I C 36/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. Ł. dochodził od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. zadośćuczynienia w kwocie 200 000 zł i odszkodowania w kwocie 4 810,92 zł z tytułu śmierci syna R. Ł. w wypadku komunikacyjnym z 2004 roku. Powód wskazywał na naruszenie dóbr osobistych w postaci więzi emocjonalnej i rodzinnej. Pozwany ubezpieczyciel uznał żądanie odszkodowania, ale kwestionował swoją bierną legitymację procesową w zakresie zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od pozwanego na rzecz powoda odszkodowanie w kwocie 4 810,92 zł wraz z odsetkami, uznając je za zasadne w całości, w tym z uwagi na uchwałę Sądu Najwyższego w sprawie pomniejszenia odszkodowania o zasiłek pogrzebowy. W zakresie zadośćuczynienia, sąd uznał, że pozwany jako ubezpieczyciel OC sprawcy wypadku odpowiada również za krzywdę osób bliskich zmarłego, wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc. Sąd ustalił, że powód miał silną więź emocjonalną z synem, a jego śmierć spowodowała u niego głębokie cierpienie, co potwierdzały dokumenty medyczne. Zasądzono zadośćuczynienie w kwocie 35 000 zł, uznając, że kwota ta jest odpowiednia do stopnia krzywdy. Sąd obniżył jednak wysokość zadośćuczynienia o kwotę, która byłaby należna, gdyby zmarły zapiął pasy bezpieczeństwa, powołując się na art. 362 kc (przyczynienie się poszkodowanego do szkody). Sąd zniósł wzajemnie koszty procesu między stronami i nakazał ściągnąć nieuiszczone koszty sądowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za zadośćuczynienie dla rodziny zmarłego w wypadku komunikacyjnym, a także kwestia wpływu przyczynienia się poszkodowanego (niezapięcie pasów) na wysokość zasądzonego świadczenia.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych z 2012 r. oraz sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc (3.08.2008 r.). Kwestia przyczynienia się do szkody jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego odpowiada za naruszenie dóbr osobistych osoby trzeciej (powoda) powstałe w wyniku wypadku komunikacyjnego, w którym śmierć poniósł najbliższy tej osoby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel odpowiada za całokształt szkody – tak majątkowej, jak i niemajątkowej (krzywdy) – będącej następstwem śmierci, o ile pozostaje ona w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, uznając, że szkoda obejmuje zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową (krzywdę) osób bliskich zmarłego. Podkreślono, że czyn niedozwolony może wyrządzać krzywdę różnym osobom, a zerwanie więzi emocjonalnej stanowi naruszenie dobra osobistego.
Czy niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez zmarłego pasażera może stanowić podstawę do zmniejszenia wysokości zasądzonego zadośćuczynienia dla jego bliskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez zmarłego można uznać za zachowanie zwiększające prawdopodobieństwo obrażeń i szkody, co uzasadnia zmniejszenie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela na podstawie art. 362 kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak użycia pasów bezpieczeństwa przez zmarłego syna powoda, w sytuacji gdy mogło to zapobiec lub zmniejszyć obrażenia, stanowi przyczynienie się do powstania szkody i krzywdy, co uzasadnia zastosowanie art. 362 kc i proporcjonalne zmniejszenie należnego zadośćuczynienia.
Czy zasiłek pogrzebowy otrzymany z ZUS powinien pomniejszać odszkodowanie za koszty pogrzebu wypłacane przez ubezpieczyciela OC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasiłek pogrzebowy nie powinien pomniejszać odszkodowania za koszty pogrzebu wypłacanego przez ubezpieczyciela OC.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę pełnego składu Sądu Najwyższego (III CZP 140/08), która szczegółowo analizuje to zagadnienie i potwierdza zasadność dochodzenia pełnego odszkodowania za koszty pogrzebu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ogólne przepisy dotyczące ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 446 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odszkodowania za koszty pogrzebu.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Podstawa do zmniejszenia odszkodowania/zadośćuczynienia w przypadku przyczynienia się poszkodowanego do szkody.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Reguluje zakres odpowiedzialności z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście stosowania art. 362 kc do roszczeń z art. 448 kc.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi w części zasądzającej odszkodowanie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wzajemnego zniesienia kosztów procesu.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1 i 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do orzekania o nieuiszczonych w części kosztach sądowych.
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Przepis, na podstawie którego skazano sprawcę wypadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczyciel OC sprawcy wypadku odpowiada za krzywdę osób bliskich zmarłego wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. • Niezapłacenie przez ubezpieczyciela pełnego odszkodowania za koszty pogrzebu, pomniejszonego o zasiłek z ZUS, jest niezasadne. • Istnienie silnej więzi emocjonalnej między powodem a zmarłym synem, której zerwanie spowodowało krzywdę. • Śmierć syna spowodowała u powoda cierpienie psychiczne wymagające rekompensaty.
Odrzucone argumenty
Brak biernej legitymacji procesowej pozwanego w zakresie zadośćuczynienia. • Brak czynnej legitymacji procesowej powoda do dochodzenia zadośćuczynienia. • Żądanie zadośćuczynienia w zbyt wysokiej kwocie (200 000 zł).
Godne uwagi sformułowania
Szkoda jest następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, bądź utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia, a nie odwrotnie. • Ten sam czyn niedozwolony może wyrządzać krzywdę różnym osobom, źródłem krzywdy jest zatem czyn niedozwolony, którego następstwem jest śmierć. • Krzywdą wyrządzoną zmarłemu jest utrata życia, dla osób mu bliskich zaś jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej szczególnie bliskiej w relacjach rodzinnych. • Każdy przypadek powinien być indywidualizowany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. • Brak użycia pasów bezpieczeństwa [...] można uznać za zachowanie, które zwiększyło prawdopodobieństwo obrażeń, a co za tym idzie również szkody i krzywdy.
Skład orzekający
Przemysław Jagosz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC za zadośćuczynienie dla rodziny zmarłego w wypadku komunikacyjnym, a także kwestia wpływu przyczynienia się poszkodowanego (niezapięcie pasów) na wysokość zasądzonego świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych z 2012 r. oraz sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc (3.08.2008 r.). Kwestia przyczynienia się do szkody jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci dziecka w wypadku i dochodzenia zadośćuczynienia od ubezpieczyciela. Pokazuje, jak prawo chroni więzi rodzinne i jak ocenia się wpływ zachowania poszkodowanego na wysokość odszkodowania.
“Czy ubezpieczyciel zapłaci za śmierć syna? Sąd rozstrzyga o zadośćuczynieniu i pasach bezpieczeństwa.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 4810,92 PLN
zadośćuczynienie: 35 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.