I Ca 113/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał apelację uczestniczki postępowania H. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po M. B. Sąd Rejonowy, opierając się na opinii biegłego psychiatry i zeznaniach świadków, uznał testament notarialny z 30 lipca 1997 roku za ważny, stwierdzając, że spadkodawczyni w chwili jego sporządzania działała świadomie i swobodnie. Testamentem tym do całości spadku powołany został syn K. B. (2). Apelująca H. M. zarzucała m.in. obrazę przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego grafologa, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i oparcie orzeczenia na niewłaściwie sporządzonej opinii biegłego psychiatry, a także nierozpoznanie istoty sprawy przez zaniechanie zbadania zarzutu nieautentyczności podpisu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Podkreślono, że testament był sporządzony w formie aktu notarialnego, a ocena biegłego psychiatry nie wykazała zaburzeń wyłączających świadomość lub swobodę działania spadkodawczyni. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego grafologa, uznając, że kwestia autentyczności podpisu została dostatecznie wyjaśniona, a zarzuty apelacji miały charakter polemiczny. Utrzymano w mocy postanowienie Sądu Rejonowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nieważności testamentu z powodu braku świadomości lub swobody działania, ocena dowodów w sprawach spadkowych, dopuszczalność dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego; opinia biegłego psychiatry jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy testament notarialny sporządzony przez osobę w podeszłym wieku, która przeszła udar mózgu, jest ważny, jeśli istnieją wątpliwości co do jej świadomości i swobody podejmowania decyzji w chwili jego sporządzania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, testament jest ważny, jeśli biegły psychiatra i sąd stwierdzą, że spadkodawczyni działała świadomie i swobodnie, pomimo wieku i przebytych chorób.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego psychiatry, zeznaniach świadków oraz fakcie sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego. Stwierdzono, że choć spadkodawczyni miała problemy zdrowotne, nie wyłączały one jej zdolności do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji. Sugestie osób trzecich nie wyłączają swobody działania, a brak dowodów na przymus czy istotne zaburzenia psychiczne wykluczające świadomość.
Czy sąd drugiej instancji powinien dopuścić dowód z opinii biegłego grafologa na okoliczność autentyczności podpisu na testamencie, jeśli sąd pierwszej instancji oddalił taki wniosek, a apelująca podnosi zarzut nieautentyczności podpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uznał, że okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona, a wniosek zmierza jedynie do przedłużenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kwestia autentyczności podpisu została dostatecznie wyjaśniona, a zarzuty apelującej miały charakter polemiczny. Podkreślono, że testament był sporządzony notarialnie, a różnice w układzie podpisu wynikające z wieku i okoliczności jego składania nie są wystarczające do podważenia jego autentyczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. B. (1) - syn K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| H. M. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| K. B. (1) - syn S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W. A. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 926 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa zasady dziedziczenia testamentowego i ustawowego.
k.c. art. 945 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa przyczyny nieważności testamentu, w tym stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy domniemania przyznania faktów, jeśli strony nie zaprzeczą.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań w sprawach spadkowych.
k.p.c. art. 235 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy utraty prawa do powoływania się na naruszenie przepisów postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ponownego przesłuchania biegłego lub zlecenia dodatkowej opinii.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obciążenia kosztami w przypadku sporności interesów.
PrNot art. 79-95
Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Reguluje czynności notarialne, w tym sporządzanie testamentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Testament notarialny z 1997 roku został sporządzony przez spadkodawczynię świadomie i swobodnie. • Brak dowodów na istnienie zaburzeń psychicznych wyłączających świadomość lub swobodę działania w chwili sporządzania testamentu. • Ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa. • Zarzuty apelacji dotyczące autentyczności podpisu i niewłaściwej oceny dowodów są nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego grafologa. • Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i oparcia orzeczenia na niewłaściwie sporządzonej opinii biegłego psychiatry. • Zarzut nierozpoznania istoty sprawy poprzez zaniechanie zbadania zarzutu nieautentyczności podpisu. • Zarzut błędnej wykładni art. 945 § 1 pkt 1 KC przez ograniczenie badania wyłącznie stanu świadomości testatorki.
Godne uwagi sformułowania
stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli • sugestia osób trzecich nie wyłącza swobody powzięcia decyzji • testament to solenna i uroczysta czynność prawna • ocena dowodów była rażąco wadliwa
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności testamentu z powodu braku świadomości lub swobody działania, ocena dowodów w sprawach spadkowych, dopuszczalność dowodów w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego; opinia biegłego psychiatry jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważności testamentu, co jest tematem zawsze interesującym w kontekście spadków. Analiza zdolności testowania i dowodów w tym zakresie jest istotna dla prawników.
“Ważność testamentu: Czy wiek i choroba wykluczają świadome dziedziczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.