Raty kapitałowo-odsetkowe 
miały być spłacane w złotych po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży 
CHF z tabeli kursowej banku obowiązującego na dzień spłaty z godziny 14:50. 
Kredytobiorcy do 5 lutego 2008 r. do 2 marca 2021 r. spełnili na rzecz banku 
świadczenia pieniężne w łącznej wysokości 295 385,40 zł. Umowa nie została 
wypowiedziana, a kredytobiorcy w dalszym ciągu spłacają swoje zobowiązanie. 
Sąd drugiej instancji uznał, że bank nie wywiązał z obowiązku informacyjnego 
w stosunku do kredytobiorców. Wadliwość klauzul indeksacyjnych wynika nie tylko 
z tego, iż obejmują one odesłanie do tabel kursowych sporządzanych przez bank, 
bez wskazania w umowie precyzyjnych i weryfikowalnych dla kredytobiorcy-
konsumenta zasad jego ustalania, ale również z tego, że wynika z nich obciążenie 
kredytobiorcy nieograniczonym ryzykiem kursowym, o którym nie został 
poinformowany. Nie sposób bowiem uznać, że o takim poinformowaniu przesądza 
standardowy wzór oświadczenia kredytobiorcy. 
Sąd drugiej instancji uznał za niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. 
postanowienia umowy określające zasady przeliczenia udzielonego kredytu i 
spłacanych rat na CHF, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty 
obcej. Przy tym postanowienia te określają główne świadczenia stron, lecz nie 

I CSK 1330/25 
3 
 
zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, ponieważ umowa nie zawierała 
mechanizmu kształtowania kursu CHF przez bank. Ze względu na brak kursu 
koniecznego do stosowania indeksacji, wszystkie postanowienia umowy dotyczące 
indeksacji są nieważne. Umowa nie może nadal obowiązywać bez kwestionowanych 
warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru 
głównego przedmiotu umowy. Dlatego kredytobiorcom przysługuje roszczenie 
o zwrot spłaconych środków pieniężnych, jako świadczenia nienależnego ( art. 410 
§ 1 w związku z art. 405 k.c.).  
Pozwany bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł 
o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na: 
1) występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych: 
a) czy w przypadku gdy postanowienia waloryzacyjne umowy kredytu 
indeksowanego (waloryzowanego ), określające wysokość kwoty kredytu i wysokość 
rat kapitałowo-odsetkowych wyrażoną w walucie obcej poprzez odesłanie do kursów 
publikowanych w tabelach kursowych banku-kredytodawcy, zostają uznane za 
bezskuteczne, jako postanowienie niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 i 2 k.c. 
(abuzywne) lub nieważne, a jednocześnie Sąd stwierdzi, że nie jest możliwe 
utrzymanie indeksowanego (waloryzowanego) charakteru umowy, to czy skutkiem 
ich eliminacji z umowy jest (1) stwierdzenie, że sporna umowa upada w całości, czy 
też (2) eliminacja mechanizmu waloryzacji z umowy i przekształcenie jej z mocą 
wsteczną w kredyt złotowy. 
b) jakie oprocentowanie należy przyjąć dla wyliczenia odsetek od 
hipotetycznego kredytu złotowego w przypadku stwierdzenia, że skutkiem 
abuzywności lub nieważności postanowień waloryzacyjnych zawartych w umowie 
kredytu indeksowanego (waloryzowanego) jest eliminacja mechanizmu waloryzacji z 
umowy i przekształcenie jej z mocą wsteczną w kredyt złotowy, w szczególności czy 
powinno być to (1) zmienne oprocentowanie oparte na stawce bazowej WIBOR 3M; 
(2) stałe oprocentowanie w wysokości ustalonej przez strony w dniu zawarcia umowy 
kredytu indeksowanego (waloryzowanego), wpisane do tej umowy; czy też (3) 
zmienne oprocentowanie oparte na stawce bazowej właściwej dla waluty waloryzacji, 
czyli np. LIBOR 3M dla CHF (w przypadku umowy zawierającej odniesienie do kursu 
franka szwajcarskiego). 

I CSK 1330/25 
4 
 
c) czy w przypadku, gdy proces poinformowania konsumenta o ryzykach, 
wynikających z wprowadzenia do umowy kredytu klauzul przewidujących indeksację 
(waloryzację) kursem waluty obcej, polegał na przedstawieniu konsumentowi 
szczegółowej informacji o ryzyku kursowym związanym z zaciągnięciem kredytu, a 
konsument potwierdził przekazanie tej szczegółowej i wyczerpującej informacji 
poprzez złożenie pisemnego oświadczenia, to czy klauzule obciążające konsumenta 
ryzykiem kursowym mają charakter jednoznaczny i nie stanowią postanowień 
niedozwolonych w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.; 
2) potrzebę wykładni przepisów prawnych: 
a) art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 7 ust. 1 i 8b ust. 1 dyrektywy 93/13 
(w odniesieniu do abuzywności klauzul waloryzacyjnych) oraz art. 3531 k.c. 
w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c. (w odniesieniu do nieważności klauzul waloryzacyjnych), 
w zw. z art. 2, 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 
b) art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 7 ust. 1 i 8b ust. 1 dyrektywy 93/13 
(w odniesieniu do abuzywności klauzul waloryzacyjnych) oraz art. 3531 k.c. 
w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c.; 
c) art. 3851 § 1 k.c., tj., czy poinformowanie konsumenta o ryzykach 
wynikających z wprowadzenia do umowy kredytu klauzul przewidujących indeksację 
(waloryzację) kursem waluty obcej, polegające na przedstawieniu konsumentowi 
szczegółowej informacji o ryzyku kursowym związanym z zaciągnięciem kredytu, 
powoduje że klauzule obciążające konsumenta ryzykiem kursowym mają charakter 
jednoznaczny i nie stanowią postanowień niedozwolonych w rozumieniu art. 3851 § 1 
k.c. 
Skarżący powołał się również na nieważność postępowania ze względu na to, 
że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym, mimo braku 
uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, nie rozpoznał 
wniosku banku o dowód z umów kredytów lub pożyczek hipotecznych wraz 
z wszelkimi złącznikami oraz aneksami, a także wydał wyrok na posiedzeniu 
niejawnym, mimo braku uprzedniego wydania postanowienia w przedmiocie 
zamknięcia rozprawy, co skutkowało pozbawieniem banku możności dalszej obrony 
jego praw. 
 

I CSK 1330/25 
5 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności 
nie może uzasadniać zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej 
instancji, ponieważ Sąd Najwyższy - rozpoznając skargę kasacyjną - nie jest władny 
w ramach bezpośredniej kasacyjnej kontroli wyroku sądu drugiej instancji badać 
okoliczności ważności (nieważności) postępowania przed sądem pierwszej instancji. 
W takiej sytuacji wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien się 
opierać na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wskazując na oczywistą zasadność 
skargi w tym zakresie, a nie odwoływać się do nieważności postępowania (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2022 r., I PSK 221/21, LEX nr 
3417281). 
Nieważność postępowania ma miejsce wtedy, gdy strona postępowania, 
wbrew swej woli, została faktycznie pozbawiona możności działania w postępowaniu 
lub jego istotnej części. Nie można stwierdzić nieważności postępowania 
w rozumieniu tego przepisu, gdy strona podjęła czynności w procesie, nawet 
doznając utrudnień w popieraniu dochodzonych roszczeń lub obronie przed 
żądaniami strony przeciwnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 lipca 2016 r., I PK 
39/16, LEX nr 2071897). Dlatego pod podstawę nieważności postępowania z art. 379 
pkt 5 k.p.c. nie podpada każde naruszenie przepisów prawa procesowego, nawet 
jeśli mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z 20 maja 2016 r., II CZ 29/16, LEX nr 2056922 i powołane tam 
orzeczenia).  
W zakresie dotyczącym pominięcia wniosków dowodowych w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko, że pozbawienie możności obrony swoich 
praw (implikujące nieważność postępowania) nie może być rozciągane na przypadki 
nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów i to niezależnie od tego, czy 
następuje to na skutek ich oddalenia przez sąd w związku z uznaniem, że nie mają 
znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty sprawy, bądź w wyniku naruszenia przepisów 
procesowych, normujących zasady przeprowadzania postępowania dowodowego 
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 maja 2016 r., II CZ 29/16, LEX 
nr 2056922; dnia 21 września 2007 r., V CZ 88/07, LEX nr 486003; z dnia 22 stycznia 
2009 r., II PZ 38/08, LEX nr 784196 i z dnia 5 sierpnia 2015 r., I UZ 5/15, LEX 
nr 1786755; z dnia 16 lutego 2017 r., II PZ 28/16, LEX nr 2269089).  

I CSK 1330/25 
6 
 
Sąd Okręgowy nie naruszył art. 1481 k.p.c., rozpoznając sprawę na 
posiedzeniu niejawnym, gdyż strony nie złożyły wniosku o wysłuchanie na rozprawie, 
dlatego nie była konieczna. Celem art. 1481 k.p.c. jest bowiem realizacja zasady 
szybkości postępowania 
(rozpoznania sprawy 
bez 
zbędnej zwłoki) 
oraz 
przyczynienie się do usprawnienia postępowania w tych sprawach, w których sąd 
dojdzie do przekonania, że nie jest potrzebne przeprowadzenie rozprawy.  
Ponadto nadmienić trzeba, że zgodnie z art. 210 § 21 k.p.c. sąd nie ma 
obowiązku pouczania strony o treści art. 1481 k.p.c. 
Uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, 
do rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż: 
1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub 
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi 
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie 
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób 
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów; 
2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej 
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także 
w pozostałym zakresie. 
Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają 
przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po 
usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku o 
przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu 
drugiej 
instancji 
o 
nieuczciwym 
charakterze 
przeliczników 
walutowych 
ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu 
indeksowanego do waluty obcej. 
Należy przy tym zaznaczyć, że na podstawie art. 3852 k.c. dla stosowania 
art. 3851 k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy (uchwały w składzie 7 sędziów SN 
z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, z 7 maja 2021 r., III 
CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56), a nie ewentualne, późniejsze zmiany 
nieważnej umowy lub stanu prawnego (jak wejście w życie art. 69 ust. 3 pr.bank.), 
chyba że przepisy przejściowe stanowiłyby o sanowaniu nieważnych umów. 

I CSK 1330/25 
7 
 
Z uzasadnień sądów obu instancji zdaje się wynikać, że kredytobiorcy uiścili 
bankowi w sumie („w łącznej wysokości”) 295 385,40 zł, a Sąd pierwszej instancji 
zasądził tę kwotę oddzielenie na rzecz każdego z kredytobiorców. Jednak ta 
sprzeczność nie była przedmiotem skargi kasacyjnej. 
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. 
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
  
  
(G.G.) 
[a.ł]