Orzeczenie · 2025-12-09

I CNP 17/25Odrzucenie skargi niezgodność z prawem

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższykoszty postępowaniaprawomocnośćniezgodność z prawemodpowiedzialność odszkodowawczanominacja sędziowskaprawo konstytucyjneprawo procesowe

Skarżący J.T. i M.T. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2024 r. (sygn. V Ca 1866/23), który oddalił ich apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 379 pkt 4 k.p.c., wskazując na sprzeczność wyroku z zasadniczymi przepisami i ogólnie przyjętymi standardami oraz rażąco niewłaściwe zastosowanie prawa. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, odrzucił ją z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, skarżący nie spełnili wymogu konstrukcyjnego wskazania konkretnego przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny, ograniczając się jedynie do ogólnych stwierdzeń o naruszeniu prawa. Sąd podkreślił, że niezgodność z prawem musi dotyczyć przepisów merytorycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a nie tylko przepisów procesowych. Po drugie, skarżący nie uprawdopodobnili wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem zaskarżonego wyroku. Sąd wskazał, że szkoda musi być już poniesiona lub co najmniej wysoce prawdopodobna, a w tym przypadku skarżący nie wykazali, aby kwota 164 057,40 zł tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste została już przez nich uiszczona. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odrzucił argumentację skarżących dotyczącą podważania skuteczności nominacji sędziowskiej, podkreślając, że badanie ważności aktu powołania sędziego nie leży w kompetencji sądów i stanowiłoby naruszenie Konstytucji RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, brak kompetencji sądów do badania nominacji sędziowskich, zasada praworządności i prawa do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego środka prawnego (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i kwestii ustrojowych związanych z powoływaniem sędziów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest spełniona, gdy skarżący nie wskazuje konkretnego przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne, a jedynie ogólnie zarzuca naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie jest spełniona, jeśli nie wskazano konkretnego przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne. Wymóg ten jest konstrukcyjny i musi być spełniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne, jest cechą szczególną skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i nie może być utożsamiane ze wskazaniem podstaw skargi. Niezgodność musi dotyczyć przepisów merytorycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Czy skarżący uprawdopodobnili wyrządzenie szkody spowodowanej wydaniem zaskarżonego wyroku w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie uprawdopodobnili wyrządzenia szkody.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazali, iż kwota dochodzona przez pozwanego została już przez nich uiszczona, co uniemożliwia uznanie, że szkoda w tej wysokości już wystąpiła.

Czy sąd może badać ważność lub skuteczność aktu powołania sędziego w ramach postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, badanie ważności lub skuteczności aktu powołania sędziego nie jest dopuszczalne w żadnym postępowaniu przed sądem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że powołanie sędziego następuje na podstawie art. 179 Konstytucji RP i stanowi podstawę prawno-konstytucyjnego stosunku, który nie podlega kontroli sądowej. Podważanie skuteczności nominacji sędziowskiej stanowi naruszenie prawa do sądu i stabilności wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
J.T.osoba_fizycznaskarżący
M.T.osoba_fizycznaskarżący
Skarb Państwa – […] w W.organ_państwowypozwany
Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyzastępca procesowy pozwanego

Przepisy (25)

Główne

k.c. art. 417¹ § § 2

Kodeks cywilny

Cel skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem - uzyskanie prejudykatu do dochodzenia odszkodowania.

k.p.c. art. 424¹

Kodeks postępowania cywilnego

Regulacje dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 4245 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi konstrukcyjne skargi, w tym wskazanie przepisu prawa i uprawdopodobnienie szkody.

k.p.c. art. 4248 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o odrzuceniu skargi.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa powołania sędziego.

Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prerogatywa Prezydenta RP związana z powoływaniem sędziów.

Konstytucja RP art. 126 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rola Prezydenta RP jako najwyższego przedstawiciela RP.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności - działanie organów władzy na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 180 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Możliwy tryb podważenia statusu sędziego (nie dotyczy procedury nominacyjnej).

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 4 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada przedstawicielstwa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi wskazana przez skarżących, ale uznana za niewystarczającą.

k.p.c. art. 98 § § 1, § 11, § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 2 pkt 5

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 10 ust. 5 pkt 2

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 20

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

Instrumenty procesowe dotyczące wyłączenia sędziego.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Instrumenty procesowe dotyczące wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie spełnia wymogu konstrukcyjnego wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny. • Skarżący nie uprawdopodobnili wyrządzenia szkody. • Sąd nie ma kompetencji do badania skuteczności nominacji sędziowskiej.

Odrzucone argumenty

Wyrok jest sprzeczny z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, a nadto wydany w wyniku szczególnie rażąco niewłaściwego zastosowania prawa. • Szkoda polega na zobowiązaniu do zapłaty opłaty za użytkowanie wieczyste.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie niezgodne z prawem to takie, które jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. • Skarga uregulowana w art. 4241 i n. k.p.c. stanowi nadzwyczajny i sformalizowany środek procesowy, a wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. • Badanie ważności lub skuteczności aktu ustrojowego powołania sędziego przez Prezydenta RP oraz wynikającego z niego stosunku ustrojowego łączącego sędziego z Rzeczpospolitą Polską – odrębnego od stosunku służbowego – nie jest dopuszczalne w jakimkolwiek postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym. • Sąd może tylko tyle, na ile mu przepis pozwala.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, brak kompetencji sądów do badania nominacji sędziowskich, zasada praworządności i prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka prawnego (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i kwestii ustrojowych związanych z powoływaniem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawem do sądu, a także precyzyjnych wymogów formalnych skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla prawników i obywateli.

“Sąd Najwyższy: Sędziów nie można kwestionować przez pryzmat ich nominacji. Kluczowe zasady prawa do sądu.”

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania: 1350 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst